(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 6/10 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý sau kỳ nghỉ Quốc khánh tại Trung Quốc, với giá cá hồi và tôm Ecuador điều chỉnh giảm. Nguồn cung cá thịt trắng tại Mỹ tiếp tục ở mức thấp, trong khi Na Uy ghi nhận lượng cá hồi xuất khẩu tháng 9 cao kỷ lục. Tại châu Á, Nhật Bản đối mặt nguy cơ thiếu nguồn cá thu Na Uy, còn Trung Quốc đẩy mạnh đầu tư vào thức ăn và nuôi biển công nghiệp. Bên cạnh đó, chi phí logistics của Nga tăng mạnh và các yêu cầu mới về phúc lợi thủy sản tại Anh tiếp tục đáng chú ý.
1. Trung Quốc: giá cá hồi nhập khẩu giảm mạnh vào nửa sau kỳ nghỉ Quốc khánh; nhà nhập khẩu báo lỗ tới 30 nhân dân tệ/kg. Ngày 5/10 cho biết giá bán buôn cá hồi Đại Tây Dương tươi nhập khẩu tại Trung Quốc giảm mạnh khi kỳ nghỉ bước sang nửa sau; một nhà nhập khẩu cá hồi Na Uy cho biết mức lỗ ngày thứ Hai lên tới 30 nhân dân tệ/kg.
Diễn biến này đảo chiều so với tình trạng giá cá hồi nhập khẩu Trung Quốc tăng trước kỳ nghỉ. Đối với Việt Nam: đây là tín hiệu đáng chú ý về sức mua Trung Quốc sau mùa cao điểm. Nếu giá cá hồi cao cấp giảm nhanh sau lễ, các nhà nhập khẩu có thể thận trọng hơn với tồn kho thủy sản nhập khẩu nói chung trong tháng 10.
2. Trung Quốc: giá tôm Ecuador tại thị trường bán buôn giảm trong kỳ nghỉ Quốc khánh; tồn kho tôm nhập khẩu giảm và thị trường chờ vòng mua mới. Theo cập nhật giá ngày 5/10, giá tôm Ecuador tại Trung Quốc mềm hơn trong kỳ nghỉ, trong khi tôm đỏ Argentina tương đối ổn định. Đáng chú ý, lượng tồn kho tôm nhập khẩu đã giảm, và người mua được dự báo sẽ bắt đầu một vòng mua hàng mới sau kỳ nghỉ.
Đối với tôm Việt Nam: đây là diễn biến mới hơn câu chuyện tồn kho cao đã điểm hôm qua. Nếu lượng tồn thực sự tiếp tục giảm và Trung Quốc quay lại mua hàng sau kỳ nghỉ, thị trường có thể bước vào một nhịp giao dịch mới cho nhu cầu cuối năm. Cần theo dõi giá mua Ecuador sau kỳ nghỉ để đánh giá mức độ phục hồi thực sự.
3. Mỹ: sản lượng cá minh thái Alaska tiếp tục thấp hơn năm trước khi vụ B bước vào giai đoạn cuối; phi lê và surimi giảm nhanh hơn sản lượng khai thác. Dữ liệu mới được công bố ngày 5/10 cho thấy sản xuất cá minh thái Mỹ tiếp tục chậm. Đáng chú ý, sản lượng phi lê và surimi giảm mạnh hơn mức giảm của lượng cá khai thác, cho thấy cơ cấu chế biến cũng đang thay đổi.
Đối với cá tra Việt Nam: nguồn cá minh thái thành phẩm của Mỹ không tăng tương ứng với nguyên liệu là tín hiệu thuận lợi tương đối đối với cá thịt trắng nhập khẩu. Cần theo dõi đặc biệt phân khúc phi lê đông lạnh vì đây là khu vực cạnh tranh trực tiếp hơn với cá tra.
4. Mỹ: sản lượng cá tuyết Thái Bình Dương vụ B tại Alaska gần như đi ngang, giá tương đối ổn định. Ngày 5/10 cho biết sản lượng và giá cá tuyết Thái Bình Dương tại biển Bering và vịnh Alaska hiện tương đối ổn định.
Đối với Việt Nam: cùng với nguồn cá minh thái không mạnh, thị trường cá thịt trắng Mỹ hiện chưa cho thấy một cú sốc nguồn cung mới có thể kéo giá xuống mạnh. Đây vẫn là bối cảnh tương đối thuận lợi cho định vị giá của cá tra.
5. Na Uy lập kỷ lục về lượng cá hồi xuất khẩu tháng 9 nhưng tổng giá trị xuất khẩu thủy sản vẫn không tăng. Na Uy xuất khẩu thủy sản trị giá 17,8 tỷ NOK trong tháng 9, giảm 27 triệu NOK so với cùng kỳ. Trong khi đó, lượng cá hồi xuất khẩu đạt mức cao nhất từ trước tới nay trong một tháng. Đồng krone mạnh hơn cùng lượng xuất khẩu cá hồi vân và một số loài khai thác giảm đã triệt tiêu tác động tích cực từ cá hồi.
Tháng 9 là tháng thứ 11 liên tiếp xuất khẩu phi lê cá hồi tươi Na Uy sang Mỹ giảm, trong khi Ba Lan hấp thụ thêm lượng hàng.
Đối với thị trường Việt Nam: nguồn cá hồi Na Uy đang rất dồi dào. Nếu nhu cầu Mỹ tiếp tục yếu và Trung Quốc đồng thời điều chỉnh giá sau kỳ nghỉ, áp lực tìm thị trường tiêu thụ có thể gia tăng trong quý IV.
6. Chile phát hiện ISA tại trại cá hồi thứ hai ở Aysén. Cơ quan chức năng Chile xác nhận Cermaq Chile có kết quả dương tính với virus thiếu máu truyền nhiễm ở cá hồi tại một cơ sở ở Aysén. Theo thông tin ban đầu, trường hợp này không liên quan đến ổ dịch trước đó tại trại Izaza của Salmones Camanchaca.
Đối với thị trường: việc xuất hiện trường hợp thứ hai cần được theo dõi vì Aysén là vùng sản xuất cá hồi quan trọng. Hiện chưa có thông tin cho thấy quy mô đủ lớn để tác động đáng kể tới nguồn cung Chile.
7. Nhật Bản: lượng cá thu Na Uy mua cho thị trường Nhật năm nay có thể xuống mức thấp lịch sử, chỉ trên 10.000 tấn. Một nhà nhập khẩu Tokyo dự báo lượng cá thu Na Uy dành cho Nhật Bản có thể chỉ hơn 10.000 tấn và thấp hơn nhiều mức 20.000 tấn.
Đối với Việt Nam: Nhật Bản là thị trường lớn của cá thu đông lạnh và chế biến. Khi nguồn Na Uy giảm mạnh, giá nguyên liệu và cơ cấu nguồn cung cá thu tại Nhật có thể thay đổi; đây cũng là tín hiệu cần theo dõi đối với các doanh nghiệp Việt Nam nhập cá thu nguyên liệu để chế biến.
8. Nhật Bản công bố số liệu nhập khẩu tôm tháng 8; thị trường Toyosu ghi nhận giá tôm kuruma sống tăng. Báo Suisan Keizai ngày 5/10 đưa số liệu nhập khẩu tôm tháng 8 vào nhóm thống kê thị trường mới nhất. Tại Toyosu ngày 5/10, tôm kuruma sống của Nhật được giao dịch trong khoảng 4.200–18.000 yên/kg, bình quân khoảng 10.000 yên/kg; mức giá thấp nhất tăng 20% so với phiên tham chiếu trước.
Đây chủ yếu là chỉ báo phân khúc tôm cao cấp nội địa, không đại diện cho giá tôm thẻ nhập khẩu. Đối với Việt Nam: chưa đủ dữ liệu công khai từ nguồn Nhật để kết luận xu hướng tổng nhập khẩu tôm tháng 8, vì vậy tôi không suy diễn thêm từ tiêu đề thống kê.
9. Trung Quốc: Haid tăng mạnh hoạt động thức ăn thủy sản ở nước ngoài, trong đó có cơ sở mới tại Việt Nam. Haid đang mở rộng tại Ai Cập, Nigeria, Ecuador và gần đây nhất là Việt Nam. Trong nửa đầu năm 2026, lượng thức ăn thủy sản bán tại thị trường ngoài Trung Quốc của tập đoàn tăng khoảng 21%, lên 3,4 triệu tấn; doanh thu toàn tập đoàn tăng 9%, đạt 64,2 tỷ nhân dân tệ.
Đối với Việt Nam: đây không chỉ là câu chuyện đầu tư nước ngoài. Các tập đoàn thức ăn Trung Quốc đang chuyển từ bán thức ăn sang cung cấp cả đào tạo kỹ thuật, vắc-xin và dịch vụ hỗ trợ nuôi, làm cạnh tranh trong chuỗi đầu vào nuôi trồng thủy sản Việt Nam sâu hơn.
10. Trung Quốc: Shanwei đẩy nhanh nuôi biển công nghiệp; thời gian từ phê duyệt mặt nước đến triển khai lồng nuôi được rút xuống 77 ngày. Sau một năm thực hiện quy định riêng về phát triển nuôi biển hiện đại, Shanwei đã cấp quyền sử dụng khoảng 70 km² mặt biển và đang phát triển 22 vùng nuôi xa bờ với tổng diện tích khoảng 743 km². Các dự án liên quan được công bố với quy mô khoảng 1,385 tỷ USD.
Đối với Việt Nam: điểm đáng chú ý không chỉ là vốn mà là cải cách thủ tục mặt nước. Việc rút quy trình xuống 77 ngày cho thấy Trung Quốc đang xử lý đồng thời nút thắt không gian biển – thủ tục – vốn – công nghệ để mở rộng nuôi biển công nghiệp.
11. Ecuador: Limbomar tăng gấp đôi doanh số tôm lên khoảng 363 triệu USD. Doanh số của Limbomar tăng gấp đôi lên khoảng 363 triệu USD, trong bối cảnh gia đình Lince mở rộng hoạt động tôm ngoài các khoản đầu tư chung lâu năm với Santa Priscila.
Đối với tôm Việt Nam: đây là thêm một dấu hiệu về xu hướng tăng quy mô và tập trung hóa của ngành tôm Ecuador. Năng lực cạnh tranh của Ecuador không chỉ đến từ sản lượng mà ngày càng dựa trên doanh nghiệp quy mô lớn, chuỗi nuôi – chế biến tích hợp và khả năng cung ứng khối lượng lớn.
12. Anh: Ocado siết chính sách phúc lợi thủy sản, yêu cầu gây ngất trước giết mổ đối với cá nuôi và giáp xác. Ocado Retail đưa yêu cầu bắt buộc về gây ngất vào chính sách thu mua đối với cá nuôi và giáp xác.
Đối với Việt Nam: đây là tín hiệu đáng lưu ý với tôm và cá nuôi xuất khẩu sang Anh. Yêu cầu của nhà bán lẻ đang mở rộng từ an toàn thực phẩm, môi trường và truy xuất nguồn gốc sang phúc lợi động vật trong khâu thu hoạch và giết mổ. Chưa phải quy định pháp luật chung của Anh, nhưng có thể lan sang các nhà mua hàng khác.
13. Nga: chi phí vận chuyển thủy sản từ Viễn Đông sang miền trung nước Nga tăng khoảng 50% trong giai đoạn 2024–2026. Fishnews ngày 5/10 dẫn Hiệp hội Cá Nga cho biết chi phí vận chuyển đã tăng 55% bằng đường sắt và 50% bằng đường bộ. Quý III/2026, chi phí bình quân vận chuyển 1 kg thủy sản tới khu vực thủ đô khoảng 34 RUB bằng đường sắt và 38 RUB bằng xe tải.
Đối với thị trường: chi phí hậu cần cao làm giảm khả năng chuyển nguồn cá Viễn Đông vào thị trường nội địa Nga, qua đó có thể tiếp tục tạo động lực xuất khẩu sang Trung Quốc và các thị trường châu Á.
14. Nga: giá cá đông lạnh tuần 40 phân hóa; cá minh thái và cá tuyết điều chỉnh giảm, trong khi cá hồi, cá thu và cá trích chịu áp lực tăng. FishRetail.ru cho biết tại Viễn Đông, giá bán buôn cá tuyết và cá minh thái giảm; tại Tây Bắc, cá tuyết và cá tuyết chấm đen cũng giảm khi tồn kho cải thiện. Ngược lại, cá hồi, cá thu và cá trích Đại Tây Dương tiếp tục tăng tại một số khu vực. Giá vận chuyển cá đông lạnh Vladivostok–Moscow bằng đường sắt hiện khoảng 27–32 RUB/kg.
Đối với cá tra Việt Nam: việc cá minh thái Nga bắt đầu điều chỉnh giảm cần theo dõi, vì nếu kéo dài có thể thu hẹp một phần lợi thế giá của cá tra tại các thị trường cá thịt trắng.
15. Nga: vụ cá hồi Magadan chỉ đạt dưới 4.000 tấn, chưa bằng một phần ba dự báo. Fishnews ngày 5/10 công bố kết quả sơ bộ vụ cá hồi tại vùng Magadan: sản lượng khai thác chưa đạt một phần ba mức dự báo.