(vasep.com.vn) 10 tháng đầu năm 2015, nguồn cung cua ghẹ trên thế giới tăng chủ yếu là do nạn khai thác bất hợp pháp tại Nga, đẩy giá xuống thấp hơn.
Nguồn cung
Trên thế giới, có gần 40 loài cua ghẹ được khai thác để trao đổi thương mại. Tuy nhiên, số liệu thống kê lại không chi tiết cụ thể từng loài. Trong số các loài cua ghẹ XK, ghẹ xanh là quan trọng nhất, chiếm 7% tổng sản lượng cập cảng, cua da – 4% và cua Dungeness - 2%.
Hoạt động khai thác cua Alaska tương đối ổn định ở mức 35.000 – 40.000 tấn cập cảng mỗi năm. Tuy nhiên, năm 2012, một năm đặc biệt, tổng sản lượng cập cảng của loài này đạt 47.220 tấn. Trong năm 2013, lượng cập cảng đã giảm xuống còn 38 nghìn tấn.
Rất khó ước tính lượng cua của Nga cập cảng tại khu vực phía Bắc Thái Bình Dương do hoạt động khai thác bất hợp pháp tại khu vực này rất lớn. Một nguồn tin của Mỹ cho biết, hoạt động sản xuất cua ghẹ bất hợp pháp của Nga đã giảm từ năm 2007, khiến giá cua trên thị trường thế giới tăng. Tuy nhiên, bắt đầu từ năm 2012, hoạt động khai thác bất hợp pháp đã tăng trở lại, và ước tính sản lượng khai thác bất hợp pháp của Nga hiện vượt quá tổng sản xuất cua alaska. Nếu khai thác bất hợp pháp thực sự gia tăng, giá sẽ bị ảnh hưởng xấu.
Thị trường
Thị trường cua tuyết, loài đang có giá thấp trong cả mùa khai thác, đã có dấu hiệu hồi phục trong tháng 5/2015. Giá cua cỡ lớn đang có xu hướng tăng lên sau khi tụt xuống mức thấp trong mùa khai thác ở Alaska. Xu hướng này đã làm nhiều người ngạc nhiên, tuy nhiên điều này cũng dễ thấy nếu xem xét tới các yếu tố, như mùa khai thác ở Canada bắt đầu muộn, lượng tồn kho từ năm ngoái, nhu cầu tiêu thụ tại Nhật Bản thấp và tỷ giá hối đoái đồng đô la. Do băng tuyết, nên lượng cập cảng tại Newfoundland thấp hơn trong những tháng cuối xuân. Tỷ giá đồng yên không thuận lợi đã khiến nhu cầu tiêu dùng tại Nhật Bản ở mức thấp.
Một số giám sát viên cho rằng nền kinh tế yếu kém là nguyên nhân chính khiến nhu cầu tiêu thụ cua thấp. Do đó, nền kinh tế cải thiện chính sẽ tốt cho thị trường cua ghẹ.
Thị trường cua ở Bắc Âu đã hưởng lợi từ giá tôm nước lạnh tăng cao. Trong khi mùa cua chính ở Bắc Âu là vào cuối mùa hè và mùa thu, thịt cua có sẵn quanh năm, và với giá ưu đãi so hơn với tôm.
Thương mại quốc tế
Hoạt động XNK các sản phẩm cua đã có xu hướng giảm nhẹ trong thập kỷ qua, và hiện tại ở mức khoảng 340.000 tấn mỗi năm. Các nhà nhập khẩu chính là Mỹ, chiếm khoảng 25% tổng NK toàn cầu, và Trung Quốc, chiếm khoảng 15%. Trong khi NK cua của Mỹ đã giảm, NK của Trung Quốc lại tăng trong thập kỷ qua. Tuy nhiên, trong quý đầu tiên của năm 2015, NK của Mỹ tăng nhẹ (tăng 3,4% về khối lượng). Các nhà cung cấp chính cho thị trường Mỹ là Trung Quốc, Indonesia và Nga.
Giá
Trong tháng 5/2015, các nhà NK Nhật Bản đã mua cua tuyết từ Newfoundland với mức giá tính bằng đồng yên cao kỷ lục (giá cua ướp muối đông lạnh là 4,65 USD/kg). Tuy nhiên, tính theo đồng đô la, giá thấp hơn so với năm 2014 khoảng 7%.
Sau mùa khai thác ở Alaska, khi giá ở mức thấp, nguồn cung trở nên hạn hẹp hơn, do đó giá cả ngày càng tăng.
Dự báo
Nguồn cung cua dự kiến sẽ tăng trong năm nay, và điều này có thể khiến giá thấp hơn.