(vasep.com.vn) Một đợt El Niño có khả năng đạt cường độ cực mạnh trong lịch sử đang hình thành, làm gia tăng rủi ro đối với hoạt động khai thác thủy sản trên toàn cầu. Theo phân tích của Trung tâm Dự báo Khí hậu thuộc Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Mỹ (NOAA) công bố tháng 8, nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực xích đạo trung và đông Thái Bình Dương tiếp tục tăng, với khả năng hiện tượng này đạt đỉnh vào khoảng tháng 11–12/2026. Ngày 3/9, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) xác nhận El Niño đã hình thành và dự báo hiện tượng này có thể kéo dài đến tháng 2/2027.

Tác động đáng lo ngại nhất đối với ngành thủy sản không chỉ là sản lượng giảm, mà là sự dịch chuyển của các quần đàn cá. Nhiệt độ nước biển thay đổi có thể làm biến động nguồn thức ăn, môi trường sinh sản và nơi cư trú của nhiều loài, khiến cá di chuyển lên vùng vĩ độ cao hơn hoặc xuống tầng nước sâu.
Điều này có thể làm gián đoạn hoạt động của các đội tàu vốn phụ thuộc vào ngư trường và mùa vụ cố định. Khi cá rời khỏi khu vực truyền thống, doanh nghiệp phải tăng thời gian tìm kiếm, quãng đường di chuyển và chi phí nhiên liệu.
Kinh nghiệm từ El Niño 2015–2016 cho thấy tác động này có thể rất lớn. Tại California, mùa khai thác cua Dungeness bị rút ngắn đáng kể do hiện tượng tảo nở hoa có hại, khiến nhiều tàu phải ngừng hoạt động.
Mực ống California cũng từng dịch chuyển về phía Bắc trong các đợt El Niño, cho thấy cá không nhất thiết biến mất mà có thể được phân bổ lại giữa các ngư trường. Điều này đặc biệt đáng chú ý với Trung Quốc – một trung tâm nhập khẩu và chế biến mực lớn. Khi nguồn cung từ một khu vực suy giảm, các doanh nghiệp sẽ tìm kiếm nguồn thay thế, qua đó tạo áp lực lên giá và chuỗi cung ứng quốc tế.
Ngoài mực, các loài di cư xa như cá ngừ cũng có thể chịu tác động do thay đổi nhiệt độ và dòng chảy đại dương. Trong trường hợp El Niño mạnh kéo dài, biến động nguồn nguyên liệu có thể lan từ đội tàu khai thác sang nhà máy chế biến và thị trường thủy sản toàn cầu.
Vì vậy, rủi ro lớn nhất không phải là “biển hết cá”, mà là các ngư trường truyền thống mất đi tính ổn định, kéo theo chi phí khai thác tăng và nguồn cung thủy sản toàn cầu trở nên khó dự báo hơn.