(vasep.com.vn) Giá dầu diesel tăng mạnh đang đẩy ngành khai thác thủy sản châu Âu vào tình thế đặc biệt khó khăn. Tại nhiều cảng, chi phí nhiên liệu đã tăng gấp đôi trong thời gian ngắn, khiến nhiều tàu cá—đặc biệt là tàu ven bờ và quy mô nhỏ rơi vào tình trạng thua lỗ. Ngư dân không thể đơn giản tăng giá bán cá để bù đắp chi phí, bởi giá được quyết định thông qua đấu giá và thị trường.
Không chỉ nhiên liệu, hàng loạt chi phí khác như sửa chữa, ngư cụ, đá lạnh, bảo hiểm và phí dịch vụ cũng tăng mạnh, nhiều trường hợp vượt 50%. Trong khi đó, giá bán cá gần như không theo kịp. Đặc biệt, cơ chế chia lợi nhuận theo chuyến biển khiến thu nhập của ngư dân phụ thuộc hoàn toàn vào kết quả khai thác sau khi trừ chi phí. Khi giá nhiên liệu tăng, phần thu nhập còn lại giảm mạnh, thậm chí chỉ còn một nửa so với trước.
Ví dụ, một tàu trước đây chi khoảng 1.200 euro/ngày tiền nhiên liệu nay có thể phải trả tới 2.400 euro, khiến lợi nhuận gần như “bốc hơi”. Nhiều chuyến biển không còn hiệu quả, thậm chí lỗ. Điều này buộc nhiều tàu phải nằm bờ hoặc hoạt động cầm chừng.
Khủng hoảng càng trầm trọng do tác động từ xung đột Trung Đông, đặc biệt là tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz—tuyến vận chuyển khoảng 20% dầu mỏ toàn cầu. Giá dầu Brent vẫn duy trì ở mức cao, kéo theo chi phí nhiên liệu tăng mạnh tại châu Âu.
Tại Pháp, nhiều tàu cá đã đình công để phản đối chi phí nhiên liệu tăng tới 100% chỉ trong một tháng. Chính phủ đã công bố gói hỗ trợ khẩn cấp, song ngư dân cho rằng chưa đủ và triển khai chậm. Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại Ireland và Tây Ban Nha, nơi nhiều đội tàu cảnh báo nguy cơ phải ngừng hoạt động.
Hiện nay, ngành khai thác thủy sản châu Âu đang đứng trước bài toán sống còn: nếu chi phí tiếp tục leo thang mà giá bán không tăng tương ứng, việc ra khơi có thể đồng nghĩa với thua lỗ—đe dọa sinh kế ngư dân và sự tồn tại của toàn ngành.