(vasep.com.vn) Trong quý I/2026, thị trường nhập khẩu tôm của Trung Quốc ghi nhận sự phục hồi rõ rệt sau giai đoạn chững lại vào cuối năm 2025. Diễn biến này cho thấy nhu cầu tiêu thụ nội địa đang dần cải thiện, đồng thời phản ánh sự điều chỉnh linh hoạt của các nhà nhập khẩu trước biến động giá và nguồn cung toàn cầu.
Theo số liệu thống kê, tổng lượng tôm nhập khẩu của Trung Quốc trong 3 tháng đầu năm 2026 đạt 250.192 tấn, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Riêng từng tháng, tháng 1 đạt gần 94.707 tấn (+36%), tháng 2 đạt 71.379 tấn (+15%) và tháng 3 đạt 84.105 tấn (+24%). Đây là mức tăng trưởng đáng kể nếu so với giai đoạn cuối năm 2025, khi nhập khẩu giảm liên tiếp trong tháng 11 (-3%) và tháng 12 (-9%).
Về giá trị, nhập khẩu tôm của Trung Quốc đạt 1,297 tỷ USD trong quý I/2026, tăng 19% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tốc độ tăng giá trị thấp hơn tăng trưởng về khối lượng cho thấy một xu hướng quan trọng: giá nhập khẩu bình quân đang giảm hoặc cơ cấu sản phẩm chuyển dịch sang phân khúc giá thấp hơn. Điều này phù hợp với diễn biến giá trên thị trường quốc tế khi nguồn cung dồi dào, đặc biệt từ Ecuador, đang tạo áp lực giảm giá.
Xét theo cơ cấu nguồn cung, Trung Quốc tiếp tục thể hiện sự phụ thuộc rất lớn vào một số nhà cung cấp chính. Ecuador duy trì vị thế áp đảo, với lượng xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 192.601 tấn trong quý I, tăng 28% và chiếm khoảng 3/4 tổng nhập khẩu. Vai trò của Ecuador không chỉ đến từ sản lượng lớn mà còn nhờ lợi thế cạnh tranh về giá và khả năng cung ứng ổn định, phù hợp với nhu cầu tiêu thụ khối lượng lớn tại Trung Quốc.
Trong khi đó, Ấn Độ nổi lên là nguồn cung có tốc độ tăng trưởng mạnh nhất, với lượng xuất khẩu đạt 35.521 tấn, tăng 54% so với cùng kỳ. Đặc biệt, mức tăng tới 83% trong tháng 3/2026 cho thấy đà mở rộng thị phần rất rõ nét. Điều này phản ánh khả năng cạnh tranh ngày càng tốt của tôm Ấn Độ trong phân khúc trung cấp, nơi Trung Quốc đang gia tăng nhu cầu.
Các nguồn cung khác có diễn biến phân hóa. Thái Lan tăng trưởng ổn định (+17%) nhưng quy mô còn nhỏ; Indonesia tăng nhẹ (+16%) nhưng biến động mạnh theo tháng, cho thấy nguồn cung chưa ổn định; trong khi Argentina lại giảm mạnh (-39%), phản ánh sự suy yếu của dòng tôm nước lạnh tại thị trường này.
Diễn biến giá nhập khẩu cũng cho thấy một xu hướng đáng chú ý. Giá tôm nhập khẩu từ Ecuador và Ấn Độ vào Trung Quốc trong giai đoạn 2019–2026 nhìn chung có xu hướng giảm sau khi đạt đỉnh vào năm 2022. Trong đó, giá từ Ecuador luôn ở mức thấp hơn đáng kể so với Ấn Độ, củng cố lợi thế cạnh tranh của nước này ở phân khúc khối lượng lớn. Đến đầu năm 2026, giá nhập khẩu vẫn duy trì ở vùng thấp tương đối, cho thấy thị trường Trung Quốc vẫn đang ưu tiên yếu tố giá trong bối cảnh tiêu dùng chưa hoàn toàn phục hồi mạnh.
Tổng thể, có thể thấy thị trường nhập khẩu tôm Trung Quốc trong quý I/2026 nổi bật với ba xu hướng chính. Thứ nhất, nhu cầu phục hồi rõ rệt sau giai đoạn suy giảm, đặc biệt trong các tháng đầu năm. Thứ hai, giá nhập khẩu vẫn ở mức thấp, phản ánh cạnh tranh nguồn cung toàn cầu và xu hướng tiêu dùng thận trọng. Thứ ba, cơ cấu nguồn cung ngày càng tập trung, với Ecuador giữ vai trò chi phối và Ấn Độ nổi lên mạnh mẽ ở vị trí thứ hai.
Đối với Việt Nam, những diễn biến này mang lại cả cơ hội và thách thức. Trung Quốc tiếp tục là thị trường lớn, có khả năng hấp thụ nhiều phân khúc sản phẩm, đặc biệt là tôm sống và tôm giá trị cao. Tuy nhiên, việc thị trường này ngày càng phụ thuộc vào nguồn cung giá thấp từ Ecuador cũng đồng nghĩa với việc cạnh tranh về giá sẽ ngày càng gay gắt, buộc tôm Việt Nam phải tìm hướng đi khác biệt, tập trung vào phân khúc chất lượng cao, sản phẩm chế biến hoặc các dòng sản phẩm đặc thù để duy trì và mở rộng thị phần trong thời gian tới.