(vasep.com.vn) Quần đảo Nam Du (tỉnh An Giang) cách đất liền Hà Tiên khoảng 80 km đang dần hình thành mô hình nuôi cá biển lồng bè gắn với kinh tế tập thể, trong đó Hợp tác xã (HTX) nông dân Thanh Hoa được xem là điểm sáng về tổ chức sản xuất và liên kết tiêu thụ.
HTX Thanh Hoa được thành lập vào tháng 4/2018 tại ấp An Phú, xã Nam Du, tỉnh An Giang (trước đây thuộc huyện Kiên Hải, tỉnh Kiên Giang), với 20 thành viên ban đầu. Giai đoạn đầu, hoạt động nuôi cá lồng bè chủ yếu dựa trên kinh nghiệm truyền thống, sản xuất mang tính tự phát, khiến hiệu quả kinh tế thiếu ổn định. Cùng với tác động của thời tiết bất lợi và dịch bệnh, số lượng thành viên có thời điểm giảm còn một nửa.
Trước những thách thức đó, HTX từng bước điều chỉnh mô hình quản trị và phương thức sản xuất. Đến năm 2023, HTX kiện toàn bộ máy còn 11 thành viên gắn bó lâu dài, tập trung nuôi các đối tượng cá biển có giá trị kinh tế cao như cá mú và cá bớp. Theo bà Trần Thị Hội, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc HTX, khó khăn lớn nhất của người nuôi cá biển không chỉ nằm ở kỹ thuật mà còn ở vốn đầu tư và đầu ra sản phẩm. HTX được xác định là đầu mối hỗ trợ thành viên tiếp cận nguồn vốn, ổn định sản xuất và tiêu thụ.
Hiệu quả của mô hình thể hiện rõ qua trường hợp anh Nguyễn Văn Luân, thành viên HTX tại ấp An Phú. Từ nguồn vốn vay ưu đãi ban đầu 50 triệu đồng năm 2018 và tiếp tục được hỗ trợ thêm vốn trong các năm sau, anh đã mở rộng quy mô nuôi cá bớp và cá mú trân châu. Trong vòng 5 năm, lợi nhuận bình quân của gia đình đạt trên 300 triệu đồng mỗi năm, từng bước cải thiện đời sống và ổn định sinh kế.
Trong giai đoạn dịch COVID-19, HTX đã chủ động kết nối tiêu thụ, hỗ trợ giải quyết hơn 50 tấn hải sản tồn đọng cho người nuôi. Năm 2022, khi thiệt hại do thời tiết khiến HTX lỗ hơn 2,1 tỷ đồng, quỹ dự phòng được sử dụng để chia sẻ rủi ro với các thành viên. Nhờ sự đồng thuận đó, năm 2023 HTX phục hồi với doanh thu trên 23 tỷ đồng và lợi nhuận gần 9,7 tỷ đồng.
Hiện HTX Thanh Hoa quản lý 108 lồng bè, cung ứng khoảng 200 tấn cá thương phẩm mỗi năm, đồng thời từng bước xây dựng chuỗi liên kết từ con giống, thức ăn đến bao tiêu sản phẩm. Trong giai đoạn tới, HTX đặt mục tiêu gắn nuôi cá biển với du lịch sinh thái và xây dựng thương hiệu “Cá biển Nam Du”, hướng tới phát triển bền vững kinh tế biển đảo.