(vasep.com.vn) Ngành cá tra Việt Nam đang đối mặt với bài toán lớn về thất thoát trong toàn bộ chuỗi giá trị, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh tế và năng lực cạnh tranh. Tại hội thảo diễn ra ngày 5/5/2026 ở An Giang, các chuyên gia nhận định dù cá tra là ngành hàng chiến lược của vùng ĐBSCL, đóng góp lớn cho xuất khẩu và sinh kế, nhưng vẫn tồn tại nhiều điểm nghẽn từ sản xuất đến chế biến và phân phối.
Kết quả nghiên cứu cho thấy thất thoát xảy ra ở hầu hết các khâu, đặc biệt nghiêm trọng trong giai đoạn nuôi và chế biến. Trong sản xuất, hiệu quả kỹ thuật chưa cao, tỷ lệ thất thoát có thể lên tới 30–50%. Các yếu tố môi trường như pH thấp, xâm nhập mặn và dịch bệnh khiến tỷ lệ cá chết có thời điểm lên đến 80%, gây thiệt hại lớn cho người nuôi. Không chỉ mất sản phẩm, thất thoát còn kéo theo lãng phí thức ăn, con giống, chi phí vận hành và cơ hội thu nhập.
Ở khâu chế biến, tổn thất không chỉ dừng lại ở hao hụt nguyên liệu mà còn nằm ở việc chưa tận dụng hết giá trị phụ phẩm. Với sản lượng hàng triệu tấn cá mỗi năm, lượng phụ phẩm phát sinh lên tới 700.000–900.000 tấn, nhưng phần lớn vẫn chưa được khai thác hiệu quả. Trong khi đó, các phụ phẩm như da, mỡ, xương hay nội tạng hoàn toàn có thể trở thành nguyên liệu cho thực phẩm, dược phẩm, mỹ phẩm và thức ăn chăn nuôi.
Các chuyên gia cho rằng, giảm thất thoát chính là “đòn bẩy kép” giúp tăng lợi nhuận, giảm áp lực môi trường và nâng cao tính bền vững. Hướng đi tất yếu của ngành là chuyển từ tăng sản lượng sang nâng cao chất lượng, đẩy mạnh chế biến sâu và phát triển theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Đồng thời, cần ứng dụng công nghệ, cải thiện quản lý chuỗi và phát triển nguồn nhân lực để đảm bảo tăng trưởng dài hạn.