Đột phá từ Trung Quốc mở ra hướng đi mới cho cá nuôi cấy

Điểm mới của công nghệ nằm ở hệ thống đồng nuôi cấy không sử dụng giá đỡ (scaffold-free), cho phép tế bào cơ và tế bào mỡ phát triển cùng nhau trong môi trường ba chiều. Thay vì nuôi riêng lẻ từng loại tế bào như trước đây, phương pháp này giúp các tế bào tự liên kết, hình thành các cụm hình cầu nhỏ gọi là “spheroid”. Các cấu trúc này đóng vai trò như “viên gạch sinh học”, có thể kết hợp để tạo nên mô thịt hoàn chỉnh.

Trong quá trình thử nghiệm, nhóm nghiên cứu sử dụng hai loại tế bào chính gồm tế bào gốc từ mô mỡ và tế bào cơ, với các tỷ lệ khác nhau. Kết quả cho thấy tất cả các tỷ lệ đều phát triển ổn định, trong đó tỷ lệ 7:3 mang lại hiệu quả tối ưu khi vừa đảm bảo hình thành sợi cơ, vừa duy trì sự phát triển của mô mỡ. Nhờ đó, các spheroid có thể đồng thời tạo ra sợi cơ và các giọt lipid – yếu tố quyết định đến độ mềm, độ mọng và hương vị của thịt cá.

Một ưu điểm đáng chú ý của phương pháp này là không cần sử dụng vật liệu hỗ trợ nhân tạo. Các tế bào tự tổ chức trên bề mặt không bám dính, tạo thành cấu trúc đa tế bào nhờ tương tác tự nhiên. Điều này không chỉ giúp đơn giản hóa quy trình sản xuất mà còn mở ra khả năng ghép các spheroid thành mô lớn hơn, hướng tới sản xuất phi lê cá nuôi cấy thay vì các sản phẩm xay hoặc nghiền.

Nghiên cứu được thực hiện trên loài cá đù vàng lớn – một đối tượng có giá trị kinh tế cao tại Trung Quốc nhưng đang chịu áp lực suy giảm ngoài tự nhiên. Kết quả phân tích cho thấy các tế bào phát triển khỏe mạnh, với biểu hiện gen ổn định và mật độ tối ưu đạt khoảng 50.000 tế bào mỗi spheroid.

Trong bối cảnh tiêu thụ thủy sản toàn cầu gia tăng mạnh, gây áp lực lên nguồn lợi tự nhiên và môi trường, công nghệ thịt nuôi cấy được xem là giải pháp thay thế tiềm năng. Dù vẫn ở giai đoạn đầu, nghiên cứu này cho thấy khả năng tạo ra sản phẩm có chất lượng cảm quan tốt hơn, qua đó nâng cao cơ hội thương mại hóa và góp phần định hình tương lai bền vững cho ngành thủy sản.