(vasep.com.vn) Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là sẽ không gia hạn Hiệp định Thương mại Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) khi tiến hành đợt rà soát đầu tiên theo quy định của hiệp định, mở ra khả năng thỏa thuận này sẽ hết hiệu lực vào năm 2036 nếu ba nước không đạt được quyết định gia hạn trong những năm tới.
USMCA được ký năm 2018 nhằm thay thế Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) và chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2020. Theo cơ chế của hiệp định, sau sáu năm thực thi, ba nước sẽ tiến hành rà soát và quyết định có gia hạn thêm 16 năm hay không. Nếu Mỹ từ chối gia hạn trong đợt rà soát này, USMCA sẽ không chấm dứt ngay lập tức mà sẽ được xem xét lại hằng năm trong vòng 10 năm, trước khi hết hiệu lực vào ngày 1/7/2036 nếu không đạt được thỏa thuận mới.
Theo nhiều hãng truyền thông Mỹ, chính quyền Tổng thống Trump dự kiến sẽ chính thức thông báo không gia hạn hiệp định. Động thái này diễn ra trong bối cảnh ông Trump liên tục chỉ trích Canada về các vấn đề thương mại. Trên mạng xã hội Truth Social, ông cáo buộc Canada "gian lận đối với nông dân Mỹ" trong khuôn khổ USMCA. Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) Jamieson Greer cũng cho rằng Mỹ và Canada còn nhiều khác biệt trong quá trình rà soát hiệp định.
Quan điểm này trái ngược với lập trường của Canada. Bộ trưởng Thương mại Canada - Mỹ Dominic LeBlanc cho biết Ottawa kỳ vọng quá trình rà soát sẽ là cơ hội để tiếp tục các cuộc đối thoại mang tính xây dựng giữa ba quốc gia.
Khả năng USMCA không được gia hạn đang khiến nhiều ngành sản xuất Mỹ, trong đó có ngành thủy sản, bày tỏ lo ngại. Viện Thủy sản Quốc gia Mỹ (NFI) là thành viên của Liên minh Nông nghiệp ủng hộ USMCA, được thành lập đầu năm 2026 nhằm vận động duy trì hiệp định. Liên minh quy tụ nhiều tổ chức lớn của Mỹ trong lĩnh vực nông nghiệp và thực phẩm.
Theo NFI, USMCA đã tạo nền tảng thương mại ổn định, miễn thuế giữa ba nước, giúp thương mại thủy sản Bắc Mỹ tăng trưởng mạnh. Kể từ khi hiệp định có hiệu lực, xuất khẩu thủy sản của Mỹ sang Mexico tăng 65%, trong khi xuất khẩu sang Canada tăng 17%.
Hiện mỗi năm có khoảng 1,9 nghìn tỷ USD hàng hóa và dịch vụ được trao đổi giữa ba nước theo khuôn khổ USMCA. Riêng trong năm 2025, Canada xuất khẩu 4,3 tỷ USD thủy sản sang Mỹ và nhập khẩu gần 1 tỷ USD thủy sản từ nước này, cho thấy tầm quan trọng của hiệp định đối với chuỗi cung ứng thủy sản khu vực Bắc Mỹ.