(vasep.com.vn) Chính phủ Morocco vừa thông báo quyết định tạm ngừng toàn bộ hoạt động xuất khẩu cá mòi (sardine) đông lạnh kể từ ngày 1/2/2026, trong một động thái hiếm thấy nhằm bảo đảm an ninh lương thực và bình ổn giá cho người tiêu dùng trong nước. Thông tin được bà Zakia Driouich, Quốc vụ khanh phụ trách nghề cá biển thuộc Bộ Nông nghiệp Morocco, công bố trước Quốc hội trong tuần này.
Theo đó, lệnh tạm ngừng sẽ có hiệu lực ít nhất trong vòng một năm, và chính phủ bảo lưu quyền gia hạn tùy theo diễn biến nguồn cung và thị trường. Quyết định được đưa ra trong bối cảnh trữ lượng cá mòi dọc bờ biển Đại Tây Dương của Morocco – vốn là nguồn cung cá mòi đóng hộp và đông lạnh lớn nhất thế giới – đang suy giảm mạnh, trong khi giá cá trong nước tăng cao và nguồn cung ngày càng thắt chặt.
Cá mòi là một trong những nguồn protein động vật được tiêu thụ nhiều nhất tại Morocco, đóng vai trò quan trọng đối với dinh dưỡng của các hộ gia đình thu nhập thấp và trung bình. Tuy nhiên, số liệu ngành cho thấy sản lượng cá mòi cập cảng đã giảm khoảng 46% trong giai đoạn 2022–2024, từ khoảng 965.000 tấn xuống còn 525.000 tấn. Cá nổi, trong đó cá mòi chiếm tỷ trọng lớn, hiện chiếm khoảng 80% tổng nguồn lợi thủy sản ven biển của quốc gia này.
Lệnh dừng xuất khẩu được dự báo sẽ tác động đáng kể đến các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu. Riêng xuất khẩu cá mòi đông lạnh đã mang về khoảng 83 triệu USD trong năm 2023, trong khi toàn ngành thủy sản đóng góp hàng tỷ dirham mỗi năm cho nền kinh tế. Việc gián đoạn xuất khẩu có thể khiến nhiều nhà máy hoạt động dưới công suất và làm gia tăng rủi ro mất việc làm.
Quyết định này cũng gây phản ứng từ bên ngoài, đặc biệt là Tây Ban Nha – quốc gia phụ thuộc nhiều vào cá mòi Morocco cho ngành đồ hộp. Dù vậy, giới chức Morocco cho rằng đây là biện pháp cần thiết trong ngắn hạn, nhất là khi nhu cầu tiêu thụ cá thường tăng mạnh trước tháng Ramadan. Các chuyên gia cảnh báo rằng về dài hạn, việc ổn định thị trường nội địa vẫn cần song hành với các giải pháp bền vững nhằm phục hồi nguồn lợi thủy sản trước những thách thức về môi trường và khí hậu.