(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới những ngày đầu tháng 11 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về thương mại, thuế chống bán phá giá và cạnh tranh nguồn cung. Mỹ công bố kết quả POR20 đối với tôm Việt Nam, trong khi ngành tôm Mỹ đề nghị điều tra doanh nghiệp Ấn Độ theo Điều 337. Cá tra tiếp tục có tín hiệu tích cực tại thị trường Mỹ, còn nhu cầu sản phẩm thủy sản chế biến, tiện lợi tăng tại Anh. Bên cạnh đó, Nga tiếp tục mở rộng vai trò cung cấp cá minh thái, cá tuyết và thủy sản chế biến cho các thị trường châu Á.
1. Mỹ công bố kết quả cuối cùng POR20 thuế chống bán phá giá tôm Việt Nam
Ngày 2/11/2026, Bộ Thương mại Mỹ (DOC) ban hành kết quả cuối cùng kỳ rà soát hành chính thuế chống bán phá giá đối với tôm nước ấm đông lạnh nhập khẩu từ Việt Nam, giai đoạn từ ngày 1/2/2024 đến 31/1/2025 (POR20).
Theo kết quả này, DOC xác định biên độ phá giá cuối cùng đối với Fimex Group (Sao Ta) là 10,71%, STAPIMEX là 6,36% và 27 doanh nghiệp không được lựa chọn điều tra riêng nhưng đủ điều kiện hưởng thuế suất riêng (Separate Rate) là 7,59%. Đối với 131 doanh nghiệp thuộc nhóm toàn quốc (Vietnam-wide Entity), mức 25,76% tiếp tục được duy trì, không thay đổi trong kỳ rà soát này.
2. Ngành tôm Mỹ đề nghị điều tra doanh nghiệp tôm Ấn Độ theo Điều 337
Ngày 02/11, Liên minh Tôm miền Nam Mỹ (SSA) được đưa tin đã nộp đơn lên Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ (ITC), đề nghị xem xét các cáo buộc sử dụng lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng của Nekkanti Sea Foods, Ấn Độ.
Đơn viện dẫn Điều 337 của Luật Thuế quan Mỹ, liên quan đến cạnh tranh thương mại không công bằng. Nekkanti bác bỏ cáo buộc. ITC có 30 ngày để quyết định có mở điều tra hay không.
Đây mới là kiến nghị, chưa phải kết luận vi phạm hoặc lệnh cấm nhập khẩu. Vụ việc cho thấy điều kiện lao động trong chuỗi cung ứng có thể trở thành nội dung tranh chấp thương mại đáng chú ý đối với ngành tôm.
3. Cá tra tăng mạnh nhất trong nhóm 10 loài thủy sản được tiêu thụ nhiều nhất tại Mỹ
Ngày 03/11, số liệu tiêu thụ thủy sản Mỹ năm 2024 được công bố cho thấy mức tiêu thụ bình quân đầu người giảm 3,7%, còn 8,35 kg. Tuy nhiên, cá tra tăng 35,2%, đạt khoảng 0,33 kg/người, đứng thứ sáu trong nhóm 10 loài được tiêu thụ nhiều nhất.
Tôm đạt khoảng 2,22 kg/người, giảm 3,9%. Đây là dữ liệu tiêu dùng năm 2024, không phản ánh trực tiếp sức mua năm 2026, nhưng cho thấy cá tra đã cải thiện vị trí trong cơ cấu tiêu dùng thủy sản Mỹ.
4. Thai Union: Nhu cầu tôm đông lạnh tại Mỹ yếu, sản phẩm chế biến sâu tăng trưởng tốt
Ngày 03/11, Thai Union công bố doanh thu quý III/2026 đạt 35,7 tỷ baht, tăng 3,4% so cùng kỳ. Tuy nhiên, mảng thủy sản đông lạnh và thức ăn giảm 4% doanh thu, còn 9,9 tỷ baht; lượng bán giảm 10,6%.
Doanh nghiệp cho biết nhu cầu tôm tại Mỹ yếu. Ngược lại, nhóm sản phẩm giá trị gia tăng tăng 19,5% doanh thu và thức ăn vật nuôi tăng 10,4%.
Kết quả phản ánh sự phân hóa giữa tôm đông lạnh thông thường và các sản phẩm chế biến có giá trị cao hơn.
5. Hiệp định thương mại tự do nâng cấp Peru – Trung Quốc có hiệu lực, tạo thuận lợi cho thương mại mực và bột cá
Từ ngày 01/11, Nghị định thư nâng cấp Hiệp định thương mại tự do Peru – Trung Quốc chính thức có hiệu lực. Thỏa thuận cải thiện các quy định về xuất xứ, thủ tục hải quan, hợp tác kiểm dịch, vận chuyển và chuỗi cung ứng.
Mực khổng lồ và bột cá là hai nhóm sản phẩm có ý nghĩa lớn trong thương mại thủy sản giữa hai nước. Trong sáu tháng đầu năm 2026, Trung Quốc nhập khẩu khoảng 1 tỷ USD sản phẩm thủy sản từ Peru.
Thỏa thuận có thể tạo thuận lợi cho xuất khẩu mực và bột cá Peru sang Trung Quốc, nhưng không đồng nghĩa mọi sản phẩm được giảm thuế ngay hoặc thời gian thông quan tự động rút ngắn.
6. Nga củng cố vị trí cung cấp cá minh thái và cá tuyết cho Trung Quốc
Số liệu công bố cuối tháng 10 và đầu tháng 11 cho thấy trong chín tháng năm 2026, Trung Quốc nhập khẩu 565.491 tấn cá minh thái và sản phẩm liên quan từ Nga, trị giá 1,07 tỷ USD. Nga chiếm 93,6% lượng cá minh thái Trung Quốc nhập khẩu.
Đối với cá tuyết, Nga cung cấp 72.679 tấn, trị giá 581,7 triệu USD, chiếm 61,4% lượng nhập khẩu của Trung Quốc.
Tuy nhiên, xuất khẩu surimi cá minh thái Nga sang Trung Quốc giảm 29%, còn 17.532 tấn. Điều này cho thấy xu hướng thương mại khác nhau giữa cá nguyên liệu và sản phẩm chế biến.
7. Việt Nam đứng thứ hai về giá trị cung cấp cua cho Nhật Bản trong 9 tháng năm 2026
Số liệu hải quan Nhật Bản được phân tích ngày 30/10 cho thấy Việt Nam xuất khẩu sang thị trường này 1.365 tấn cua và sản phẩm cua, trị giá khoảng 29,7 triệu USD, đứng thứ hai về giá trị sau Nga.
Trong đó, cua chế biến và đóng hộp đạt khoảng 1.240 tấn, trị giá 29,1 triệu USD, chiếm phần lớn kim ngạch.
Đây là tín hiệu tích cực đối với sản phẩm cua chế biến của Việt Nam tại thị trường Nhật Bản.
8. Nga mở rộng xuất khẩu thủy sản chế biến sang Nhật Bản và Hàn Quốc
Ngày 03/11, Hàn Quốc bổ sung sáu cơ sở và tàu Nga vào danh sách được phép xuất khẩu thủy sản, có hiệu lực từ ngày 30/10.
Trong chín tháng năm 2026, Nga xuất khẩu khoảng 5.000 tấn phi lê cá minh thái sang Nhật Bản, trị giá 18 triệu USD, tăng 15% về lượng và 30% về giá trị.
Nga cũng tiếp tục giới thiệu các sản phẩm cá biển, mực và trứng cá minh thái chế biến sâu tại thị trường Trung Quốc.
9. Argentina ghi nhận lợi ích thương mại tại EU; Brazil kỳ vọng được xuất khẩu thủy sản trở lại
Ngày 31/10, ngành khai thác và chế biến Argentina cho biết doanh số cá hake tại EU tăng khoảng 10%, đồng thời giá tôm biển được hỗ trợ trong bối cảnh thực hiện thỏa thuận thương mại EU–Mercosur.
Ngày 02/11, Bộ trưởng Thủy sản Brazil bày tỏ kỳ vọng EU sẽ sớm dỡ bỏ biện pháp đình chỉ nhập khẩu thủy sản Brazil kéo dài nhiều năm.
Tuy nhiên, EU chưa được xác nhận chính thức mở cửa trở lại đối với thủy sản Brazil. Khả năng cạnh tranh của các nhà cung cấp Nam Mỹ tại EU cần tiếp tục theo dõi theo từng sản phẩm và mức thuế cụ thể.
10. Peru: Nguồn cung mực khổng lồ hạn chế, giá chào nguyên liệu còn cao
Peru chuẩn bị đợt khảo sát khai thác mực khổng lồ trong tháng 11 nhằm đánh giá nguồn lợi. Hoạt động này chưa đồng nghĩa với việc mở lại khai thác thương mại quy mô lớn.
Tại triển lãm thủy sản Thanh Đảo cuối tháng 10, giá chào thân mực cỡ 2–4 kg khoảng 2.100 USD/tấn; râu mực cỡ 1–2 kg khoảng 2.700 USD/tấn. Các mức giá là chào bán tham khảo, chưa phải giá giao dịch được xác nhận.
Nguồn cung hạn chế tại Peru có thể tiếp tục gây sức ép lên các doanh nghiệp chế biến mực sử dụng nguyên liệu nhập khẩu.
11. Nga: Sản lượng cá minh thái và cá trích tăng, giá bán buôn diễn biến trái chiều
Đầu tháng 11, sản lượng khai thác cá minh thái Nga đạt khoảng 1,97 triệu tấn và cá trích Thái Bình Dương đạt khoảng 612.000 tấn, đều tăng so cùng kỳ.
Tại thị trường nội địa Nga, giá cá minh thái giảm trong khi cá trích tăng, với giá cá trích tại vùng Viễn Đông khoảng 103–105 rúp/kg.
Các mức giá trên là giá bán buôn nội địa, không phải giá xuất khẩu sang Trung Quốc hoặc Việt Nam.
12. Anh: Thủy sản chế biến và thực phẩm tiện lợi tiếp tục tăng trưởng
Báo cáo thị trường được phân tích ngày 02/11 cho thấy giá trị bán lẻ thủy sản tại Anh trong 12 tuần kết thúc tháng 6/2026 tăng 4,4%, cao hơn mức tăng 2,3% của thị trường thực phẩm nói chung.
Nhóm thủy sản bảo quản mát tăng trên 6%, cá hồi nuôi tăng 8,5% và sản phẩm thủy sản ăn liền mang hương vị quốc tế tăng 13,6%.
Xu hướng này tạo cơ hội phát triển các sản phẩm tôm, cá tra, cá ngừ, mực và bạch tuộc chế biến tiện lợi.
13. Trung Quốc: Guolian Aquatic có lãi trở lại nhưng doanh thu giảm 19%
Kết quả kinh doanh chín tháng năm 2026 của Guolian Aquatic cho thấy doanh thu đạt 2,091 tỷ NDT, giảm 19,04%; lợi nhuận ròng đạt 38,62 triệu NDT.
Tuy nhiên, lợi nhuận sau khi loại trừ các khoản bất thường chỉ khoảng 1,47 triệu NDT, cho thấy hiệu quả từ hoạt động kinh doanh thường xuyên còn thấp.
Diễn biến phản ánh áp lực về doanh thu và lợi nhuận đối với một doanh nghiệp chế biến thủy sản lớn của Trung Quốc.
14. Brazil tăng đầu tư vào chuỗi cá rô phi khép kín
Aurora Coop đạt thỏa thuận mua các tài sản sản xuất cá rô phi của Mar & Terra tại bang Mato Grosso do Sul, gồm cơ sở nuôi, nhà máy thức ăn và nhà máy chế biến.
Thương vụ còn phụ thuộc các thủ tục phê duyệt. Đây là diễn biến đáng chú ý về xu hướng phát triển chuỗi cá rô phi tích hợp tại Brazil, một thị trường đồng thời có vai trò quan trọng đối với cá tra Việt Nam.
15. Công nghệ chọn giống và thức ăn tôm tiếp tục được phát triển
Cuối tháng 10, Skretting giới thiệu các dòng thức ăn tôm mới phục vụ các giai đoạn ương và nuôi thương phẩm. Benchmark Genetics giới thiệu công nghệ BenchTrace sử dụng ADN để xác định quan hệ huyết thống trong chương trình chọn giống tôm.
Các công nghệ hướng tới cải thiện chất lượng giống, hiệu quả thức ăn và quản lý sản xuất. Hiệu quả thương mại thực tế cần được đánh giá theo điều kiện nuôi cụ thể.