(vasep.com.vn) Chính phủ Nga đang chuẩn bị triển khai giai đoạn quản lý mới đối với chuỗi cung ứng thủy sản nhằm kiểm soát giá bán lẻ và hạn chế đầu cơ. Từ ngày 1/3/2026, Nga sẽ áp dụng cơ chế báo cáo giá bắt buộc đối với các giao dịch thủy sản quy mô lớn, trong đó cá minh thái – mặt hàng xuất khẩu chủ lực – trở thành đối tượng giám sát trọng điểm.

Theo quy định của Cơ quan Chống độc quyền Liên bang Nga (FAS), tất cả các hợp đồng mua bán thủy sản có khối lượng giao dịch đơn lẻ trên 10 tấn, bao gồm tiêu thụ nội địa và xuất khẩu, đều phải đăng ký tại Sở Giao dịch Hàng hóa St. Petersburg. Danh mục loài chịu điều chỉnh gồm cá minh thái, cá tuyết, cá haddock, cá trích, cá thu và các nguồn cá hồi, bao phủ phần lớn sản lượng khai thác và xuất khẩu của Nga.
FAS cho rằng giá thủy sản đang bị “đội” đáng kể trong khâu phân phối. Một số sản phẩm phải qua tới sáu khâu trung gian từ khai thác đến bán lẻ, khiến mức tăng giá cộng dồn có thể vượt 50%, đẩy giá bán lẻ lên hơn ba lần so với giá xuất xưởng. Việc bắt buộc báo cáo giao dịch được kỳ vọng sẽ giúp tăng tính minh bạch và cho phép cơ quan quản lý can thiệp sớm khi phát hiện biến động bất thường.
Bên cạnh đó, Nga cũng áp dụng cơ chế giám sát biến động giá chặt chẽ hơn. Nếu giá bình quân gia quyền theo quý của một mặt hàng thủy sản tăng trên 5%, doanh nghiệp khai thác hoặc chế biến liên quan phải giải trình chi tiết nguyên nhân, bao gồm chi phí đánh bắt, chế biến, logistics và thay đổi trong cơ cấu phân phối.
Tuy nhiên, các tổ chức ngành thủy sản Nga bày tỏ lo ngại rằng quy định mới sẽ làm tăng chi phí tuân thủ và ảnh hưởng đến các kế hoạch đầu tư dài hạn, đặc biệt là đổi mới đội tàu và mở rộng chế biến sâu. Ngoài ra, trong bối cảnh Nga đang chịu các lệnh trừng phạt quốc tế, việc minh bạch hóa giá và giao dịch đối với hàng xuất khẩu có thể làm suy giảm vị thế đàm phán của doanh nghiệp Nga trên thị trường toàn cầu.
Trong số các loài chịu tác động, cá minh thái được đánh giá sẽ chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất do có sản lượng lớn và phụ thuộc mạnh vào xuất khẩu. Khi nguồn cung cá minh thái toàn cầu đang thắt chặt, việc Nga can thiệp trực tiếp vào cơ chế hình thành giá có thể tác động đáng kể tới giá xuất khẩu, tính linh hoạt hợp đồng và quan hệ thương mại với các thị trường châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc.