Tây Ban Nha là thị trường mực (mực ống và mực nang) lớn nhất trong khu vực Châu Âu và là nước NK hàng đầu mực ống và mực nang từ các nước đang phát triển. Ý cũng là thị trường NK khối lượng lớn mực ống và mực nang từ các nước ngoài Châu Âu. Mực ống và mực nang đông lạnh được NK nhiều nhất. Các kênh bán lẻ thực phẩm và kênh dịch vụ thực phẩm đều có cơ hội cung cấp mực như nhau. Cả 2 nước này đều là mục tiêu của các nhà NK thủy sản chuyên cung cấp cho các kênh này.
Bao bì sản phẩm
Yêu cầu về bao bì của sản phẩm khác nhau khá nhiều giữa các khách hàng và các phân khúc thị trường. Do đó, bạn nên bàn thảo với khách hàng về các yêu cầu bao gói sản phẩm được ưa thích. Một số đặc điểm chung là:
• Sản phẩm mực chủ yếu được bán dưới dạng: nguyên con, dạng ống nguyên thân, cắt thanh, hoặc cắt khoanh tròn. Sản phẩm mực nang thỉnh thoảng cũng được bán dưới dạng phile đông lạnh nhanh dời (IQF);
• Bao bì bán lẻ chủ yếu được làm bằng nhựa, giấy các-tông, khay xốp, nilong. Sản phẩm dạng ống nguyên thân đông lạnh hoặc sản phẩm dạng nguyên con đông lạnh có tỷ lệ từ 400 - 1.000 gram và sản phẩm chế biến sẵn có tỷ lệ 200 - 500 gram;
• Bao gói bán buôn chủ yếu là các túi nilong cỡ 1-5-10 kg hoặc hộp các-tông đựng trong thùng các-tông lớn. Mực ống nguyên con cũng có kích cỡ đa dạng (11-20 miếng/kg, hoặc 21-40 miếng/kg), trong khi đó, philê mực nang cũng đa dạng về kích cỡ (5-7, 8-12 hoặc 13-15 miếng).
Nhập khẩu
Trong năm 2014, EU NK mực ống và mực nang đạt giá trị 1,1 tỷ euro với khối lượng 340.000 tấn, tăng 2,5% về giá trị so với năm 2013, nhưng vẫn thấp hơn mức kỷ lục đạt giá trị 1,3 tỷ euro trong năm 2012.
EU chủ yếu NK mực ống và mực nang đông lạnh. Trong năm 2014, EU NK mực ống và mực nang đông lạnh đạt giá trị 268 triệu euro, với khối lượng 292.000 tấn. EU NK mực ống và mực nang chế biến chỉ từ năm 2012.
Các nước chính NK mặt hàng mực nằm ở phía nam Châu Âu. Ý và Tây Ban Nha là nước NK lớn nhất mực ống và mực nang. Năm 2014, Ý NK đạt giá trị 400 triệu euro và Tây Ban Nha NK đạt giá trị 382 triệu euro. Một số nước khác cũng có giá trị NK lớn (nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với Ý và Tây Ban Nha) là Pháp đạt giá trị 63 triệu euro, Bồ Đào Nha đạt 55 triệu euro và Đức đạt giá trị 51 triệu euro. Hầu như tất cả sản phẩm NK là mực ống và mực nang đông lạnh.
NK ngoài EU (các nước đang phát triển) cũng khác nhau: Tây Ban Nha là nước NK hàng đầu với giá trị đạt 317 triệu euro trong năm 2014. Ý là nước NK lớn thứ 2, với giá trị đạt 240 triệu euro. Hy Lạp, Bồ Đào Nha, Pháp, Anh và Hà Lan với giá trị NK đạt khoảng từ 10 - 37 triệu euro.
Năm 2014, Ma-rốc (đạt giá trị 133 triệu euro), Thái Lan (đạt 105 triệu euro) và Ấn Độ (đạt 97 triệu euro) là những nước cung cấp nhiều nhất mực ống và mực nang cho EU. So với năm 2013, Morocco và Thái Lan tăng tương ứng 21% và 11%, trong khi XK của Ấn Độ giảm 16%.
Kể từ năm 2013, Ấn Độ hàng năm đều ban hành lệnh cấm khai thác thủy sản trong vòng 45 ngày tại bờ biển phía Đông của Ấn Độ nhằm ngăn chặn nạn lạm thác. Chừng nào mà lệnh cấm này tiếp tục được ban hành thì nguồn cung từ Ấn Độ vẫn sẽ đạt thấp. Trong nhiều năm, thị phần của Ấn Độ ổn định ở mức 20%, tuy nhiên năm 2013, tỷ lệ này đã giảm xuống còn 16% và tiếp tục giảm xuống còn 14% trong năm 2014. Đây là dịp để các nước khác tăng XK mực ống và mực nang sang EU. Trong năm 2013 và năm 2014, Ma-rốc và Thái Lan đặc biệt được hưởng lợi từ việc nguồn cung mực của Ấn Độ giảm.
Italia và Tây Ban Nha là 2 nước trong khối EU NK chủ yếu mực ống và mực nang đông lạnh. Tây Ban Nha đã từng là nhà NK số một, nhưng đã bị Ý soán ngôi vị này vào năm 2013. Mặc dù, mực ống và mực nang được coi là mặt hàng có giá trị thấp, nhưng khủng hoảng kinh tế đã tác động tiêu cực đến NK mực nang và mực ống của Tây Ban Nha.
Khuyến cáo:
• Nếu bạn muốn thâm nhập vào các nước ở khu vực phía nam Châu Âu, thì bạn nên tham gia Hội chợ CONXEMAR hoặc BARCELONA SEAFOOD. Hội chợ Thủy sản Châu Âu tại Brussels là cơ hội để giới thiệu sản phẩm và gặp gỡ các khách hàng tiềm năng.
• Báo cáo Globefish về sản phẩm mực ống và mực nang trên thị trường toàn cầu sẽ cho bạn những thông tin về tình hình phát triển thị trường mới nhất.
Xuất khẩu
Tổng kim ngạch XK mực ống và mực nang của EU trong năm 2014 đạt 466 triệu euro. Thương mại nội khối EU chiếm trên 90% tổng kim ngạch. Tổng giá trị XK mực nang và mực ống đông lạnh của EU đạt 292 triệu euro, chủ yếu tái XK (sản phẩm đông lạnh NK từ ngoài Châu Âu) sang các nước khác trong khối EU. XK mực nang và mực ống tươi và các sản phẩm chế biến sẵn đạt lần lượt là 109 euro và 56 triệu euro.
Các nước XK chính là Tây Ban Nha (251 triệu euro), Pháp (70 triệu euro), Bồ Đào Nha (31 triệu euro), Ý (23 triệu euro) và Anh (21 triệu euro). XK của Pháp giảm 8% so với năm 2013, trong khi các nước XK lớn khác lại tăng trưởng dương. XK của Bồ Đào Nha tăng trên 80% do tăng mạnh XK sang Tây Ban Nha. Mức tăng trưởng này là do tăng sản lượng khai thác tại Bồ Đào Nha (XK sản phẩm tươi).
EU XK mực nang và mực ống đông lạnh chủ yếu sang Ý đạt giá trị 117 triệu euro, tiếp đến là XK sang Tây Ban Nha đạt 32 triệu euro, XK sang Bồ Đào Nha đạt 23 triệu euro và Đức đạt 22 triệu euro.
Ngoài ra, EU còn XK mực ống và mực nang tươi sang một số nước trong khu vực Nam Âu như Pháp và Hà Lan. Trong năm 2014, EU XK sang Ý đạt 48 triệu euro, XK sang Tây Ban Nha đạt 28 triệu euro, XK sang Pháp đạt 13 triệu euro và XK sang Hà Lan đạt 4 triệu euro.
Khuyến cáo:
• Hai nước chính NK mực trong khối EU là Ý và Tây Ban Nha. Nếu bạn muốn kinh doanh với các DN tại Tây Ban Nha và quảng bá sản phẩm của bạn tại thị trường này thì bạn nên có nhân viên kinh doanh có khả năng nói tiếng Tây Ban Nha cũng như có trang web tiếng Tây Ban Nha. Tại thị trường Ý, bạn chỉ cần tiếng Anh là đủ.
• Nếu bạn đang kinh doanh tại Tây Ban Nha hoặc Italia và đang tìm kiếm các thị trường mới ở Châu Âu, thì bạn nên tìm các nhà NK đang bán mực ống cho các nước khác trong khối EU.
Sản lượng khai thác
Năm 2011, các nước trong khối EU đã khai thác với sản lượng đạt khoảng 115.000 tấn mực ống và mực nang. Tây Ban Nha khai thác đạt 46.800 tấn, Pháp khai thác đạt 20.500 tấn, Ý đạt sản lượng 21.400 tấn, Bồ Đào Nha đạt 10.300 tấn và Anh đạt sản lượng khai thác 8.300 tấn. Từ năm 2000 đến năm 2006, EU khai thác đạt sản lượng 140.000 tấn - 160.000 tấn; kể từ năm 2006, sản lượng cập cảng hàng năm đạt từ 115.000 - 140.000 tấn.
Sản lượng khai thác mực ống của Châu Âu chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng sản lượng trên toàn thế giới. Sản lượng mực ống cập cảng trên toàn cầu ổn định ở mức khoảng 3 triệu tấn trong những năm gần đây.
Trung Quốc là nước có sản lượng lớn nhất, đạt khoảng 900.000 tấn trong năm 2014, tiếp theo là Peru đạt khoảng 500.000 tấn, Hàn Quốc đạt sản lượng khoảng 300.000 tấn và Nhật Bản đạt 200.000 tấn.
Một tỷ lệ lớn mực ống và mực nang khai thác tại địa phương được tiêu thụ và bán tại Châu Âu là sản phẩm tươi. Do đó, biến động về sản lượng khai thác mực ống trong những năm qua tác động không đáng kể đối với NK mực ống và mực nang (chủ yếu đông lạnh).
Tiêu thụ sản phẩm
Tổng sản lượng mực ống và mực nang tiêu thụ tại thị trường EU ước tính khoảng 300-330.000 tấn, trong đó trên 50% được tiêu thụ ở Tây Ban Nha và Italy. Mặc dù, Tây Ban Nha có mức tiêu thụ bình quân mực ống và mực nang trên đầu người lớn nhất nhưng Ý lại là thị trường tiêu thụ nhiều nhất.
Mực nang và mực ống đông lạnh chủ yếu được bán tại các kênh bán lẻ thực phẩm. Fishmongers hầu như không bán sản phẩm đông lạnh, nhưng họ lại tập trung nhiều vào thủy sản tươi và hun khói. Một số các nhà bán lẻ thực phẩm Châu Âu đã rã đông mực ống, sau đó được bán như sản phẩm tươi hoặc ướp lạnh (chú ý nếu đã rã đông thì sẽ thay đổi cảm quan của sản phẩm nên phải được ghi trên bao bì).
Khuyến cáo
• Nếu các nhà bán lẻ chú trọng mở rộng kinh doanh đa dạng sản phẩm thủy sản thì sẽ có cơ hội cho mặt hàng mực ống và mực nang. Bàn thảo với khách hàng của bạn tại Anh về việc đổi mới nhiều loại sản phẩm để được chú ý hơn tại thị trường bán lẻ.
• Muốn biết thêm thông tin về tiêu thụ thủy sản nói riêng và tiêu dùng thực phẩm nói chung, xin truy cập vào Family Food Statistics, Anh.
• Các nhà XK tại các nước đang phát triển sẽ có cơ hội tốt nhất bằng cách nhắm vào các nhà NK mục tiêu cung cấp cho các nhà bán lẻ lớn.
Trang web của CBI cung cấp cho bạn các xu hướng chung của thị trường thủy sản Châu Âu như cá thịt trắng, tôm và cá ngừ. Bên cạnh đó, trang web này cũng cung cấp thông tin chi tiết về các xu hướng liên quan đến mực ống và mực nang.