(vasep.com.vn) Các nhà khoa học biển cảnh báo nguồn lợi cá tuyết và nhiều loài cá thương mại tại biển Celtic và biển Ireland đang suy giảm nghiêm trọng, đòi hỏi Anh và Liên minh châu Âu (EU) phải khẩn trương hạn chế khai thác để tránh nguy cơ sụp đổ quần thể. Nhóm chuyên gia đã kêu gọi áp dụng hạn ngạch phù hợp với khuyến nghị khoa học, đồng thời mở rộng các khu vực hạn chế đánh bắt nhằm tạo điều kiện phục hồi nguồn lợi.
Trong thư gửi tòa soạn, các nhà khoa học, trong đó có cựu cố vấn khoa học trưởng của Chính phủ Anh Sir John Beddington, cho biết hạn ngạch khai thác do Anh và EU thống nhất trong nhiều năm thường cao hơn khuyến nghị khoa học. Riêng năm 2026, mức hạn ngạch cao hơn 58% so với tư vấn khoa học, cùng tình trạng loại bỏ cá không mong muốn sau khai thác, góp phần khiến nguồn lợi suy giảm.
Đáng chú ý, quần thể cá tuyết tại biển Ireland giảm 80% và tại biển Celtic giảm tới 98% kể từ năm 2016. Nguồn lợi cá bơn tại biển Ireland cũng giảm 88% trong cùng giai đoạn.
Hội đồng Quốc tế về Nghiên cứu Biển (ICES) đã khuyến nghị không khai thác sáu nhóm nguồn lợi chủ chốt tại các vùng biển này, gồm cá tuyết, cá haddock, cá whiting và cá trích ở biển Celtic, cùng cá tuyết và cá whiting ở biển Ireland. Đối với năm 2027, khuyến nghị còn mở rộng sang cá bơn tại biển Ireland.
Các chuyên gia cho rằng khai thác quá mức và hoạt động đánh bắt không chủ đích, đặc biệt trong nghề khai thác tôm, là những nguyên nhân quan trọng bên cạnh biến đổi khí hậu. Họ kêu gọi thiết lập hạn ngạch bằng 0 đối với các nguồn lợi nguy cấp, đóng cửa một số khu vực khai thác và thực thi hiệu quả các vùng biển được bảo vệ.
Khoảng 90% lượng cá tuyết tiêu thụ tại Anh hiện được nhập khẩu, chủ yếu từ Bắc Đại Tây Dương và biển Barents. Tình hình này cho thấy phục hồi nguồn lợi không chỉ có ý nghĩa bảo tồn hệ sinh thái mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế ngư dân và tính bền vững của ngành thủy sản.