(vasep.com.vn) Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đã ký Quyết định số 16/QĐ-TTg ngày 5/1/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Kế hoạch thực hiện Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Israel (VIFTA). Kế hoạch yêu cầu trong thời gian tới, các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương cụ thể hoá và tổ chức triển khai thực hiện những nhiệm vụ tuyên truyền, phổ biến thông tin về Hiệp định VIFTA và thị trường Israel; xây dựng pháp luật, thể chế và nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển nguồn nhân lực...
Do cơ cấu kinh tế của Việt Nam và Israel có tính bổ trợ, không cạnh tranh trực tiếp, VIFTA được kỳ vọng mở rộng dư địa xuất khẩu cho các mặt hàng thế mạnh của Việt Nam, trong đó có thủy sản.
Theo các cam kết trong VIFTA, Israel nâng mức tự do hóa lên tới 92,7% tổng số dòng thuế, trong khi Việt Nam đạt 85,8%. Phần lớn các mặt hàng nông, thủy sản của Việt Nam được hưởng ưu đãi thuế quan. Đối với thủy sản, cá ngừ hiện là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam vào Israel, chiếm khoảng 7% tổng kim ngạch cá ngừ nhập khẩu của thị trường này trong những năm gần đây. Ngoài cá ngừ, các sản phẩm như tôm, cá tra, mực, bạch tuộc cũng được đánh giá có tiềm năng tại khu vực Trung Đông.
Ảnh: Thanh Niên
Về năng lực cạnh tranh, thủy sản Việt Nam có lợi thế nhờ nguồn cung ổn định, quy mô nuôi trồng và khai thác lớn, năng lực chế biến hiện đại và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường Trung Đông như Halal, Kosher và các yêu cầu riêng của nhà nhập khẩu. Doanh nghiệp Việt Nam cũng có khả năng linh hoạt trong chế biến, đóng gói, giúp gia tăng giá trị và phù hợp với nhiều phân khúc bán lẻ. Thực tế cho thấy, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang Trung Đông giai đoạn 2020–2024 đã tăng từ 198 triệu USD lên 366 triệu USD, phản ánh tiềm năng mở rộng tại thị trường này.
Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả VIFTA, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý đến quy tắc xuất xứ. Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 11/2024/TT-BCT, quy định chi tiết các tiêu chí xuất xứ, bao gồm hàng hóa thuần túy, hàng hóa sản xuất từ nguyên liệu có xuất xứ, hoặc đã qua gia công, chế biến đáp ứng quy tắc cụ thể (RVC, CTC hoặc quy trình sản xuất).
Bên cạnh ưu đãi thuế, Bộ Công Thương đang đẩy mạnh các chương trình xúc tiến thương mại, kết nối chuỗi cung ứng và xúc tiến đầu tư, tạo điều kiện để doanh nghiệp thủy sản tiếp cận công nghệ chế biến sâu của Israel, qua đó nâng cao chất lượng và giá trị xuất khẩu. Doanh nghiệp được khuyến nghị chủ động nghiên cứu kỹ các quy định của VIFTA, xây dựng quy trình sản xuất minh bạch, bảo đảm truy xuất nguồn gốc, tuân thủ tiêu chuẩn chất lượng, đồng thời khai thác hiệu quả sự hỗ trợ từ hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài để giảm thiểu rủi ro và phát triển bền vững tại thị trường Israel.