Tại Responsible Seafood Summit và TCRS Shrimp Summit 2026 do GSA (Global Seafood Alliance) tổ chức tại Bangkok (Thái Lan), câu chuyện về tương lai ngành tôm được đặt ra từ một trong những nền tảng quan trọng nhất: chất lượng con giống.
Cải thiện di truyền trên tôm nuôi: động lực của năng lực cạnh tranh và tính bền vững
Phiên chia sẻ với chủ đề "Genetic Improvement in Farmed Shrimp: A Driver of Competitiveness and Sustainability" đã mang đến những góc nhìn mới về công nghệ di truyền trên con tôm. Phiên tham luận có sự tham gia thảo luận của các chuyên gia hàng đầu trong ngành thủy sản toàn cầu đến từ các đơn vị Saudi Aquaculture Society, Aqualma & Unima Group, Vaisakhi Bio-Marine, Texcumar và Tập đoàn Việt Úc.
Ông John Buchanan, CEO Center for Aquaculture Technologies (CAT) đã nhấn mạnh rằng cải thiện di truyền là một khoản đầu tư sinh học, lợi ích tích lũy qua các thế hệ, nên việc chọn giống tốt hơn ngày hôm nay có thể tạo ra giá trị to lớn trong nhiều năm tới.
Theo đại diện từ Center for Aquaculture Technologies, trong bốn trụ cột sản xuất gồm quản lý vật nuôi, sức khỏe, dinh dưỡng và di truyền, trong đó di truyền có tốc độ phản hồi từ chậm đến trung bình nhưng giá trị cộng dồn theo thời gian. Khác với nhiều khoản đầu tư của trang trại phải mua lại, thành quả cải thiện di truyền được kế thừa qua các thế hệ sau, mỗi thế hệ bắt đầu ở mức cao hơn và lợi ích tồn tại bền vững. Chi phí của việc trì hoãn không chỉ là những năm đã mất mà còn là phần tích lũy bị bỏ lỡ trên những năm đó. Một ví dụ về trường hợp Ecuador cho thấy ngành thủy sản tại quốc gia này đã trải qua các giai đoạn từ không chọn giống, chọn lọc hàng loạt, chọn lọc hàng loạt có cấu trúc đến chọn giống di truyền, sau khi đối diện với các thách thức từ dịch bệnh như Taura, dịch đốm trắng, EMS và COVID-19.
Đại diện Tập đoàn Việt Úc, TS. Lữ Đức Bryce chia sẻ các góc nhìn thực tiễn về chọn lọc gen tại Việt Nam
Khi nói về bài toán giảm dịch bệnh, cách tiếp cận của Tập đoàn Việt Úc có điểm khác biệt đáng chú ý. TS. Lữ Đức Bryce, Phó Tổng Giám đốc Phát triển Di truyền & Hệ gen Tập đoàn Việt Úc chia sẻ, trên thực tế, môi trường nuôi tôm luôn tiềm ẩn các tác nhân gây bệnh cho tôm, nhưng bệnh chỉ bùng phát trong ao nuôi khi xảy ra sự mất cân bằng hệ vi sinh vật trong ao nuôi hoặc/và các yếu tố hóa-lý của nước ao nuôi có sự biến động vượt ngoài sức chịu đựng của tôm, dẫn đến tôm bị stress trong quá trình nuôi. Thay vì tạo ra dòng tôm kháng với từng bệnh thì Việt Úc chọn cách tạo ra dòng tôm có khả năng chịu đựng được stress, kết hợp với môi trường nuôi được kiểm soát để giảm thiểu stress, khi đó sẽ giảm được tôm chết do bệnh, giảm sử dụng kháng sinh hay hóa chất trong ao nuôi tôm.
TS. Lữ Đức Bryce cho biết, việc kết hợp dữ liệu gen với dữ liệu thu thập từ nhiều môi trường nuôi khác nhau về thổ nhưỡng, thời tiết và điều kiện sản xuất giúp Việt Úc lựa chọn những dòng tôm có khả năng thích nghi phù hợp. “Sau khi ra mắt thành công dòng giống Siêu Tăng trưởng và Siêu Hạ mặn, chúng tôi tiếp tục hướng đến phát triển con giống phù hợp với mô hình nuôi thâm canh công nghệ cao, thân thiện với môi trường, giảm rủi ro bùng phát bệnh”, đại diện Việt Úc chia sẻ.
Định hình “con tôm tương lai”, hướng đến AquaTech
Dịch bệnh, biến đổi khí hậu cùng yêu cầu ngày càng cao về minh bạch và trách nhiệm trong sản xuất đang buộc ngành tôm phải nhìn lại "con tôm của tương lai" một cách toàn diện hơn, trong đó truy xuất nguồn gốc là một trong những tiêu chí quan trọng. Đây là chủ đề của phiên chia sẻ "What does it take to build the shrimp of the future?" do Tập đoàn Việt Úc khởi xướng.
Ông Tôn Thất Đề, thành viên HĐQT, Tổng Giám đốc Tập đoàn Việt Úc, chia sẻ công nghệ Genomics cho phép truy xuất chính xác nguồn gốc của một con tôm trên quầy kệ siêu thị về tận ao nuôi ban đầu, nếu tôm bố mẹ thuộc quần thể giống của Việt Úc. Tại Việt Nam, Việt Úc là một trong số ít doanh nghiệp có được lợi thế này, nhờ hệ sinh thái khép kín xây dựng trong 25 năm, trải dài từ Di truyền và Chọn giống (V.U GGRD), Trại giống (V.U Hatchery), Dinh dưỡng và Sức khỏe (V.U Health), Nuôi trồng thủy sản thông minh (V.U Eco-Farm) đến Sản phẩm tiêu dùng (V.U Consumer).
Tập đoàn Việt Úc đã có những bước đi chiến lược để trở thành Tập đoàn công nghệ thủy sản Aquatech vào năm 2030
"Nhờ chuỗi giá trị khép kín này, Việt Úc có thể truy xuất nguồn gốc từ con giống đến bàn ăn, tạo lợi thế cạnh tranh rõ rệt trên thị trường quốc tế." - Đại diện đơn vị chia sẻ.
Về định hướng thị trường, đại diện Việt Úc cho biết: "Trung Quốc là thị trường đầu tiên chúng tôi nhắm đến. Song song đó, chúng tôi sẽ đóng gói và xuất khẩu công nghệ thủy sản do Việt Nam làm chủ sang các thị trường tiềm năng như Đông Nam Á, Nam Á và Bắc Mỹ."
Việt Úc tìm kiếm cơ hội hợp tác tại các thị trường mục tiêu để đưa công nghệ thủy sản Việt Nam ra thế giới.
Không chỉ trên tôm, Việt Úc còn triển khai công nghệ Genomics trên cá tra từ năm 2015 tại Đồng bằng sông Cửu Long, cho thấy khả năng mở rộng năng lực di truyền sang nhiều đối tượng thủy sản khác.
Không chỉ là dịp chia sẻ những định hướng chiến lược về khoa học, công nghệ và tương lai ngành tôm, Responsible Seafood Summit 2026 còn mở ra cơ hội để Việt Úc tăng cường trao đổi với các chuyên gia, viện nghiên cứu và đối tác toàn cầu. Qua đó, Tập đoàn tích cực tìm kiếm những cơ hội hợp tác tại các thị trường mục tiêu, tạo nền tảng cho kế hoạch mở rộng quốc tế và đưa các giải pháp công nghệ của Việt Úc đến gần hơn với ngành thủy sản thế giới.
Xem thêm thông tin tại: https://vietuc.com