(vasep.com.vn) Tình trạng thiếu nguồn cung, chi phí gia tăng, vướng mắc logistics và thời tiết bất lợi tiếp tục kìm hãm hoạt động thu mua của các nhà máy chế biến tại các trung tâm cá ngừ lớn trên thế giới.
Nam Mỹ dẫn đầu áp lực tăng giá
Cảng Manta, Ecuador, vẫn là tâm điểm của đợt tăng giá hiện tại ở khu vực Đông Thái Bình Dương. Giá cá ngừ vằn giao tại Manta ổn định ở mức từ 2.000 - 2.100 USD/tấn, với mức tăng được ghi nhận ở phân khúc giá thấp hơn so với tuần trước. Các nhà điều hành trong ngành xác nhận rằng nguồn cung nguyên liệu thô rất hạn chế, dẫn đến sự cạnh tranh khốc liệt giữa các nhà chế biến địa phương để đảm bảo nguồn cung. Trong khi đó, giá cá ngừ vây vàng cũng tăng, thu hẹp khoảng cách giá với cá ngừ vằn và chốt giao dịch gần mức giá cao nhất trong phạm vi giá được báo.
Tại Peru, sự ổn định của thị trường cũng thể hiện rõ. Giá cá ngừ vằn đạt khoảng 2.150 USD/tấn, phản ánh tình trạng thiếu hụt nguồn cung mang tính cấu trúc đang ảnh hưởng đến khu vực Đông Thái Bình Dương. Lợi nhuận đánh bắt của các chủ tàu chịu áp lực nặng nề bởi chi phí vận hành tàu; do đó, mặc dù nhu cầu từ các nhà máy đóng hộp địa phương vẫn ổn định, sản lượng đánh bắt vẫn không đáp ứng được nhu cầu của ngành.
Tình trạng thiếu hụt này đã bị trầm trọng thêm một cách gián tiếp do các yếu tố quy định và khí hậu. Vào ngày 10/6 , chính quyền Peru đã gia hạn lệnh cấm đánh bắt cá cơm (Engraulis ringens) ở vùng biển phía bắc vĩ độ 16° Nam , hoãn vô thời hạn việc dỡ bỏ lệnh cấm vốn dự kiến ban đầu vào ngày 11/6. Mặc dù các đội tàu đánh bắt cá ngừ và cá cơm bằng lưới vây hoạt động độc lập, nhưng một số ngư trường lại chồng lấn về mặt địa lý. Việc gia hạn biện pháp này xác nhận rằng các điều kiện sinh học-ngư nghiệp trên bờ biển Nam Mỹ đang bị thay đổi do ảnh hưởng của hiện tượng El Niño.
Theo các báo cáo gần đây từ Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA), nhiệt độ bề mặt biển ở vùng xích đạo Thái Bình Dương đã ghi nhận sự bất thường về nhiệt độ từ 0,5°C đến 0,9°C cao hơn mức trung bình lịch sử trong nhiều tháng liên tiếp. Các chỉ số khí quyển xác nhận sự gia tăng cường độ của hiện tượng El Niño trong quý tới. Nếu hiện tượng ấm lên bất thường này tiếp tục, sự phân bố địa lý của các trường học và hiệu quả hoạt động của các tàu thuyền ở Nam Thái Bình Dương có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng hơn.
Ổn định ở châu Á trước các mối đe dọa về hậu cần và động đất
Tại châu Á, thị trường Bangkok cho thấy sự ổn định trong tuần qua. Giá cá ngừ vằn giao tận nơi vẫn giữ nguyên, với khối lượng mua lớn nhất từ các nhà máy đóng hộp lớn của Thái Lan tập trung ở phân khúc giá thấp hơn.
Tuy nhiên, ngành công nghiệp ở Thái Lan đang đối mặt với những nút thắt về hậu cần do thiếu phương tiện vận chuyển lạnh. Một số tàu chuyên dụng chở hàng lạnh đã hủy các chuyến ghé cảng theo lịch trình hoặc được chuyển hướng sang các tuyến thương mại khác, làm chậm dòng chảy nguyên liệu thô đến các nhà máy. Ngành công nghiệp dự đoán rằng tình hình cung ứng sẽ có dấu hiệu cải thiện bắt đầu từ tháng 7 , trùng với thời điểm kết thúc lệnh cấm theo mùa đối với các thiết bị tập trung cá (FAD).
Mặt khác, chuỗi cung ứng ở Philippines đã chịu một cú sốc nghiêm trọng về hậu cần do trận động đất mạnh 7,8 độ richter xảy ra vào ngày 8 tháng 6 gần thành phố General Santos thuộc vùng Mindanao, trung tâm chế biến hải sản và công nghiệp chính của đất nước. Trận động đất mạnh đã gây thiệt hại vật chất cho cơ sở hạ tầng cảng, mất điện và gián đoạn các dịch vụ công cộng thiết yếu. Đối với khu phức hợp chế biến cá ngừ địa phương, hậu quả về hoạt động đã ảnh hưởng đến hoạt động của các bến tàu, kho lạnh, nhà máy chế biến và mạng lưới vận tải đường bộ, ngoài ra còn ảnh hưởng đến nguồn lao động. Mặc dù cảnh báo sóng thần đã được dỡ bỏ ngay sau đó, việc đánh giá thiệt hại về cấu trúc đối với các tài sản cảng và công nghiệp ở General Santos vẫn đang được tiến hành.
Điều chỉnh tại Ấn Độ Dương và Maldives
Giá cá ngừ vằn ở Ấn Độ Dương đã tăng nhẹ, do sản lượng đánh bắt giảm theo mùa. Tại Seychelles , giá FOB đã gần đạt 1.500 USD/tấn , vượt qua mức giá từ 1.450 đến 1.500 USD/tấn được trả vào cuối tháng trước. Mặc dù một số nhà máy đóng hộp vẫn còn dự trữ an toàn, nhưng dự báo về sản lượng đánh bắt hạn chế trong ngắn hạn cho thấy quá trình bổ sung hàng tồn kho sẽ được đẩy mạnh hơn trong những tuần tới.
Giá cá ngừ vây vàng ở Ấn Độ Dương vẫn ổn định ở mức thấp kỷ lục, mặc dù các dự báo thị trường phản ánh tâm lý lạc quan trong trường hợp nguồn cung tiếp tục bị hạn chế. Về chi phí, giá nhiên liệu hàng hải giảm nhẹ, dao động quanh mức 1.800 USD/tấn tại Seychelles và thậm chí thấp hơn ở Mauritius . Sự sụt giảm giá nhiên liệu này mang lại sự giảm nhẹ tạm thời cho lợi nhuận của đội tàu nhưng không làm thay đổi triển vọng tổng thể về tình trạng khan hiếm nguyên liệu thô.
Trong khi đó, công ty cá ngừ quốc doanh của Maldives (MIFCO) đã điều chỉnh giá mua chính thức đối với cá ngừ vằn tăng lên. Giá mua mới được ấn định ở mức 20 MVR/kg (tương đương khoảng 1,30 USD), tăng so với mức 18,50 MVR được ghi nhận vài ngày trước; giá tối thiểu được chính phủ đảm bảo vẫn ở mức 16 MVR. Đối với cá ngừ vây vàng, giá mua được quy định vẫn ổn định ở mức từ 20 đến 25 MVR/kg (từ 1,30 đến 1,62 USD). Việc tăng giá này nhằm ứng phó với ảnh hưởng của hạn hán theo mùa được quan sát thấy ở một số đảo san hô và chính sách của Chính phủ Maldives nhằm hỗ trợ giá mục tiêu cho đội tàu đánh bắt thủ công địa phương.
Lượng giao thông Đại Tây Dương giảm và nhu cầu thay đổi tại Liên minh châu Âu
Tại Đại Tây Dương, điều kiện thời tiết xấu đã khiến tốc độ đánh bắt cá diễn ra chậm ở các khu vực chính của Tây Phi. Giá cá ngừ vằn tại các cảng của Ghana và Senegal đang ở mức trên 1.500 USD/tấn , với các giao dịch cụ thể lên tới 1.570 USD/tấn được ghi nhận tại các xưởng đóng tàu của Ghana và mức giá gần 1.700 USD/tấn tại Abidjan (Bờ Biển Ngà).
Giá chào bán xuất khẩu nguyên liệu thô cho các nhà chế biến tại Tây Ban Nha ở mức khoảng 1.700 EUR/tấn theo điều khoản CFR, nhận được phản hồi trái chiều từ các nhà mua hàng châu Âu. Hiện tại, nhu cầu của châu Âu đối với cá ngừ vằn và cá ngừ vây vàng nguyên con đang thấp, do các nhà máy địa phương có đủ lượng lớn phi lê đã chế biến sẵn và cá cỡ nhỏ, đáp ứng tốt nhu cầu sản xuất cho mùa hè.
Cuối cùng, cơ cấu nhập khẩu của Liên minh châu Âu tiếp tục cho thấy xu hướng thay đổi trong phân khúc phi lê cá ngừ chế biến sẵn. Trong giai đoạn đầu năm, nhập khẩu phi lê cá ngừ vằn chế biến và bảo quản của EU giảm khoảng 23% so với cùng kỳ năm ngoái , với Trung Quốc vẫn dẫn đầu nguồn cung nhờ các ưu đãi giá thấp cạnh tranh. Ngược lại, nhập khẩu phi lê cá ngừ vây vàng chế biến sẵn của châu Âu đã tăng 18% so với cùng kỳ năm ngoái .
Tình hình nguồn cung này trùng khớp với áp lực từ Ủy ban châu Âu nhằm thúc đẩy các điều khoản của Hiệp định Thương mại Tự do với Indonesia , một sáng kiến đã gây ra các cuộc biểu tình từ các hiệp hội thương mại của các nhà máy đóng hộp ở các nước thành viên, trong khi Thái Lan và Philippines tiếp tục bảo vệ các vị trí chủ chốt trong các cuộc đàm phán thuế quan và cạnh tranh chuỗi cung ứng giá trị toàn cầu.