(vasep.com.vn) Cuộc bỏ phiếu bất ngờ về việc Anh rời Liên minh châu Âu (EU) đã làm rung chuyển thị trường tài chính tiền tệ. Nó cũng ảnh hưởng lớn đến ngành thủy sản của Mỹ và Canada.
Cuộc bỏ phiếu đã gây ra một số thay đổi về tiền tệ lớn nhất trong nhiều thập kỷ qua. Vào ngày 24/6/2016, đồng euro đã giảm 3,2% so với đồng USD, bảng Anh giảm 8,8%, và đồng yên Nhật giảm 3,8% so với đồng USD, những con số ở mức thấp nhất trong năm nay. Đáng chú ý, tất cả các nước này là các nước NK thủy sản của Mỹ, (80% XK của Mỹ là từ tiểu bang Alaska).
Biến động tiền tệ và những thay đổi trong tỷ giá hối đoái là rủi ro trong kinh doanh luôn được quản lý, tuy nhiên chúng có tác động lớn.
Nhật Bản sẽ mua ít cá hồi và trứng cá minh thái, surimi, cá tuyết cod và các sản phẩm khác hơn là khi đồng yên mạnh. Anh sẽ mua ít cá hồi hơn. EU sẽ mua ít cá minh thái, cá hồi và cá tuyết cod hơn, và Canada sẽ XK ít tôm hơn đến Anh, và ít cua hơn sang Nhật Bản. Cả Mỹ và Canada sẽ XK ít tôm hùm hơn sang Anh và châu Âu.
Đảo Newfoundland (Canada) đặc biệt gắn liền với thị trường Anh. Bảng Anh giảm 6,5% so với đồng đôla Canada. Điều này sẽ có những tác động tiêu cực trực tiếp.
Những thay đổi không mong đợi về mặt giá trị làm cho các nhà NK lo ngại rủi ro hơn. Khi các nhà NK trở nên thận trọng trong một quy mô lớn, họ thường có những phản ứng tiêu cực với thị trường.
Trên quy mô quốc gia hay toàn cầu, điều này được gọi là giảm phát. Giá giảm, và các nhà NK do dự vì họ cho rằng giá sẽ tiếp tục giảm. Khi đó, cầu giảm và các nhà NK trở nên thận trọng hơn, vì họ mong đợi giá giảm hơn nữa.
Đây là vấn đề kinh điển dẫn tới cuộc Đại khủng hoảng. Tuy nhiên còn quá sớm để khẳng định liệu thảm họa của Anh sẽ mở ra một giai đoạn giảm phát kéo dài hay không.
Tuy nhiên đối với ngành thủy sản, có thể giá sẽ giảm. Lý do là trong những hoàn cảnh thông thường, điểm yếu của một quốc gia này là lợi thế của một quốc gia khác, và các nhà sản xuất thủy sản có thể điều chỉnh tiếp thị của họ cho phù hợp.
Nhưng đôi khi có những trường hợp không thể điều chỉnh. Ví dụ, khi lệnh cấm vận của Nga đánh vào thị trường cá tuyết, các nhà XK chỉ còn cách lựa chọn thị trường NK khác. Với thực tế là đồng yên, bảng Anh và đồng euro đều yếu đi so với đồng USD khiến các nhà XK Mỹ có ít lựa chọn hơn.
Rủi ro đó không phải là sự thay đổi hàng ngày, nhưng sự tan rã của Liên minh châu Âu (với Anh là nền kinh tế lớn thứ hai của EU) sẽ dẫn đến đồng USD tăng dài hạn và ảnh hưởng đến XK.
Trung Quốc không phải là một thị trường đủ để bù đắp cho nhu cầu về các sản phẩm thủy sản đang giảm ở châu Âu và Nhật Bản, bởi vì họ mua một loạt sản phẩm khác nhau.
Điều đáng lo ngại tiếp đến là vấn đề tài chính. Ngành thủy sản đã và đang trải qua một giai đoạn củng cố và phụ thuộc vào các nhà đầu tư bên ngoài. Đơn giản là nhìn vào những nỗ lực của Ocean Choice International trong việc tái cấp vốn, việc Cooke mua Icicle Seafoods, và sự mở rộng nhanh chóng của một số nhà kinh doanh sò điệp và tôm hùm.
Tất cả các khoản đầu tư đó phụ thuộc vào sự thanh khoản, nghĩa là các ngân hàng và tổ chức tài chính sẵn sàng cung cấp và quản lý các khoản vay. Sự biến động tương tự làm cho các nhà NK phải thận trọng vì không chắc chắn về mức giá tiền tệ cũng gây đóng băng thanh khoản đối với các ngân hàng và tổ chức tài chính. Họ trở nên lo ngại rủi ro hơn, và khi đó, các DN thủy sản có thể không bảo đảm được nguồn tài chính cần thiết để được hưởng ưu đãi lớn.
Việc đóng băng tín dụng này cũng có thể ảnh hưởng đến các vấn đề nhỏ như bao thanh toán và cho vay đối với hóa đơn lớn. Sự thất bại của Great Pacific Seafoods đầu năm nay là một ví dụ về cách thắt chặt tín dụng kết hợp với sự gia tăng chi phí sau một thời gian với mức giá thấp có thể giúp DN vượt qua khó khăn.
Điều lo ngại cuối cùng là chính phủ thường có ảnh hưởng trong hành động cải thiện tính thanh khoản và chặn một số xu hướng tiêu cực.
Hiện tại, tiểu bang Alaska Mỹ không thể thỏa thuận đối với một ngân sách đưa ra; ở Washington DC, Quốc hội đang trong tình trạng hoàn toàn rối loạn, Thủ tướng Anh David Cameron đã từ chức, và các nhà lãnh đạo châu Âu cho thấy sự yếu kém và không hiệu quả trong việc đối phó với những vấn đề riêng của họ, tức là tình trạng tài chính bấp bênh của Ý, Tây Ban Nha và Hy Lạp. Chưa kể Brazil đang bùng nổ trong vụ bê bối tham nhũng.