(vasep.com.vn) Theo số liệu thương mại thủy sản mới nhất của Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA), nguồn thu từ thuế nhập khẩu thủy sản của Mỹ đã tăng mạnh trong năm 2025, trong khi khối lượng và giá trị nhập khẩu có xu hướng giảm. Các biện pháp thuế quan được triển khai dưới thời Tổng thống Donald Trump đang tạo ra tác động đáng kể đối với chuỗi cung ứng thủy sản và các doanh nghiệp nhập khẩu.
Tác động của chính sách thuế quan mới
Cụ thể, trong tháng 9/2025, các nhà nhập khẩu Mỹ đã nộp 277,2 triệu USD tiền thuế đối với 266.572 tấn thủy sản, trị giá gần 2,0 tỷ USD. So với cùng kỳ năm 2024, nguồn thu từ thuế tăng 722%, trong khi khối lượng nhập khẩu giảm 8% và giá trị giảm 10%. Đây là tháng thứ hai liên tiếp ghi nhận xu hướng sụt giảm về nhập khẩu theo năm.
Từ đầu tháng 4/2025, Mỹ áp mức thuế cơ bản 10% đối với hàng hóa nhập khẩu từ phần lớn các quốc gia. Đến đầu tháng 8, mức thuế tiếp tục được điều chỉnh tăng đối với nhiều nước cung ứng thủy sản lớn, trong đó có Ấn Độ, Indonesia và Việt Nam. Trước thời điểm thuế tăng, các doanh nghiệp đã đẩy mạnh nhập khẩu nhằm giảm thiểu rủi ro chi phí. Theo NOAA, trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 7, khối lượng và giá trị nhập khẩu thủy sản lần lượt tăng 10% và 13%. Tuy nhiên, từ tháng 8 đến tháng 9, khối lượng nhập khẩu giảm 6% và giá trị giảm 7%.
Tính chung giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 9/2025, các nhà nhập khẩu Mỹ đã nộp gần 1,2 tỷ USD tiền thuế đối với 1,7 triệu tấn thủy sản, với tổng giá trị khoảng 14,0 tỷ USD. Con số này cho thấy chi phí thuế quan đang gia tăng nhanh chóng đối với ngành thủy sản nhập khẩu.
Bên cạnh tác động trực tiếp đến doanh nghiệp, các biện pháp thuế quan cũng đang được xem xét về mặt pháp lý. Hai vụ kiện liên quan đến việc sử dụng Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp thuế hiện đang chờ phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ. Theo một số nguồn tin, phán quyết có thể được đưa ra trong thời gian ngắn tới. CBS News dẫn nguồn cho biết, nếu chính phủ không thắng kiện, tổng số tiền thuế có thể phải hoàn trả cho doanh nghiệp lên tới 168 tỷ USD. Tính đến ngày 5/12/2025, tổng nguồn thu từ thuế quan của Mỹ đạt khoảng 259 tỷ USD.
Theo Phòng Thí nghiệm Ngân sách Yale, đến giữa tháng 11/2025, mức thuế hiệu dụng bình quân tại Mỹ là 16,8%, cao nhất kể từ năm 1935, so với mức 2,4% hồi đầu năm. Một báo cáo của Ủy ban Kinh tế Hỗn hợp Quốc hội Mỹ cho biết, trong giai đoạn từ tháng 2 đến tháng 11/2025, mỗi hộ gia đình Mỹ phải chi trả trung bình gần 1.200 USD chi phí phát sinh từ thuế quan.
Trung Quốc và Ấn Độ chịu tác động lớn nhất từ thuế quan
Về cơ cấu thị trường, Trung Quốc là quốc gia chịu tác động lớn nhất từ thuế thủy sản của Mỹ trong giai đoạn tháng 4–9/2025. Các nhà nhập khẩu Mỹ đã nộp 202,5 triệu USD tiền thuế đối với lượng thủy sản Trung Quốc trị giá khoảng 519,6 triệu USD, tương đương 39% giá trị nhập khẩu. Khối lượng nhập khẩu từ Trung Quốc trong giai đoạn này giảm 21% so với cùng kỳ năm trước.
Ấn Độ và Chile cũng nằm trong nhóm các nước chịu ảnh hưởng đáng kể. Mỹ đã nhập khẩu khoảng 1,4 tỷ USD thủy sản từ Ấn Độ và nộp 146,6 triệu USD tiền thuế, tương đương khoảng 10% giá trị. Đối với Chile, tiền thuế đạt 125,4 triệu USD trên tổng giá trị nhập khẩu khoảng 1,5 tỷ USD. Trong bối cảnh đó, dù thuế suất áp dụng cho Chile thấp hơn so với một số đối thủ, tổng số thuế vẫn cao do quy mô thương mại lớn.