25 bang Mỹ khởi kiện thuế Section 301 mới của Tổng thống Trump

Các mức thuế bổ sung 10–12,5% hiện được Mỹ áp dụng đối với hàng hóa nhập khẩu từ khoảng 60 nền kinh tế, trong đó có Trung Quốc, EU và Việt Nam. Hàng hóa Việt Nam thuộc nhóm chịu mức thuế bổ sung 12,5%.

Điểm đáng chú ý là lý do được chính quyền Mỹ sử dụng cho vòng thuế lần này liên quan việc các quốc gia chưa có biện pháp đầy đủ nhằm ngăn chặn lao động cưỡng bức.

Nhóm 25 bang lập luận rằng USTR đã không tiến hành đầy đủ các cuộc tham vấn riêng đối với từng quốc gia, đồng thời không giải thích thỏa đáng vì sao cùng một cơ chế thuế lại được áp dụng đối với những nền kinh tế có chính sách và mức độ thực thi chống lao động cưỡng bức rất khác nhau.

Theo bên nguyên đơn, Section 301 không cho phép chính quyền có quyền tùy nghi không giới hạn. USTR phải xác định được những hành vi, chính sách hoặc thông lệ cụ thể của nước ngoài và chứng minh chúng gây gánh nặng hoặc hạn chế thương mại của Mỹ.

Khác với IEEPA và Section 122: Section 301 khó bị đánh đổ hơn

Đây chính là điểm quan trọng nhất của tin.

Hai cơ chế thuế diện rộng mà chính quyền Trump sử dụng trước đó đã gặp thất bại tại tòa án:

• Thuế dựa trên IEEPA bị Tòa án Tối cao bác bỏ vào tháng 2/2026.
• Thuế toàn cầu 10% theo Section 122 bị CIT phán quyết là bất hợp pháp vào tháng 5; tuy nhiên thuế vẫn được thu trong thời gian chờ kháng cáo và đã hết hiệu lực vào tháng 7.

Với Section 301, tình hình pháp lý phức tạp hơn. Đạo luật Thương mại 1974 đã trao cho USTR một cơ chế tương đối rõ ràng để điều tra và áp dụng biện pháp thương mại. Vì vậy, vấn đề tòa án phải xem xét không đơn giản là Tổng thống có quyền áp thuế hay không, mà là chính quyền đã thực hiện đúng điều kiện và thủ tục mà Section 301 quy định hay chưa.

Các chuyên gia pháp lý được dẫn trong bài nhận định chưa thể dự đoán nguyên đơn có thắng kiện hay không. Một vụ như vậy thông thường có thể mất ít nhất khoảng sáu tháng, dù tòa án có khả năng đẩy nhanh tiến độ.