(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm hùm Canada trong nửa đầu năm 2026 giảm về khối lượng trong bối cảnh nguồn cung hạn chế và thời tiết ảnh hưởng đến hoạt động khai thác tại một số vùng. Đáng chú ý, việc Trung Quốc gỡ bỏ mức thuế bổ sung 25% đối với tôm hùm Canada từ đầu tháng 3 chưa tạo ra sự gia tăng rõ rệt về lượng hàng xuất khẩu.
Theo số liệu của Statistics Canada, trong 6 tháng đầu năm 2026, Canada xuất khẩu 37.428 tấn tôm hùm, giảm 5,6% so với cùng kỳ năm 2025. Số liệu bao gồm các nhóm sản phẩm tôm hùm Mỹ (Homarus americanus) sống, đông lạnh và chế biến/bảo quản. Trong khi đó, giá trị xuất khẩu chỉ giảm 2,7%, nhẹ hơn đáng kể so với mức giảm về khối lượng.
Chênh lệch này cho thấy giá trị xuất khẩu bình quân tính trên một đơn vị sản phẩm tăng khoảng 3% so với cùng kỳ, phần nào bù đắp tác động từ lượng hàng xuất khẩu thấp hơn.
Riêng với tôm hùm sống, biểu đồ tháng của Statistics Canada/Expana cho thấy xuất khẩu tăng mạnh khi bước vào vụ khai thác mùa xuân nhưng vẫn thấp hơn mức thông thường. Tháng 5/2026, Canada xuất khoảng 5.722 tấn, sau đó giảm nhẹ còn 5.637 tấn trong tháng 6. Cả hai tháng đều thấp hơn mức của năm 2025 và đường trung bình 5 năm, cho thấy lượng hàng đưa ra thị trường trong giai đoạn cao điểm chưa thực sự dồi dào.
Một trong những yếu tố ảnh hưởng đến nguồn cung là điều kiện thời tiết. Fisheries and Oceans Canada ghi nhận nhiều thay đổi về lịch mở vụ tôm hùm tại khu vực Vịnh St. Lawrence trong cuối tháng 4 và đầu tháng 5/2026. Riêng tại Lobster Fishing Area 23, các tiểu vùng C và D đã phải hoãn thời điểm mở cửa dự kiến ngày 4/5 do điều kiện thời tiết bất lợi; cơ quan quản lý tiếp tục theo dõi thời tiết trước khi cho phép khai thác trở lại.
Diễn biến nguồn cung càng đáng chú ý trong bối cảnh điều kiện tiếp cận thị trường Trung Quốc đã thuận lợi hơn đáng kể.
Năm 2025, Trung Quốc áp thuế bổ sung 25% đối với nhiều sản phẩm thủy sản Canada, trong đó có tôm hùm. Theo EDC, rào cản này khiến khối lượng tôm hùm và cua Canada xuất sang Trung Quốc giảm gần 30% trong năm 2025.
Tuy nhiên, từ 1/3/2026, Trung Quốc đã tạm ngừng áp dụng thuế chống phân biệt đối xử đối với tôm hùm và cua Canada đến hết năm 2026. Chính phủ Canada đánh giá việc dỡ bỏ mức thuế bổ sung sẽ giúp khôi phục khả năng tiếp cận thị trường và tạo điều kiện cải thiện nhu cầu đối với thủy sản Canada.
Việc khối lượng xuất khẩu tôm hùm Canada vẫn giảm trong nửa đầu năm dù rào cản thuế tại Trung Quốc đã được tháo gỡ cho thấy nguồn cung đang đóng vai trò quan trọng đối với diễn biến thị trường, thay vì chỉ là vấn đề nhu cầu hay tiếp cận thị trường.
Tôm hùm hiện là mặt hàng thủy sản xuất khẩu có giá trị lớn nhất của Canada. Năm 2025, Canada xuất khẩu khoảng 8,5 tỷ CAD thủy sản tới 114 quốc gia, trong đó riêng tôm hùm đạt giá trị hơn 3 tỷ CAD. Mỹ tiếp tục là thị trường thủy sản lớn nhất của Canada, chiếm khoảng 72% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản nước này.
Trong những tháng cuối năm, diễn biến xuất khẩu tôm hùm Canada sẽ phụ thuộc nhiều vào khả năng phục hồi nguồn cung, sản lượng khai thác tại các vùng trọng điểm cũng như sức mua từ Trung Quốc sau khi thuế bổ sung được gỡ bỏ. Nếu nguồn cung tiếp tục thấp trong khi nhu cầu từ các thị trường lớn cải thiện, mặt bằng giá tôm hùm Canada có thể tiếp tục được hỗ trợ.
Đối với thị trường tôm hùm quốc tế, việc Canada lấy lại lợi thế tiếp cận Trung Quốc cũng là yếu tố cần theo dõi. Dù tôm hùm Canada (Homarus americanus) và các loài tôm hùm nhiệt đới của Việt Nam thuộc những phân khúc sản phẩm khác nhau, sự trở lại mạnh hơn của nguồn cung Canada có thể làm gia tăng cạnh tranh gián tiếp trong phân khúc tôm hùm cao cấp tại Trung Quốc trong nửa cuối năm 2026.