Thị trường thủy sản thế giới tiếp tục chịu tác động đan xen của nguồn cung thắt chặt, giá nguyên liệu tăng và các chính sách thương mại mới. Giá cá minh thái Alaska trở lại mức cao kỷ lục; EU chưa thống nhất biện pháp trừng phạt đối với thủy sản Nga; Trung Quốc tăng nhập khẩu tôm Ecuador nhưng siết kiểm soát phụ gia; trong khi Hoa Kỳ miễn thủy sản Canada khỏi mức thuế bổ sung 50%. Những diễn biến này đang làm thay đổi dòng thương mại và mở ra cả cơ hội lẫn thách thức đối với doanh nghiệp thủy sản Việt Nam.
Giá cá minh thái Alaska tăng mạnh, nguồn cung cá thịt trắng thêm căng thẳng
Giá cá minh thái Alaska tiếp tục đi lên do nhu cầu ổn định, lượng tồn kho thấp và những lo ngại về nguồn cung tại châu Âu. Giá cá minh thái dạng khối phi lê tại thị trường EU đã vượt 5.000 USD/tấn, trong khi giá sản phẩm từ Hoa Kỳ, Nga và Trung Quốc cùng tiến sát các mức cao kỷ lục.
Nhu cầu mua phục vụ chế biến thực phẩm, bán lẻ và các chương trình thực phẩm tại Hoa Kỳ đang hỗ trợ thị trường. Tại châu Âu, các nhà nhập khẩu cũng tăng mua dự phòng do chưa rõ nguồn cá minh thái Nga có bị hạn chế bởi những gói trừng phạt mới hay không.
Giá cá minh thái tăng có thể tạo thêm dư địa cho cá tra Việt Nam tại các phân khúc cá thịt trắng có mức giá trung bình, nhất là phi lê đông lạnh, thực phẩm tẩm bột, suất ăn công nghiệp và dịch vụ ăn uống. Tuy nhiên, khả năng chuyển đổi nguyên liệu sẽ phụ thuộc vào yêu cầu kỹ thuật, chứng nhận bền vững và sự chấp nhận của hệ thống phân phối.
EU chưa thống nhất trừng phạt Nga, biện pháp đối với thủy sản tiếp tục bỏ ngỏ
Các nước thành viên EU chưa đạt đồng thuận về gói trừng phạt mới đối với Nga, khiến những biện pháp dự kiến áp dụng cho cá tuyết, cá minh thái và một số sản phẩm thủy sản Nga chưa thể được quyết định.
Một số nước ủng hộ việc siết nguồn thu xuất khẩu của Nga, nhưng các quốc gia có ngành chế biến cá thịt trắng lớn lo ngại lệnh cấm đột ngột sẽ gây thiếu nguyên liệu, tăng giá thành và làm giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp châu Âu. Các phương án thỏa hiệp đang được thảo luận gồm duy trì hạn ngạch, giảm dần khối lượng nhập khẩu và kéo dài thời gian chuyển tiếp.
Dù chưa có quyết định cuối cùng, quá trình đàm phán đã tác động tới thị trường. Doanh nghiệp tăng mua phòng ngừa rủi ro, góp phần đẩy giá cá thịt trắng lên cao. Nếu EU áp dụng hạn chế mạnh hơn, các nguồn cung thay thế, trong đó có cá tra Việt Nam, có thể được quan tâm nhiều hơn.
Hoa Kỳ miễn thủy sản Canada khỏi mức thuế bổ sung 50%
Trong gói biện pháp thương mại mới đối với hàng hóa Canada, Hoa Kỳ đã loại thủy sản khỏi phạm vi áp dụng mức thuế bổ sung 50%. Quyết định giúp các mặt hàng như tôm hùm, cua tuyết, cá hồi và nhiều nguyên liệu thủy sản khác tiếp tục lưu thông mà không phải chịu cú sốc thuế mới.
Canada là một trong những nguồn cung thủy sản quan trọng nhất của Hoa Kỳ, trong khi chuỗi khai thác, chế biến, phân phối và dịch vụ ăn uống giữa hai nước có mức độ liên kết cao. Việc đánh thuế mạnh đối với thủy sản Canada có thể nhanh chóng làm tăng giá bán tại Hoa Kỳ và ảnh hưởng trực tiếp đến các nhà nhập khẩu, nhà máy chế biến, hệ thống bán lẻ và nhà hàng.
Quyết định miễn trừ cho thấy an ninh nguồn cung và áp lực giá tiêu dùng vẫn là những yếu tố quan trọng trong quá trình thiết kế chính sách thương mại của Hoa Kỳ.
Trung Quốc tăng nhập khẩu tôm Ecuador nhưng số lô hàng bị cảnh báo cũng tăng
Ecuador tiếp tục thúc đẩy mạnh xuất khẩu tôm sang Trung Quốc, qua đó đóng góp đáng kể vào mức tăng nhập khẩu tôm của thị trường này. Trung Quốc hiện tiêu thụ khoảng một nửa sản lượng tôm xuất khẩu của Ecuador trong một số tháng cao điểm.
Tuy nhiên, số lô tôm Ecuador bị phía Trung Quốc cảnh báo liên quan đến metabisulfite đã tăng mạnh sau khi cơ quan kiểm nghiệm thay đổi phương pháp đánh giá, bao gồm cả phần đầu và vỏ tôm. Một số nhà máy bị tạm đình chỉ xuất khẩu, trong khi những cơ sở khác còn gặp vấn đề liên quan đến kiểm dịch và an toàn dịch bệnh.
Diễn biến này cho thấy tăng trưởng về sản lượng không làm giảm yêu cầu tuân thủ. Doanh nghiệp xuất khẩu tôm cần kiểm soát chặt việc sử dụng phụ gia trong toàn bộ quá trình sau thu hoạch, đặc biệt đối với sản phẩm nguyên con và còn đầu, vỏ.
Giá tôm Ecuador chịu sức ép từ kiểm soát chất lượng tại Trung Quốc
Dù nhu cầu tại Trung Quốc duy trì tích cực, việc gia tăng kiểm tra và đình chỉ một số cơ sở đã tạo thêm bất ổn cho chuỗi cung ứng tôm Ecuador. Người mua có xu hướng thận trọng hơn, đồng thời yêu cầu nhà cung cấp chứng minh rõ quy trình xử lý phụ gia và kiểm soát tồn dư.
Đối với ngành tôm Việt Nam, diễn biến này vừa là cảnh báo về tuân thủ, vừa có thể tạo ra cơ hội cạnh tranh nếu doanh nghiệp duy trì được chất lượng ổn định và khả năng truy xuất rõ ràng. Tuy nhiên, Trung Quốc đang ngày càng kiểm soát chặt an toàn thực phẩm, nên lợi thế chỉ thuộc về những nhà cung cấp có hệ thống quản lý tốt và phản ứng nhanh trước thay đổi kỹ thuật.
Hoa Kỳ mở rộng sức ép thương mại qua các cuộc điều tra theo Mục 301
Hoa Kỳ đang triển khai các cuộc điều tra thương mại đối với nhiều nền kinh tế liên quan đến tình trạng dư thừa công suất mang tính cơ cấu và các vấn đề lao động cưỡng bức. Thủy sản là một trong những lĩnh vực được nhắc tới trong các quan ngại về chuỗi cung ứng và điều kiện lao động.
Các biện pháp đang được xem xét có thể bao gồm thuế bổ sung, làm tăng rủi ro đối với các mặt hàng sử dụng chuỗi nguyên liệu qua nhiều quốc gia. Bên cạnh xuất xứ hàng hóa, doanh nghiệp sẽ ngày càng phải chứng minh nguồn nguyên liệu, điều kiện lao động, quá trình chế biến và trách nhiệm của các nhà cung cấp trong toàn chuỗi.
Đối với Việt Nam, đây là tín hiệu cần theo dõi sát vì Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu thủy sản lớn. Doanh nghiệp cần tăng cường hồ sơ truy xuất, đánh giá nhà cung cấp và minh bạch nguồn nguyên liệu, thay vì chỉ tập trung vào quy tắc xuất xứ ở công đoạn cuối cùng.
Dự luật trừng phạt Nga tiếp tục tạo rủi ro cho thương mại thủy sản
Tại Hoa Kỳ, các đề xuất trừng phạt mới đối với Nga vẫn đang được thảo luận, trong đó có khả năng áp thuế rất cao đối với hàng hóa từ những quốc gia tiếp tục duy trì một số giao dịch với Nga. Mức thuế tối đa trong phiên bản điều chỉnh được đề cập là 100%, thấp hơn phương án 500% từng xuất hiện trước đó.
Dù dự luật chưa được ban hành, phạm vi rộng của đề xuất khiến các ngành sử dụng nguyên liệu có nguồn gốc quốc tế phải theo dõi chặt. Đối với thủy sản, rủi ro không chỉ nằm ở hàng hóa xuất xứ trực tiếp từ Nga mà còn có thể liên quan đến các chuỗi chế biến qua nước thứ ba, tùy cách cơ quan Hoa Kỳ xây dựng và thực thi biện pháp cuối cùng.
Sự kết hợp giữa trừng phạt Nga và điều tra theo Mục 301 cho thấy chính sách thương mại của Hoa Kỳ có xu hướng mở rộng từ hàng hóa sang toàn bộ chuỗi cung ứng.
Nguồn cung cầu gai tại Hàn Quốc thiếu hụt, giá và chi phí nguyên liệu tăng
Thị trường Hàn Quốc đang đối mặt với tình trạng thiếu cầu gai do sản lượng khai thác giảm và nguồn hàng nhập khẩu không ổn định. Điều kiện môi trường biển thay đổi, chi phí khai thác cao hơn và sự suy giảm tại một số vùng đánh bắt truyền thống đang gây áp lực lên nguồn cung.
Cầu gai là sản phẩm có giá trị cao, chủ yếu phục vụ nhà hàng, khách sạn và phân khúc ẩm thực cao cấp. Khi nguồn cung trong nước giảm, Hàn Quốc phải tăng tìm kiếm nguồn hàng nhập khẩu, nhưng chất lượng, độ tươi và thời gian vận chuyển vẫn là những rào cản đáng kể.
Diễn biến này cho thấy nhu cầu đối với thủy sản cao cấp tại Đông Bắc Á vẫn duy trì, song thị trường ngày càng phụ thuộc vào khả năng bảo quản, vận chuyển nhanh và quản lý chất lượng sau thu hoạch.
Giá cá rô phi tại Trung Quốc có dấu hiệu được hỗ trợ
Giá cá rô phi tại một số vùng nuôi của Trung Quốc được hỗ trợ bởi nguồn cung nguyên liệu giảm và nhu cầu thu mua phục vụ chế biến xuất khẩu. Sau giai đoạn người nuôi chịu áp lực vì chi phí thức ăn và giá bán thấp, sự điều chỉnh của nguồn cung đang giúp thị trường cân bằng hơn.
Tuy nhiên, triển vọng ngành cá rô phi Trung Quốc vẫn chịu tác động từ chính sách thuế và thương mại của Hoa Kỳ. Nếu hàng cá rô phi Trung Quốc vào Hoa Kỳ gặp bất lợi lớn hơn, hoạt động chế biến và xuất khẩu có thể phải điều chỉnh, đồng thời mở ra khoảng trống cho các nguồn cung khác.
Đây là cơ hội tiềm năng đối với cá rô phi Việt Nam, nhưng để mở rộng thị phần, ngành hàng cần bảo đảm sản lượng ổn định, giá cạnh tranh và đáp ứng yêu cầu của từng thị trường.
Thị trường bột cá Peru chịu tác động từ sản lượng khai thác và nhu cầu châu Á
Thị trường bột cá Peru tiếp tục theo dõi sát tiến độ khai thác cá cơm, tỷ lệ hoàn thành hạn ngạch và chất lượng nguyên liệu. Peru là nguồn cung bột cá và dầu cá lớn nhất thế giới nên mọi thay đổi về mùa vụ đều ảnh hưởng trực tiếp đến giá thức ăn thủy sản quốc tế.
Nhu cầu từ Trung Quốc vẫn là yếu tố quan trọng nhất, đặc biệt trong các giai đoạn ngành nuôi trồng thủy sản tăng thả nuôi và bổ sung tồn kho thức ăn. Nếu sản lượng Peru không đạt kỳ vọng hoặc chất lượng nguyên liệu giảm, giá bột cá có thể tiếp tục duy trì ở mức cao.
Đối với Việt Nam, diễn biến này ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí thức ăn nuôi tôm và cá. Doanh nghiệp và người nuôi cần theo dõi đồng thời nguồn cung bột cá, giá đậu tương và các nguồn đạm thay thế để đánh giá xu hướng chi phí trong những tháng tới.