(vasep.com.vn) Tháng 1/2026, Chính phủ Nga ban hành lệnh cấm mới đối với việc mua sắm thủy sản nhập khẩu trong khu vực nhà nước. Theo quy định này, các cơ quan và tổ chức sử dụng ngân sách công không được phép mua các sản phẩm thủy sản nhập khẩu, ngoại trừ hàng hóa có xuất xứ từ các quốc gia thành viên Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU).
Lệnh cấm có phạm vi áp dụng rộng, bao gồm cá đông lạnh, cá ướp lạnh và cá tươi, trứng cá (caviar) cùng các sản phẩm giáp xác. Việc miễn trừ cho các nước EAEU (gồm Armenia, Belarus, Kazakhstan và Kyrgyzstanm) cho thấy định hướng rõ ràng của Nga trong việc củng cố hợp tác kinh tế nội khối và tạo điều kiện cho lưu thông hàng hóa trong không gian thị trường chung.
Chính sách này không phải là biện pháp đơn lẻ mà là bước tiếp theo trong chuỗi các hạn chế đối với thủy sản nhập khẩu từ “các quốc gia không thân thiện”. Từ tháng 7/2023, Cơ quan Liên bang Nga về Thủy sản (Rosrybolovstvo) đã công bố các biện pháp hạn chế nhập khẩu một số mặt hàng thủy sản, đồng thời khẳng định năng lực cung ứng trong nước đủ đáp ứng nhu cầu nội địa và việc nhập khẩu từ các quốc gia không thuộc nhóm “không thân thiện” vẫn được duy trì.
Đến tháng 10/2025, Chính phủ Nga tiếp tục gia hạn các biện pháp hạn chế này đến hết ngày 31/12/2027, đồng thời nâng thuế nhập khẩu từ 15% lên 25%. Danh sách các quốc gia chịu tác động bao gồm Mỹ, Liên minh châu Âu, Canada, Na Uy, Iceland, Australia, New Zealand, Hàn Quốc, Nhật Bản và Vương quốc Anh.
Dữ liệu hải quan cho thấy, dù các biện pháp hạn chế được áp dụng, tổng lượng thủy sản nhập khẩu của Nga không suy giảm. Ngược lại, cơ cấu nguồn cung đã có sự dịch chuyển rõ rệt khi các thị trường châu Á và Mỹ Latinh ngày càng đóng vai trò quan trọng. Trung Quốc, Việt Nam, Ấn Độ và Chile đang nổi lên như những nhà cung cấp chính cho thị trường Nga. Riêng đối với mặt hàng tôm, nhập khẩu năm 2024 tăng hai chữ số, chủ yếu từ Ecuador, Ấn Độ và Trung Quốc.
Trong bối cảnh đó, Nga cũng ghi nhận mức tăng mạnh về sản lượng sản xuất đối với một số loài chủ lực như cá minh thái và cá hồi, góp phần củng cố nguồn cung trong nước. Việc cấm mua sắm thủy sản nhập khẩu trong khu vực nhà nước vì vậy được xem là một phần của chiến lược thay thế nhập khẩu trong lĩnh vực thực phẩm, đồng thời phản ánh xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng thủy sản của Nga trong điều kiện thương mại quốc tế biến động.