(vasep.com.vn) Trong bối cảnh Liên minh châu Âu (EU) siết chặt các biện pháp thương mại đối với thủy sản Nga, nhập khẩu phi lê cá từ Nga vào thị trường này vẫn ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể trong những năm gần đây. Số liệu của Eurostat cho thấy, trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 11/2025, EU đã chi khoảng 466,6 triệu euro để nhập khẩu phi lê cá Nga, tăng 42% so với năm 2021. Diễn biến này phản ánh nhu cầu ổn định của thị trường châu Âu đối với sản phẩm có giá cạnh tranh và nguồn cung lớn.
Giới phân tích cho rằng lợi thế về chi phí và quy mô sản xuất là yếu tố then chốt giúp phi lê cá Nga duy trì sức hút tại châu Âu. Nga sở hữu nguồn lợi thủy sản dồi dào, đặc biệt là các loài cá trắng, cùng hệ thống khai thác và chế biến quy mô lớn, cho phép cung ứng sản phẩm đáp ứng yêu cầu của thị trường EU với mức giá phù hợp, trong bối cảnh chi phí sản xuất thủy sản tại nhiều quốc gia khác gia tăng.
Mặc dù từ năm 2022, EU đã áp đặt lệnh cấm nhập khẩu đối với một số mặt hàng thủy sản của Nga như giáp xác và trứng cá muối, các sản phẩm phi lê cá vẫn không nằm trong diện bị cấm hoàn toàn. Điều này tạo điều kiện để dòng hàng này tiếp tục thâm nhập thị trường, nhất là khi nhu cầu tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn và bán thành phẩm tại châu Âu ngày càng tăng.
Tuy nhiên, môi trường thương mại đã có những thay đổi đáng kể. Từ ngày 1/1/2024, EU áp dụng mức thuế nhập khẩu 13,7% đối với cá Nga, thay thế cho cơ chế thuế suất 0% trong hạn ngạch thuế quan ATQs trước đây. Biện pháp này được kỳ vọng sẽ làm giảm sức cạnh tranh về giá của thủy sản Nga, song đến nay tác động vẫn chưa đủ lớn để đảo chiều xu hướng nhập khẩu.
Bên cạnh đó, tháng 5/2025, EU đã đưa hai tập đoàn thủy sản lớn của Nga là Norebo và Murman Seafood vào danh sách trừng phạt. Dù vậy, tổng lượng phi lê cá Nga nhập khẩu vào EU không suy giảm mạnh, cho thấy các doanh nghiệp khác đã nhanh chóng lấp khoảng trống trên thị trường.
Tính đến 11 tháng năm 2025, tỷ trọng phi lê cá Nga trong tổng nhập khẩu của EU đối với nhóm sản phẩm này đã tăng từ 6,7% lên 8,2%. Trên phạm vi rộng hơn, tổng giá trị nhập khẩu cá các loại của EU trong bốn năm qua tăng 15%, đạt hơn 680 triệu euro, trong đó Nga chiếm khoảng 4,2%.
Những con số này cho thấy, bất chấp các rào cản thương mại và địa chính trị, thủy sản Nga – đặc biệt là phi lê cá – vẫn giữ vai trò nhất định tại thị trường EU. Tuy nhiên, trong trung và dài hạn, việc duy trì vị thế này sẽ phụ thuộc nhiều vào chính sách thuế quan, phạm vi trừng phạt và khả năng thích ứng của các doanh nghiệp xuất khẩu Nga.