(vasep.com.vn) Trong một cuộc họp mang tính then chốt, các Bộ trưởng Thủy sản Liên minh châu Âu (EU) đã đạt được thỏa thuận về hạn ngạch và cơ hội khai thác thủy sản năm 2026 tại các khu vực Đại Tây Dương, Biển Bắc, Địa Trung Hải và Biển Đen. Tuy nhiên, Ủy ban châu Âu (EC) đã bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ, cho biết không thể tán thành phương án thỏa hiệp vừa đạt được, đặc biệt đối với lưu vực Địa Trung Hải.
Đại Tây Dương và Biển Bắc: Thiết lập các ngưỡng khai thác bền vững
Hội đồng EU đã đạt được đồng thuận chính trị đối với 24 cơ hội khai thác thủy sản năm 2026 tại khu vực Đại Tây Dương Đông Bắc đối với các nguồn lợi do EU quản lý độc quyền, trong đó một số hạn mức được áp dụng kéo dài sang cả giai đoạn 2027 và 2028. Động thái thiết lập các hạn mức đa niên này nhằm đáp ứng nguyện vọng của cộng đồng ngư dân về việc tăng cường tính ổn định và khả năng dự báo trong hoạt động khai thác.
Tại khu vực Đại Tây Dương và vùng biển Skagerrak-Kattegat, 81% cơ hội khai thác đã được ấn định ở mức bền vững, phù hợp với khuyến nghị về Sản lượng khai thác bền vững tối đa (MSY) do Ủy ban châu Âu đề xuất cho năm 2026.
Các hạn ngạch (TAC) được điều chỉnh tăng đáng chú ý:
- Cá cơm tại vùng biển Iberia: +60%
- Cá megrim tại vùng biển Iberia: +11%
- Tôm hùm Na Uy tại biển Cantabria: +23%
- Cá cơm tại vịnh Biscay: +8%
- Tôm hùm Na Uy tại vịnh Biscay: +49%
- Cá vược biển tại vịnh Biscay: +48% (mức tăng bị giới hạn nhằm bảo vệ cá pollack)
Các hạn ngạch bị cắt giảm mạnh đối với nguồn lợi suy yếu:
- Cá pollack tại vịnh Biscay, biển Cantabria và vùng biển Iberia: −13%
- Cá whiting tại vịnh Biscay: −27%
- Cá sole tại Skagerrak–Kattegat: −44%
- Cá sole tại vùng biển Iberia: −9%
Hội đồng EU nhấn mạnh phương pháp tiếp cận thận trọng đối với các ngư trường khai thác hỗn hợp. Theo đó, hạn ngạch tôm hùm Na Uy và cá thờn bơn tại vùng Kattegat–Skagerrak được giữ nguyên mức cũ nhằm bảo vệ các loài dễ tổn thương như cá tuyết và cá bơn.
Hợp tác quốc tế và tranh chấp liên quan đến cá thu
Phần lớn các hạn ngạch khai thác (TAC) được chia sẻ với các quốc gia ngoài EU tại khu vực Đông Bắc Đại Tây Dương đã được hoàn tất trước thềm cuộc họp của Hội đồng EU. Cụ thể, EU đã đạt được thỏa thuận song phương với Vương quốc Anh (UK) và thỏa thuận tam phương giữa EU, Na Uy và Vương quốc Anh. Các thỏa thuận này bao phủ hơn 100 hạng mục TAC, đi kèm cùng các biện pháp kỹ thuật nhằm phục hồi các trữ lượng tới hạn.
Đối với cá tuyết lam (blue whiting) và cá trích Đại Tây Dương – Scandinavia, hạn ngạch của EU cho năm 2026 được thiết lập đồng bộ với các mức TAC đã được thống nhất trong khuôn khổ tham vấn các quốc gia ven biển và Ủy ban Nghề cá Đại Tây Dương Đông Bắc (NEAFC).
Tuy nhiên, bất chấp các nỗ lực của EU, hạn ngạch đối với cá thu vẫn chưa được ấn định. Trước mắt, EU đã áp dụng hạn ngạch tạm thời cho 6 tháng đầu năm 2026 dựa trên khuyến nghị sơ bộ từ ICES. Nhiều quốc gia thành viên EU đã kêu gọi Ủy ban châu Âu khẩn trương áp dụng Quy định (EU) số 1026/2012 nhằm xử lý tình trạng khai thác quá mức của một số quốc gia ngoài khối và bảo vệ các nguồn lợi cá nổi.
Thỏa hiệp Địa Trung Hải không được thông qua
Ủy ban châu Âu đã từ chối ủng hộ thỏa hiệp đạt được đối với lưu vực Địa Trung Hải Cơ quan này khẳng định thỏa thuận nói trên không nhất quán với kế hoạch quản lý đa niên dành cho khu vực Tây Địa Trung Hải, cụ thể là phản bác các quyết định liên quan đến việc thiết lập giới hạn nỗ lực khai thác.