(vasep.com.vn) Từ tháng 6/2026, nhiều doanh nghiệp lớn trong ngành surimi Nhật Bản như Nissui, Kibun Foods, Umios và Ichimasa Kamaboko đã lần lượt công bố kế hoạch tăng giá sản phẩm, thời điểm áp dụng chủ yếu từ các lô hàng giao ngày 1/9. Mức tăng dao động từ 3% đến 20%, tùy nhóm hàng, trong đó có các sản phẩm tiêu thụ phổ biến như chikuwa, thanh giả cua, xúc xích cá, kamaboko và các sản phẩm surimi chế biến khác.
Đáng chú ý, đợt tăng giá này diễn ra trong bối cảnh giá surimi cá minh thái Alaska trên thị trường bán buôn Nhật Bản tạm thời chưa biến động mạnh. Tuy nhiên, các doanh nghiệp Nhật Bản đã phải tính toán lại giá cho mùa thu do vụ B cá minh thái Alaska của Mỹ dù đã khai thác nhưng đến nay vẫn chưa có báo giá chính thức cho thị trường Nhật.
Theo các nhà nhập khẩu tại Tokyo, áp lực từ giá nguyên liệu vụ A đã bắt đầu lan sang các doanh nghiệp chế biến vừa và nhỏ. Trong khi đó, khả năng bù đắp bằng nguồn cung khác cũng hạn chế. Surimi Nga, vốn được kỳ vọng là nguồn thay thế quan trọng, đang giảm sản lượng do một phần nguyên liệu được chuyển sang sản xuất phi lê PBO, H&G và nguồn hàng Nga đã đẩy mạnh xuất khẩu sang Trung Quốc và Hàn Quốc, khiến dư địa để Nhật Bản gia tăng thu mua không còn nhiều.
Số liệu 4 tháng đầu năm 2026 cho thấy Nhật Bản nhập khẩu 24.476 tấn surimi cá minh thái đông lạnh, giảm 2% so với cùng kỳ. Giá nhập khẩu bình quân tăng 3%, lên 422 yên/kg. Mỹ vẫn là nhà cung cấp lớn nhất với 11.606 tấn, giảm 13%; Nga đạt 7.816 tấn, giảm 25%. Dù tỷ trọng của Nga trong nhập khẩu surimi cá minh thái của Nhật tăng lên 32%, khối lượng cung ứng thực tế vẫn giảm.
Không chỉ cá minh thái, surimi nhiệt đới cũng duy trì mặt bằng giá cao. Trong 4 tháng đầu năm, Nhật Bản nhập khẩu 4.358 tấn surimi itoyori, giảm 4%, trong khi giá bình quân tăng 6%, đạt 462 yên/kg, cao hơn khoảng 40 yên/kg so với surimi cá minh thái. Ấn Độ hiện là nhà cung cấp itoyori lớn nhất cho Nhật Bản, trong khi nguồn cung từ Việt Nam, Thái Lan và Pakistan đều sụt giảm.
Nguồn cung nội địa Nhật Bản cũng không đủ tạo lực đỡ. Tháng 4, sản lượng surimi cá minh thái tại Hokkaido giảm gần 69%, chỉ còn 266 tấn. Tổng sản lượng surimi trong nước cũng giảm 69%, xuống 276 tấn, khiến tồn kho tiếp tục ở mức thấp.
Trong khi chi phí đầu vào tăng, tiêu dùng cuối lại chưa theo kịp. Tháng 4, chi tiêu hộ gia đình Nhật Bản cho sản phẩm surimi đạt 689 yên/hộ, gần như không đổi so với cùng kỳ. Ngược lại, chỉ số giá sản phẩm surimi đã tăng 33% so với năm 2020. Điều này cho thấy đợt tăng giá từ tháng 9 sẽ là phép thử lớn đối với sức mua tại kênh bán lẻ và dịch vụ ăn uống Nhật Bản.