(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 29/8/2026 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về chính sách thương mại, giá nguyên liệu và nguồn cung. Canada rút toàn bộ thủy sản Mỹ khỏi danh sách chịu thuế trả đũa 25%, trong khi Trung Quốc khôi phục quyền xuất khẩu cho 8 doanh nghiệp tôm Ecuador. Tại Mỹ, giá bán buôn tôm chân trắng tiếp tục xuống mức thấp mới, còn giá cá ngừ vằn nguyên liệu tại Bangkok đi lên. Bên cạnh đó, sản lượng cá hồi tự nhiên tại Nhật Bản và Nga giảm mạnh, trong khi Trung Quốc và Australia tiếp tục mở rộng đầu tư vào nuôi thủy sản công nghệ cao và tôm nuôi.
1. Canada rút toàn bộ thủy sản Mỹ khỏi danh sách chịu thuế trả đũa 25%
Canada đã điều chỉnh danh sách hàng hóa Mỹ dự kiến chịu thuế trả đũa 25%, loại toàn bộ cá và thủy sản khỏi danh sách trước thời điểm biện pháp dự kiến có hiệu lực ngày 8/9. Danh sách ban đầu bao gồm cá hồi, cá ngừ, cá rô phi, cá trích, tôm hùm và nhiều mặt hàng thủy sản khác. Bộ Tài chính Canada cho biết việc điều chỉnh nhằm hạn chế các tác động kinh tế lan rộng. Ngành tôm hùm Mỹ và các nhà chế biến Canada hoan nghênh quyết định này vì chuỗi cung ứng hai nước phụ thuộc chặt chẽ vào nhau.
Đối với Việt Nam: việc duy trì thương mại thủy sản Mỹ–Canada không thuế giúp giảm nguy cơ hàng Mỹ bị chuyển hướng sang các thị trường khác. Đồng thời, đây là ví dụ mới cho thấy chính sách thuế tại Bắc Mỹ đang thay đổi rất nhanh, doanh nghiệp cần phân biệt giữa danh sách đề xuất và biện pháp cuối cùng có hiệu lực.
2. Trung Quốc khôi phục quyền xuất khẩu cho 8 doanh nghiệp tôm Ecuador
Trung Quốc đã cho phép 8 doanh nghiệp tôm Ecuador nối lại xuất khẩu, sau thời gian một số cơ sở bị đình chỉ từ tháng 10/2025 hoặc đầu năm 2026. Tuy nhiên, 6 doanh nghiệp Ecuador khác vẫn nằm trong danh sách bị đình chỉ. Phòng Nuôi trồng thủy sản Quốc gia Ecuador xác nhận quyết định này ngày 27/8.
Đây là diễn biến đáng chú ý hơn cả biến động giá ngắn hạn vì nó trực tiếp mở rộng trở lại năng lực cung ứng tôm Ecuador vào Trung Quốc.
Đối với Việt Nam: cạnh tranh tại Trung Quốc có thể tăng thêm trong các tháng cuối năm. Tác động cần được xem cùng với diễn biến giá tôm Ecuador vừa phục hồi tại Hội chợ Thượng Hải: nguồn cung được mở rộng nhưng các nhà xuất khẩu Ecuador đồng thời đang cố nâng mặt bằng giá.
3. Giá tôm chân trắng bán buôn tại Mỹ tiếp tục xuống mức thấp mới
Thị trường tôm Mỹ xuất hiện tín hiệu bất lợi mới: giá bán buôn tôm chân trắng tiếp tục giảm trong tuần này, với một số quy cách xuống mức thấp nhất lịch sử hoặc thấp nhất trong 52 tuần, trong bối cảnh nguồn cung dư thừa và nhu cầu mua giao ngay yếu.
Đây là tín hiệu thị trường đáng chú ý đối với tôm Việt Nam. Mặc dù thuế quan đang làm thay đổi tương quan giữa các nguồn cung, giá bán buôn Mỹ vẫn chưa cho thấy khả năng phục hồi tương ứng. Điều này có thể khiến các nhà nhập khẩu tiếp tục thận trọng với đơn hàng mới và gây áp lực lên giá chào trong những tuần tới.
4. Giá cá ngừ vằn tại Bangkok tiếp tục tăng, Manta ổn định
Giá cá ngừ vằn nguyên liệu tại Bangkok tiếp tục đi lên trong tuần này, trong khi giá tại Manta, Ecuador nhìn chung ổn định. Các cuộc đàm phán mới cho thấy một số nhà máy chế biến lớn tại Bangkok đã chấp nhận giao dịch cao hơn khoảng 50 USD/tấn so với phần thấp của biên độ giá trước đó.
Đối với ngành cá ngừ Việt Nam: Bangkok là một trong những trung tâm giá nguyên liệu cá ngừ quan trọng nhất thế giới. Giá nguyên liệu tăng có thể tiếp tục đẩy chi phí sản xuất cá ngừ đóng hộp và loin lên, trong lúc nhu cầu tại Mỹ và EU chưa thực sự mạnh. Khả năng chuyển phần chi phí này sang giá bán sẽ là yếu tố quan trọng đối với biên lợi nhuận.
5. NOAA đề xuất kéo dài thêm 10 năm việc hạn chế cấp giấy phép mới cho nghề tôm Vịnh Mexico
NOAA Fisheries đã đề xuất gia hạn thêm 10 năm lệnh tạm ngừng cấp giấy phép tàu tôm thương mại liên bang mới tại Vịnh Mexico. Cơ chế hiện hành sẽ hết hạn ngày 26/10/2026; NOAA nhận ý kiến công chúng tới ngày 24/9. Số giấy phép đã giảm từ 1.933 giấy năm 2008 xuống còn 1.287 giấy năm 2024.
NOAA cho rằng việc hạn chế số tàu giúp duy trì hiệu quả kinh tế của nghề cá trong bối cảnh chi phí nhiên liệu cao và cạnh tranh mạnh từ tôm nhập khẩu giá cạnh tranh hơn.
Đối với Việt Nam: đây không phải biện pháp nhập khẩu, nhưng phản ánh một vấn đề cấu trúc của ngành tôm Mỹ: sản lượng khai thác nội địa khó mở rộng nhanh. Vì vậy Mỹ vẫn phải phụ thuộc lớn vào tôm nhập khẩu, dù chính sách đang ngày càng ưu tiên sản xuất thủy sản trong nước.
6. Sản lượng cá hồi nuôi tại Trung Quốc đạt thêm một mốc mới: cơ sở RAS Ningbo đạt công suất 8.000 tấn/năm
Nordic Aqua Partners thông báo giai đoạn 2 của trang trại cá hồi tuần hoàn trên đất liền tại Ningbo, Trung Quốc đã đạt công suất thiết kế, nâng năng lực sản xuất lên 8.000 tấn/năm. Doanh nghiệp đã bắt đầu thu hoạch sản lượng giai đoạn 2 trong quý III và đang thiết kế giai đoạn 3; nếu hoàn thành, tổng công suất có thể đạt 20.000 tấn cá hồi HOG/năm.
Doanh nghiệp cũng đánh giá nhu cầu cá hồi tại Trung Quốc đang tăng mạnh; tiêu thụ cá hồi Đại Tây Dương nguyên con tươi tại thị trường này tăng mạnh trong năm 2025.
Đối với Việt Nam: Trung Quốc không chỉ tăng nhập khẩu thủy sản mà đang từng bước phát triển nguồn cung cá cao cấp trong nước. Đây là tín hiệu dài hạn về cấu trúc thị trường: cạnh tranh sẽ ngày càng diễn ra giữa cả hàng nhập khẩu và sản phẩm nuôi nội địa công nghệ cao.
7. Nhật Bản: dự báo cá hồi chum ở Nemuro giảm 52%, xuống mức thấp kỷ lục
Tại Hokkaido, khu vực Nemuro đang kêu gọi người câu cá giải trí hạn chế khai thác khi dự báo lượng cá hồi chum mùa thu giảm 52%, xuống mức thấp kỷ lục, nhằm bảo đảm đủ cá bố mẹ cho các chương trình sản xuất giống và thả giống.
Diễn biến này bổ sung thêm dấu hiệu về sự thiếu ổn định của nguồn cung cá hồi tự nhiên Bắc Thái Bình Dương. Với thị trường Nhật Bản, giảm nguồn nguyên liệu nội địa có thể hỗ trợ nhu cầu đối với cá hồi nhập khẩu và một số sản phẩm cá thay thế.
8. Nga: sản lượng cá hồi tự nhiên Viễn Đông mới đạt 87.647 tấn, thấp xa dự báo
Theo số liệu cập nhật đến ngày 25/8 từ hệ thống theo dõi mùa vụ của Nga, sản lượng cá hồi Thái Bình Dương tại Viễn Đông đạt 87.647 tấn, mới tương đương khoảng 38,6% dự báo mùa vụ đã điều chỉnh 227.028 tấn.
Cá hồi hồng đạt 41.352 tấn, giảm khoảng 69% so với chu kỳ so sánh năm 2024; chum salmon đạt 24.599 tấn, giảm khoảng 31%; sockeye đạt 18.604 tấn, giảm khoảng 31%. Kamchatka vẫn chiếm phần lớn sản lượng với 54.353 tấn.
Đối với thị trường: sản lượng cá hồi tự nhiên Nga thấp là yếu tố có thể hỗ trợ giá cá hồi tự nhiên và tăng nhu cầu thay thế bằng cá hồi nuôi tại Nga, Trung Quốc và Đông Bắc Á.
9. Australia thúc đẩy mở rộng ngành tôm nuôi, đặt mục tiêu tăng mạnh giá trị sản xuất
Ngành tôm Australia tổ chức diễn đàn quy tụ doanh nghiệp, giới nghiên cứu và cơ quan quản lý để thảo luận về tăng tiêu dùng, công nghệ, đầu tư và mở rộng sản xuất. Các kịch bản được thảo luận cho thấy giá trị ngành có thể hướng tới khoảng 500 triệu AUD trong 5 năm tới nếu các dự án mở rộng và đầu tư mới được triển khai.
Australia hiện vẫn nhập khẩu lượng đáng kể tôm và thủy sản từ châu Á. Việc phát triển mạnh tôm nuôi nội địa có thể làm thay đổi từng bước cơ cấu cung tại một thị trường đang tăng trưởng tốt đối với tôm Việt Nam, dù tác động chưa đáng kể trong ngắn hạn.