(vasep.com.vn) Năm 2026 được dự báo sẽ là thời điểm ngành thủy sản toàn cầu trải qua những thay đổi sâu rộng, khi các xu hướng về công nghệ, hành vi tiêu dùng và dịch chuyển nhân khẩu học cùng lúc tác động đến toàn bộ chuỗi giá trị. Theo đánh giá của Hội đồng Thủy sản Na Uy (NSC), ngành đang bước ra khỏi giai đoạn tăng trưởng truyền thống để tiến vào một chu kỳ phát triển mới, mang tính chuyển đổi toàn diện.
Một trong những xu hướng nổi bật nhất là việc ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng sâu rộng trong chuỗi cung ứng thủy sản. Từ khai thác, nuôi trồng, chế biến cho tới tiếp thị và phân phối, dữ liệu và AI đang giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí, nâng cao khả năng dự báo nhu cầu và cá nhân hóa sản phẩm. Những doanh nghiệp biết tận dụng công nghệ không chỉ gia tăng hiệu quả vận hành mà còn tạo được lợi thế cạnh tranh bền vững trong bối cảnh thị trường biến động nhanh.
Song song với yếu tố công nghệ, năm 2026 chứng kiến sự nổi lên của khái niệm “nền kinh tế chuyển hóa” (transformation economy). Nếu trước đây người tiêu dùng ưu tiên trải nghiệm, thì hiện nay họ sẵn sàng chi trả cho những giá trị giúp cải thiện sức khỏe, tinh thần và tuổi thọ. Xu hướng sống lâu, sống khỏe đang định hình lại lựa chọn thực phẩm, trong đó thủy sản nổi lên như một nhóm sản phẩm then chốt nhờ hàm lượng protein chất lượng cao, omega-3 cùng các vi chất dễ hấp thu. Thủy sản không còn chỉ là thực phẩm, mà gắn liền với lối sống và chiến lược chăm sóc sức khỏe dài hạn.
Yếu tố nhân khẩu học cũng đóng vai trò quan trọng trong sự thay đổi này. Dân số già hóa tại nhiều thị trường phát triển, đi kèm thu nhập khả dụng cao hơn, thúc đẩy nhu cầu đối với thực phẩm lành mạnh, tiện lợi và có nguồn gốc rõ ràng. Trong khi đó, thế hệ trẻ – đặc biệt là Gen Z – lại tìm kiếm những sản phẩm vừa tốt cho sức khỏe, vừa có tính thẩm mỹ cao và dễ chia sẻ trên các nền tảng số.
Châu Á tiếp tục được xem là động lực tăng trưởng chủ đạo của ngành thủy sản toàn cầu trong năm 2026. Quá trình đô thị hóa nhanh, tầng lớp trung lưu mở rộng và sức mua gia tăng mạnh mẽ đang thúc đẩy nhu cầu đối với thủy sản tươi, chất lượng cao. Đáng chú ý, phần lớn tăng trưởng tiêu dùng mới của thế giới tập trung tại khu vực này, khiến châu Á trở thành thị trường định hình xu hướng sản phẩm, kênh phân phối và chiến lược tiếp thị.
Cùng với đó, sự bùng nổ của thương mại điện tử, bán hàng qua livestream và các xu hướng ẩm thực trực quan đang làm thay đổi cách thủy sản đến tay người tiêu dùng. Mạng xã hội không chỉ là kênh quảng bá mà còn trực tiếp tạo ra doanh số, khi các buổi livestream có thể bán ra hàng tấn sản phẩm chỉ trong thời gian ngắn. Minh bạch, giải trí và khả năng tương tác trở thành yếu tố then chốt trong việc xây dựng niềm tin và thúc đẩy tiêu dùng.
Tổng hòa các xu hướng trên cho thấy năm 2026 sẽ là năm bản lề của ngành thủy sản, nơi cơ hội và thách thức song hành. Doanh nghiệp nào chủ động thích ứng với công nghệ, nắm bắt xu hướng sức khỏe và thấu hiểu hành vi tiêu dùng mới, đặc biệt tại thị trường châu Á, sẽ có nhiều lợi thế để bứt phá trong giai đoạn tới.