(vasep.com.vn) Các nghị sĩ Mỹ vừa đề xuất dự luật nhằm tăng cường ứng dụng DNA môi trường (eDNA) trong khảo sát và quản lý nghề cá, cho rằng công nghệ này có chi phí thấp, giúp nâng cao khả năng đánh giá trữ lượng và mở rộng phạm vi khảo sát nguồn lợi.
Theo Thượng nghị sĩ Lisa Murkowski, việc đánh giá chính xác trữ lượng là nền tảng để đưa ra các quyết định quản lý dựa trên khoa học, bảo đảm nghề cá bền vững. eDNA cho phép xác định vật liệu di truyền của các loài sinh vật từ mẫu nước, qua đó giúp các nhà nghiên cứu xác định sự hiện diện của loài trong một khu vực mà không cần trực tiếp bắt hoặc quan sát chúng.
Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA Fisheries) đã thử nghiệm eDNA trong nhiều hoạt động quản lý, đặc biệt tại những khu vực mà phương pháp khảo sát truyền thống khó phát hiện hoặc kém hiệu quả. Tại Alaska, công nghệ này được sử dụng để hỗ trợ quản lý cá rockfish, trong khi ở vùng Tây Bắc Thái Bình Dương, eDNA được ứng dụng để phát hiện các loài xâm lấn có nguy cơ gây hại cho cá hồi.
Được giới thiệu trong tháng 8, Đạo luật Hiện đại hóa Khoa học Nghề cá 2026 sẽ yêu cầu NOAA Fisheries xây dựng chương trình thí điểm đánh giá trữ lượng bằng eDNA, kiểm chứng phương pháp này đối với nhiều loài và khu vực khác nhau. Dự luật cũng đề xuất kế hoạch tích hợp eDNA vào quản lý nghề cá và thiết lập Mạng lưới Điều phối Sinh học Phân tử Thủy sinh Quốc gia nhằm xây dựng các tiêu chuẩn chung.
Các nghị sĩ nhấn mạnh eDNA không nhằm thay thế khảo sát truyền thống, mà được sử dụng bổ sung để nâng cao chất lượng dữ liệu. Các tổ chức ngư nghiệp và bảo tồn cũng ủng hộ dự luật, đồng thời kêu gọi Quốc hội bảo đảm nguồn lực cho eDNA mà không cắt giảm đầu tư vào các chương trình khảo sát, nghiên cứu và quan trắc hiện có.