(vasep.com.vn) Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) cảnh báo cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz đang gây tác động nghiêm trọng tới hệ thống lương thực toàn cầu, khi làm gián đoạn một trong những tuyến hàng hải chiến lược nhất thế giới. Tổng Giám đốc FAO, ông Qu Dongyu nhấn mạnh việc tắc nghẽn vận tải tại khu vực Vịnh đang đẩy chi phí năng lượng, phân bón và nguyên liệu đầu vào tăng mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến thủy sản, nông nghiệp và toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm.
Eo biển Hormuz mỗi ngày vận chuyển khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 1/4 lượng dầu giao dịch bằng đường biển toàn cầu, cùng khối lượng lớn khí tự nhiên hóa lỏng và phân bón. Tuy nhiên, theo FAO, lưu lượng tàu chở dầu đã giảm hơn 90%, gần như làm tê liệt huyết mạch năng lượng này.
Giá năng lượng tăng cao đang tác động mạnh tới ngành khai thác thủy sản do phụ thuộc lớn vào nhiên liệu. Nhiều đội tàu đối mặt nguy cơ thua lỗ khi chi phí vận hành tăng đột biến. Đồng thời, giá phân bón cũng leo thang, với urê Trung Đông tăng gần 20% chỉ trong một tuần; tính đến giữa tháng 4, mức tăng đạt 52% tại Mỹ và 60% tại Brazil. Khoảng 1,5–3 triệu tấn phân bón mỗi tháng bị đình trệ, đe dọa các mùa vụ sắp tới.
FAO xác định bốn kênh tác động chính: gián đoạn nhập khẩu lương thực (các nước vùng Vịnh phụ thuộc 70–90%), chi phí năng lượng tăng, lợi nhuận nông nghiệp suy giảm và nguy cơ giảm kiều hối. Một số quốc gia đặc biệt dễ tổn thương, như Bangladesh phụ thuộc 53% phân bón từ khu vực này, hay Yemen với hơn 17 triệu người mất an ninh lương thực.
FAO đề xuất các giải pháp ngắn hạn trong 90 ngày như tìm tuyến vận tải thay thế, tránh hạn chế xuất khẩu và hỗ trợ tài chính cho nông dân; đồng thời kêu gọi đa dạng hóa nguồn cung và đầu tư năng lượng tái tạo về dài hạn. Theo FAO, phản ứng nhanh sẽ quyết định liệu khủng hoảng này có leo thang thành cú sốc lương thực toàn cầu hay không.