(vasep.com.vn) Nhật Bản đang thúc đẩy đề xuất tăng 25% hạn ngạch khai thác cá ngừ vây xanh Thái Bình Dương cỡ lớn từ năm 2027, trong bối cảnh nguồn lợi loài cá có giá trị cao này phục hồi mạnh sau nhiều năm áp dụng các biện pháp quản lý chặt chẽ.
Đề xuất được đưa ra tại cuộc họp của Ủy ban phía Bắc thuộc Ủy ban Nghề cá Trung Tây Thái Bình Dương (WCPFC), tổ chức tại Nagasaki, Nhật Bản, từ ngày 8/7/2026. Theo truyền thông Nhật Bản, Tokyo đang tìm kiếm mức tăng 25% đối với hạn ngạch khai thác cá ngừ vây xanh Thái Bình Dương cỡ lớn, tức nhóm cá có trọng lượng từ 30 kg trở lên, cho năm 2027.
Để cân bằng giữa mục tiêu khai thác và bảo tồn, Nhật Bản đồng thời đề xuất giảm 6% hạn ngạch đối với cá ngừ vây xanh cỡ nhỏ, dưới 30 kg. Đây được xem là phương án thỏa hiệp sau khi Nhật Bản trước đó muốn tăng hạn ngạch cho cả cá lớn và cá nhỏ nhưng chưa đạt được đồng thuận với Mỹ và một số bên ủng hộ bảo tồn nguồn lợi.
Reuters cho biết đề xuất tăng hạn ngạch được đưa ra trong bối cảnh ngư dân Nhật Bản ghi nhận sản lượng cá ngừ vây xanh Thái Bình Dương xuất hiện nhiều bất thường dọc bờ biển Thái Bình Dương. Một số ngư dân phản ánh dù lưới đầy cá nhưng vẫn phải thả bớt vì lo ngại vượt hạn ngạch khai thác hằng năm. Điều này tạo ra nghịch lý: nguồn cá phục hồi, nhưng hoạt động khai thác thương mại vẫn bị giới hạn chặt chẽ để bảo vệ tính bền vững của quần đàn.
Cá ngừ vây xanh Thái Bình Dương từng bị khai thác quá mức nghiêm trọng. Tuy nhiên, theo WCPFC, các biện pháp quản lý và kiểm soát sản lượng đã giúp chấm dứt tình trạng khai thác quá mức, đồng thời phục hồi sinh khối sinh sản từ khoảng 12.000 tấn năm 2010 lên 144.000 tấn vào năm 2022. Đây là cơ sở quan trọng để Nhật Bản cho rằng có thể điều chỉnh tăng hạn ngạch khai thác đối với nhóm cá cỡ lớn.
Dù vậy, đề xuất của Nhật Bản vẫn có thể đối mặt với thảo luận thận trọng từ các thành viên WCPFC, đặc biệt là những nước ưu tiên bảo tồn nguồn lợi và kiểm soát khai thác cá non. Theo cơ chế hiện nay, khuyến nghị về hạn ngạch sẽ được thảo luận tại cuộc họp của Ủy ban phía Bắc, trước khi quyết định cuối cùng được đưa ra tại kỳ họp thường niên của WCPFC dự kiến tổ chức tại Vanuatu vào tháng 12/2026.
Cá ngừ vây xanh Thái Bình Dương là một trong những loài cá ngừ có giá trị thương mại cao nhất thế giới, đặc biệt trong phân khúc sushi và sashimi tại Nhật Bản cũng như các thị trường tiêu thụ cao cấp. Do đó, mọi điều chỉnh về hạn ngạch khai thác đều có thể tác động đến cung cầu, giá nguyên liệu và chiến lược thu mua của các doanh nghiệp chế biến, nhà hàng và hệ thống bán lẻ.
Nếu đề xuất được thông qua, nguồn cung cá ngừ vây xanh cỡ lớn tại thị trường Nhật Bản có thể được cải thiện từ năm 2027. Tuy nhiên, tác động đến giá còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chất lượng cá, mùa vụ, kích cỡ, nhu cầu tiêu thụ sushi – sashimi và chính sách quản lý khai thác của các thành viên WCPFC. Đối với ngành cá ngừ toàn cầu, diễn biến này cho thấy xu hướng quản lý nguồn lợi đang chuyển từ giai đoạn phục hồi nghiêm ngặt sang điều chỉnh linh hoạt hơn, nhưng vẫn đặt yêu cầu bảo tồn và khai thác bền vững ở vị trí trung tâm.