(vasep.com.vn) Xung đột tại Iran đang gây tác động dây chuyền lên toàn bộ chuỗi ngành thủy sản toàn cầu, khi chi phí vận tải, nhiên liệu và bảo hiểm đồng loạt tăng mạnh. Sau hơn một tháng, áp lực không chỉ dừng ở logistics mà đã lan sang khai thác, nuôi trồng, chế biến và tiêu dùng.
Gián đoạn tại Trung Đông, đặc biệt ở eo biển Hormuz và Biển Đỏ, buộc nhiều tuyến tàu phải chuyển hướng qua Mũi Hảo Vọng, kéo dài thời gian vận chuyển Á – Âu thêm 10–15 ngày. Cước container tăng hơn 20%, kèm theo phụ phí nhiên liệu và bảo hiểm, khiến thủy sản – ngành phụ thuộc lớn vào chuỗi lạnh – chịu tác động rõ rệt.
Tại Trung Đông, giá thủy sản nhập khẩu từ châu Á như tôm, cá tra, cá rô phi và mực đã tăng, thậm chí có thời điểm thiếu hàng. Vận tải hàng không cũng chịu sức ép khi giá nhiên liệu tăng mạnh, làm chi phí phân phối các sản phẩm tươi sống như cá hồi leo thang, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận.
Trong khai thác, giá nhiên liệu tăng khiến nhiều tàu cá phải giảm chuyến biển hoặc tạm ngừng hoạt động. Ở mảng nuôi trồng, tác động đến chậm hơn nhưng kéo dài hơn, do chi phí thức ăn, điện và vật tư đầu vào đồng loạt tăng.
Ở chiều cầu, lạm phát khiến người tiêu dùng cắt giảm chi tiêu, đặc biệt với thực phẩm giá trị cao như thủy sản. Điều này làm suy yếu nhu cầu tại nhiều thị trường lớn.
Trong bối cảnh chi phí, thời gian giao hàng và nhu cầu đều khó dự đoán, doanh nghiệp đang thận trọng hơn với đơn hàng dài hạn. Ngay cả khi xung đột hạ nhiệt, mặt bằng chi phí cao có thể còn kéo dài trong vài năm tới.