(vasep.com.vn) Nhập khẩu mực đông lạnh vào châu Âu, gồm EU và Anh, giảm mạnh trong nửa đầu năm 2026 do nguồn cung từ hầu hết các nước chính suy giảm. Trong bức tranh đi xuống chung, Peru là điểm sáng hiếm hoi khi xuất khẩu mực sang khu vực này tăng gần 48%, nhờ mùa khai thác mực Humboldt phục hồi.
Theo SeafoodNews/Expana, nhập khẩu mực đông lạnh vào châu Âu trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt 152.273 tấn, giảm 21,23% so với cùng kỳ năm 2025. Sự sụt giảm diễn ra ở hầu hết các nguồn cung lớn; trong nhóm 7 nhà cung cấp chính, chỉ Peru ghi nhận tăng trưởng.
Cụ thể, nhập khẩu từ Peru đạt 48.591 tấn, tăng 47,54% so với cùng kỳ. Nhờ mức tăng này, Peru vươn lên trở thành nguồn cung mực đông lạnh lớn nhất của châu Âu trong nửa đầu năm nay, vượt qua các nhà cung cấp truyền thống như Ấn Độ và Trung Quốc.
Ngược lại, nhiều nguồn cung chủ lực giảm sâu. Nhập khẩu từ Ấn Độ giảm 27,73%, còn Trung Quốc giảm tới 49,36%. Đây là hai thị trường từng giữ vai trò quan trọng trong nguồn cung mực đông lạnh cho châu Âu, nên mức giảm mạnh từ hai nước này đã kéo tổng nhập khẩu của khu vực đi xuống, dù Peru tăng đáng kể.
Một số nguồn cung khác cũng ghi nhận xu hướng giảm. Morocco giảm 4,28%, Argentina giảm 13,44%, Chile giảm 71,13% và Thái Lan giảm 5,32%. Điều này cho thấy thị trường mực đông lạnh châu Âu không chỉ chịu tác động từ một nguồn cung riêng lẻ, mà phản ánh tình trạng thiếu hụt hoặc sụt giảm nguồn hàng trên diện rộng.
Sự tăng trưởng của Peru chủ yếu đến từ mùa khai thác mực Humboldt, còn gọi là jumbo flying squid (Dosidicus gigas), thuận lợi hơn sau giai đoạn sản lượng thấp. Theo thông tin từ Peru, sau mùa khai thác kém trong năm trước, sản lượng mực jumbo flying squid năm 2025 đã phục hồi mạnh; đến cuối năm 2025, Peru đã khai thác hơn 620.000 tấn, nhờ nguồn lợi phục hồi tự nhiên và sự phối hợp với đội tàu khai thác thủ công.
FAO/GLOBEFISH cũng ghi nhận kết quả sơ bộ năm 2025 cho thấy sản lượng mực khổng lồ của Peru tăng 252% so với năm 2024, trong khi xuất khẩu tăng 211%. Diễn biến này giúp Peru có thêm nguồn hàng để cung ứng cho các thị trường lớn, trong đó có châu Âu.
Tuy nhiên, dù Peru tăng mạnh, mức tăng này vẫn chưa đủ bù đắp sự suy giảm từ các nguồn cung khác. Châu Âu hiện phụ thuộc vào nhiều nguồn cung mực đông lạnh khác nhau, trong đó Ấn Độ, Trung Quốc và Peru từng là ba nhà cung cấp lớn. Khi Ấn Độ và Trung Quốc cùng giảm mạnh, thị trường châu Âu đối mặt với áp lực thiếu hụt nguồn cung ở một số phân khúc, đặc biệt là những quy cách phục vụ chế biến, bán lẻ và dịch vụ thực phẩm.
Diễn biến này cũng phản ánh tính biến động cao của thị trường mực toàn cầu. Nguồn cung mực phụ thuộc lớn vào điều kiện khai thác, biến động nguồn lợi, mùa vụ, chi phí đánh bắt và chính sách quản lý nghề cá. Với mực Humboldt tại Nam Thái Bình Dương, sản lượng có thể thay đổi mạnh giữa các năm, khiến thương mại quốc tế dễ biến động về giá và nguồn cung.
Đối với doanh nghiệp thủy sản Việt Nam, sự sụt giảm nguồn cung mực đông lạnh vào châu Âu có thể mở ra cơ hội nhất định nếu các nhà nhập khẩu EU và Anh tìm kiếm nguồn cung bổ sung ngoài các nhà cung cấp truyền thống. Tuy nhiên, cơ hội này đi kèm yêu cầu cao về chất lượng, quy cách ổn định, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát IUU, an toàn thực phẩm và năng lực giao hàng đều đặn.
Trong thời gian tới, thị trường mực đông lạnh châu Âu được dự báo tiếp tục phụ thuộc vào diễn biến sản lượng tại Peru, khả năng phục hồi nguồn cung từ Ấn Độ và Trung Quốc, cũng như nhu cầu tiêu thụ tại EU và Anh. Nếu nguồn cung từ các nước châu Á chưa cải thiện, Peru có thể tiếp tục giữ vai trò nổi bật hơn trong cơ cấu nhập khẩu mực đông lạnh của châu Âu.