(vasep.com.vn) Những tiến bộ trong công nghệ phân tích DNA đang mở ra hướng đi mới cho việc xác thực nguồn gốc thủy sản và chống gian lận thương mại trên toàn cầu. Công ty WildTechDNA của Canada vừa phát triển một nền tảng xét nghiệm DNA di động có khả năng nhận diện loài chỉ trong vòng 15–20 phút, thay vì mất nhiều ngày hoặc nhiều tuần như các phương pháp xét nghiệm trong phòng thí nghiệm truyền thống.
Công nghệ này được phát triển bởi Natalie Schmitt, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành WildTechDNA. Hệ thống cho phép xác định loài từ những mẫu vật rất nhỏ như mô cá, mẫu quệt bề mặt hoặc nước trong túi vận chuyển. Sau khi tách chiết DNA và xử lý bằng các chất phản ứng chuyên biệt, kết quả được hiển thị trực tiếp trên một que thử, giúp người sử dụng có thể thực hiện kiểm tra ngay tại hiện trường mà không cần thiết bị điện tử phức tạp.
Ban đầu được thử nghiệm để nhận diện lươn châu Âu – loài đang suy giảm mạnh do khai thác quá mức và buôn bán trái phép – công nghệ này hiện được đánh giá có tiềm năng ứng dụng rộng rãi trong toàn bộ chuỗi cung ứng thủy sản. Các nhà quản lý nghề cá có thể kiểm tra loài khai thác, doanh nghiệp nuôi trồng thủy sản xác minh nguồn giống, trong khi cơ quan quản lý tăng cường giám sát hoạt động thương mại và truy xuất nguồn gốc.
Song song đó, nghiên cứu của các nhà khoa học Bồ Đào Nha sử dụng phương pháp “DNA barcoding” trên cá ngừ đóng hộp đã phát hiện một số trường hợp sản phẩm chứa loài khác với thông tin ghi trên nhãn, thậm chí có nhiều loài trong cùng một hộp. Kết quả này cho thấy nhu cầu cấp thiết về các công cụ xác thực loài chính xác và dễ tiếp cận.
Các chuyên gia nhận định, trong tương lai, xét nghiệm DNA sẽ ngày càng nhanh, tự động hóa và được tích hợp với các hệ thống truy xuất nguồn gốc số, góp phần nâng cao tính minh bạch, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và tăng niềm tin của người tiêu dùng.