(vasep.com.vn) Việc nhiều quốc gia Trung Đông đóng cửa không phận đã gây phản ứng dây chuyền đối với vận tải hàng không quốc tế, trong đó hải sản tươi là nhóm chịu tác động rõ rệt nhất. Các chuyến bay chở hàng từ châu Âu sang châu Á bị hủy hoặc chuyển hướng, khiến hàng hóa chuỗi lạnh từng trung chuyển qua Doha, Dubai hay Abu Dhabi bị ùn ứ.
Cá hồi tươi là mặt hàng ghi nhận biến động sớm nhất. Tại một số chợ đầu mối Trung Quốc, giá cá hồi đã tăng thêm 10–15 NDT/kg trong thời gian ngắn. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc nhịp độ giao hàng bị xáo trộn. Thông thường, cá hồi từ Na Uy, Quần đảo Faroe, Scotland… bay thẳng đến các trung tâm vùng Vịnh rồi nối chuyến sang Trung Quốc, hoàn tất trong khoảng 48 giờ. Khi khâu trung chuyển bị gián đoạn, thời gian vận chuyển kéo dài, lô hàng bị chia nhỏ, nguồn cung từ trạng thái liên tục chuyển sang gián đoạn.
Với sản phẩm tươi ướp đá, yếu tố thời gian quyết định chất lượng. Thời gian vận chuyển tăng đồng nghĩa rủi ro hao hụt cao hơn và chi phí nhập khẩu phải tính toán lại. Giá bán buôn vì vậy điều chỉnh trước để phản ánh áp lực chi phí.
Trong khi đó, các nguồn cung phụ thuộc đường biển ít bị ảnh hưởng hơn. Tôm Ecuador, tôm Ấn Độ, cá tra Việt Nam hay mực Indonesia chủ yếu đi theo tuyến hàng hải sang Trung Quốc. Hiện các tuyến chính vẫn hoạt động bình thường, nên nguồn cung ngắn hạn tương đối ổn định. Một số sản phẩm từ Nga, Chile hay Canada cũng không phụ thuộc nhiều vào trung chuyển vùng Vịnh nên chưa ghi nhận biến động lớn.
Ở chiều ngược lại, xuất khẩu thủy sản của Trung Quốc sang Trung Đông có thể chịu rủi ro nếu phí bảo hiểm hàng hải tăng hoặc lịch tàu thay đổi. Tuyến châu Âu cũng phụ thuộc vào tình hình Biển Đỏ; nếu tàu phải đi vòng, thời gian vận chuyển chuỗi lạnh sẽ kéo dài, ảnh hưởng kế hoạch giao hàng.
Biến động giá năng lượng càng làm gia tăng áp lực, khi chi phí nhiên liệu được tính vào phụ phí vận tải. Trong bối cảnh năng lực hàng không thu hẹp và cước phí có xu hướng tăng, đợt tăng giá cá hồi được xem là tín hiệu sớm của sự thay đổi cấu trúc logistics hải sản toàn cầu.