(vasep.com.vn) Bản tin thủy sản thế giới ngày 5/8/2026 tập trung vào biến động nguồn cung và giá cả trên thị trường toàn cầu. Trong khi sản lượng bột cá Peru giảm mạnh và giá cá tuyết tại Anh lên mức kỷ lục tạo dư địa cho cá tra Việt Nam, ngành thủy sản Mỹ cũng chứng kiến nhiều diễn biến đáng chú ý với cảnh báo mới từ FDA, đợt kiểm tra lao động quy mô lớn và nỗ lực phản đối thuế nhập khẩu tôm từ các liên minh thương mại.
1. Sản lượng và xuất khẩu bột cá Peru giảm mạnh
Xuất khẩu thủy sản Peru trong tháng 5 chỉ đạt khoảng 120.500 tấn, giảm 22,3% so với cùng kỳ, trong đó sự suy giảm của bột cá là nguyên nhân chính kéo tổng thương mại đi xuống. Một cập nhật khác cho biết sản lượng khai thác thủy sản Peru giảm sâu do nguồn cá cơm sụt giảm.
Đây là diễn biến đáng chú ý nhất đối với ngành thức ăn thủy sản. Peru là nguồn cung bột cá, dầu cá lớn của thế giới; sản lượng giảm có thể tiếp tục hỗ trợ giá nguyên liệu thức ăn cho tôm, cá biển và cá hồi. Với Việt Nam, cần theo dõi giá bột cá Peru tại Trung Quốc, lượng tồn kho tại cảng và khả năng các nhà máy thức ăn điều chỉnh giá trong quý III.
2. Nga nâng sản lượng khai thác lũy kế lên trên 2,8 triệu tấn
Cơ quan Nghề cá Liên bang Nga công bố ngày 4/8 rằng các đội tàu Nga đã khai thác trên 2,8 triệu tấn thủy sản từ đầu năm 2026, tăng từ mức trên 2,7 triệu tấn được công bố ngày 29/7.
Nguồn cung lớn của Nga tiếp tục gây sức ép cạnh tranh đối với cá tra và surimi Việt Nam tại Trung Quốc, Hàn Quốc và EU, nhất là ở phân khúc cá thịt trắng. Đồng thời, VASEP cần theo dõi nhu cầu nhập khẩu cá tra, tôm và cá ngừ của Nga, cùng các thay đổi về chứng thư thú y và danh sách doanh nghiệp được phép xuất khẩu.
3. FDA cập nhật hai cảnh báo nhập khẩu thủy sản
Ngày 4/8, FDA cập nhật:
Cảnh báo nhập khẩu 16-81: giữ hàng không cần kiểm tra thực tế đối với thủy sản có Salmonella;
Cảnh báo nhập khẩu 16-74: áp dụng với cá chưa bỏ nội tạng hoặc chỉ bỏ nội tạng một phần, được ướp muối, phơi khô, hun khói, muối chua, lên men hoặc ngâm nước muối, do nguy cơ an toàn thực phẩm.
4. Giá cá tuyết tự nhiên tại Anh lên mức cao
Giá cá tuyết Đại Tây Dương tự nhiên tại chợ Peterhead của Anh đã đạt 7,38 GBP/kg, tương đương khoảng 9,93 USD/kg, trong tuần này.
Giá cá tuyết cao có thể làm tăng chi phí nguyên liệu của các nhà chế biến châu Âu và hỗ trợ nhu cầu đối với các dòng cá thịt trắng có giá hợp lý hơn. Đây là cơ hội tiềm năng cho cá tra Việt Nam, nhưng để tận dụng cần phát triển sản phẩm chia khẩu phần, tẩm bột, chế biến sẵn và nhãn hàng riêng thay vì chỉ cung cấp fillet đông lạnh cơ bản.
5. Nhật Bản dự báo sản lượng sò điệp Okhotsk giảm 15%, giá nguyên liệu lập mức cao
Tại vùng Okhotsk, Hokkaido, kế hoạch thu hoạch sò điệp vụ này dự kiến giảm 15% so với sản lượng thực tế vụ trước. Giá sò nguyên liệu được ghi nhận ở vùng cao kỷ lục do giá sản phẩm thịt sò đông lạnh tiếp tục duy trì mạnh.
Nguồn cung Nhật Bản giảm có thể hỗ trợ giá sò điệp và các loại nhuyễn thể hai mảnh vỏ tại Đông Bắc Á. Đối với Việt Nam, đây là tín hiệu cần theo dõi đối với hoạt động nhập sò điệp Nhật làm nguyên liệu chế biến, đồng thời có thể mở thêm dư địa cho nghêu và sản phẩm nhuyễn thể Việt Nam tại Nhật Bản.
6. Dự báo cá hồi mùa thu Hokkaido giảm gần một nửa
Cơ quan nghiên cứu Hokkaido dự báo lượng cá hồi mùa thu quay về trong năm 2026 chỉ khoảng 3,65 triệu con, giảm 47% so với năm trước. Năm 2025 vốn đã là một vụ rất thấp, với khoảng 6,86 triệu con.
Dự báo này có thể làm nguồn cá hồi tự nhiên Nhật Bản tiếp tục khan hiếm, hỗ trợ nhu cầu nhập cá hồi nuôi và một số sản phẩm thay thế. Tuy nhiên, tác động đến Việt Nam chủ yếu nằm ở giá nguyên liệu cá hồi nhập khẩu và thị trường chế biến, không phải xuất khẩu trực tiếp.
7. Mỹ đóng cửa hoạt động khai thác cá hồi tại Cook Inlet
Cơ quan liên bang Mỹ đã đóng cửa hoạt động khai thác cá hồi tại Cook Inlet sau khi sản lượng cá hồi coho vượt mức cho phép.
Việc đóng cửa có thể làm nguồn cá hồi hoang dã Mỹ thắt chặt cục bộ, nhất là khi một số vùng Alaska đã ghi nhận giá cá hồi cao trong mùa vụ hiện nay. Tuy nhiên, cần theo dõi thêm sản lượng từ Bristol Bay và các khu vực Alaska khác trước khi kết luận về xu hướng nguồn cung toàn thị trường.
8. Ngành nuôi cá hồi British Columbia tiếp tục bất định
Các trang trại cá hồi tại British Columbia vẫn chưa có định hướng rõ ràng, dù kế hoạch chuyển đổi cuối cùng của Canada đã chậm khoảng bảy tháng so với thời hạn dự kiến.
Sự chậm trễ ảnh hưởng đến quyết định đầu tư, con giống và kế hoạch sản xuất. Nếu năng lực nuôi tại British Columbia tiếp tục bị thu hẹp, thị trường Bắc Mỹ có thể phụ thuộc nhiều hơn vào cá hồi Na Uy, Chile và Scotland.
9. Hai doanh nghiệp nuôi cá hồi trên bờ tại Mỹ tiếp tục gặp khó khăn
Hudson Valley Fisheries đã đóng cửa cơ sở nuôi cá hồi vân tuần hoàn tại New York, viện dẫn chi phí cao và hạn chế tiếp cận nguồn nước. Cùng ngày, Atlantic Sapphire công bố bán cổ phần chi phối cho Coral Holding.
Các diễn biến này cho thấy nuôi cá hồi trên đất liền vẫn đối mặt với chi phí vốn, năng lượng, nước, sinh học và khả năng đạt quy mô thương mại. Đây là bài học quan trọng cho các dự án nuôi tuần hoàn: lợi thế về truy xuất và vị trí gần thị trường chưa đủ bù đắp chi phí sản xuất cao.
10. Hơn 50 lao động bị bắt trong đợt kiểm tra tại một nhà máy thủy sản Mỹ
Một tổ chức vận động cho biết hơn 50 người đã bị bắt trong một cuộc kiểm tra nhập cư tại một cơ sở chế biến thủy sản ở Mỹ.
Vụ việc có thể làm gián đoạn hoạt động của nhà máy và phản ánh rủi ro lao động ngày càng lớn trong ngành chế biến thủy sản Mỹ. Về gián tiếp, thiếu nhân công trong nước có thể làm tăng chi phí chế biến và duy trì nhu cầu nhập khẩu sản phẩm đã qua chế biến từ các nước châu Á.
11.Nhu cầu thủy sản Mỹ: tôm vẫn dẫn đầu, cá tra tăng vị trí
Danh sách tiêu thụ thủy sản mới được NFI công bố tiếp tục xếp tôm là loài được tiêu thụ nhiều nhất tại Mỹ, sau đó là cá hồi và cá ngừ hộp. Cá tra được ghi nhận là một trong những loài có mức tăng tiêu thụ đáng chú ý so với kỳ trước.
Điều này cho thấy nhu cầu cơ bản đối với cá tra giá hợp lý vẫn tồn tại, nhưng khả năng tận dụng của Việt Nam bị hạn chế bởi thuế chống bán phá giá và thuế bổ sung Section 301.
12. Liên minh Tôm Hoa Kỳ tăng vận động phản đối thuế và hạn chế nhập khẩu
National Fisheries Institute, National Retail Federation và các tổ chức trong chuỗi nhập khẩu, phân phối, nhà hàng và bán lẻ Mỹ tiếp tục đẩy mạnh hoạt động của U.S. Shrimp Coalition. Liên minh phản đối các biện pháp thuế và hạn chế nhập khẩu mà họ cho rằng sẽ làm tăng giá tôm và ảnh hưởng tới nguồn cung cho thị trường Mỹ.
Đây là diễn biến tích cực đối với các nước xuất khẩu tôm, trong đó có Việt Nam, vì lần đầu tiên hình thành một lực lượng vận động rộng đại diện rõ cho lợi ích của chuỗi cung ứng phía sau nhập khẩu.
13. Giá cá rô phi nguyên liệu tại Trung Quốc tiếp tục tăng do nguồn cá tại vùng nuôi thắt chặt hơn. Đây là tín hiệu đáng chú ý đối với thị trường cá thịt trắng và có thể cải thiện tương quan giá của cá tra Việt Nam tại Trung Quốc và một số thị trường nhập khẩu chung.
14. Giá cá hồi nhập khẩu tại Trung Quốc tăng, trong khi giá cá hồi Na Uy được dự báo còn đi lên trong ngắn hạn do nguồn hàng hạn chế. Giá tham khảo đối với cá cỡ 4–5 kg được nguồn thị trường ghi nhận quanh 67–68 NOK/kg, tăng khoảng 3–4 NOK/kg so với mức giao dịch nội bộ trước đó.
15. Tập đoàn tôm lớn của Ecuador Santa Priscila mở rộng sang lĩnh vực nguyên liệu thức ăn, cho thấy xu hướng tích hợp sâu hơn từ nuôi, chế biến tới thức ăn nhằm kiểm soát giá thành và nguồn cung.
16. Thai Union công bố biên lợi nhuận gộp quý II ở mức kỷ lục, nhưng tác động của thuế quan và chi phí thị trường tiếp tục là yếu tố cần theo dõi. Đây là chỉ báo quan trọng về khả năng bảo vệ lợi nhuận thông qua sản phẩm chế biến sâu và cơ cấu sản phẩm giá trị cao.