(vasep.com.vn) Sau khi Liên minh châu Âu (EU) áp thuế và thực hiện một số biện pháp trừng phạt đối với thủy sản Nga, thị trường từng dự báo xuất khẩu philê cá thịt trắng của Nga sang EU sẽ giảm mạnh. Tuy nhiên, dữ liệu thương mại năm 2025 cho thấy nguồn cung không suy giảm đáng kể và vẫn giữ vị trí quan trọng trong chuỗi chế biến của khu vực.
Theo số liệu dẫn từ Eurostat, trong giai đoạn tháng 1–11/2025, EU nhập khẩu philê cá từ Nga trị giá khoảng 466 triệu euro, tỷ trọng không giảm so với năm 2021. Từ năm 2024, một số sản phẩm như philê cá minh thái của Nga bị loại khỏi hạn ngạch thuế quan tự chủ (ATQ) và chịu mức thuế tiêu chuẩn 13,7%. Tuy vậy, thị phần không ghi nhận sự sụt giảm rõ rệt.
Philê cá thịt trắng là nguyên liệu nền tảng cho các sản phẩm như cá thanh, cá tẩm bột và bán thành phẩm đông lạnh tại châu Âu. Hệ thống chế biến phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu tiêu chuẩn hóa, ổn định về quy cách và sản lượng. Việc thay đổi nguồn cung không chỉ liên quan đến giá mà còn đến hợp đồng dài hạn, nhịp độ giao hàng và khả năng đáp ứng quy cách sản phẩm.
Trong bối cảnh chi phí năng lượng, logistics và lao động tăng cao, chênh lệch giá giữa các nguồn cung thu hẹp, khiến mức thuế 13,7% chưa đủ tạo ra sự thay thế lớn. Ngoài ra, một phần nguyên liệu Nga được chế biến tại nước thứ ba rồi tái xuất sang EU, làm dòng chảy thương mại linh hoạt hơn và khiến số liệu thống kê không phản ánh đầy đủ nguồn gốc khai thác.
Tháng 5/2025, EU đưa một số doanh nghiệp Nga vào danh sách trừng phạt nhưng không áp lệnh cấm toàn diện đối với tất cả sản phẩm cá thịt trắng. Nếu nguồn cung từ Nga bị cắt hoàn toàn, Mỹ, Na Uy và Iceland có thể bù đắp một phần, song khó thay thế đầy đủ trong ngắn hạn về giá và sản lượng.
Trong bối cảnh nhu cầu chế biến tại châu Âu vẫn ổn định, nguồn cung philê cá Nga tiếp tục hiện diện trên thị trường. Thuế quan làm tăng chi phí nhưng chưa tạo ra sự thay đổi đáng kể trong cấu trúc cung ứng.