(vasep.com.vn) Thị trường cá ngừ thế giới bước vào giai đoạn biến động mới sau khi Hiệp định Đối tác Nghề cá Bền vững giữa EUvà Seychelles (2020–2026) hết hiệu lực ngày 23/2. Đây là một trong những thỏa thuận quan trọng nhất của EU về quyền tiếp cận nguồn cá ngừ tại Ấn Độ Dương.
Theo thỏa thuận cũ, 40 tàu lưới vây và 8 tàu câu dây dài của EU được phép khai thác chủ yếu cá ngừ vây vàng và cá ngừ vằn tại vùng biển Seychelles. Sau khi hiệp định hết hạn, hoạt động của đội tàu EU tại khu vực này dự kiến bị hạn chế tạm thời. Giới thương mại cho biết đàm phán gia hạn có thể kéo dài nhiều tháng và khó đạt được thỏa thuận mới trước quý IV/2026.
Nguồn cung Ấn Độ Dương giảm, nhưng Thái Bình Dương bù đắp
Việc gián đoạn khai thác làm gia tăng lo ngại về nguồn cung cá ngừ vây vàng tại Ấn Độ Dương, tạo tâm lý kỳ vọng giá tăng ở một số phân khúc. Tuy nhiên, áp lực này đang được bù đắp bởi nguồn cung dồi dào tại Đông Thái Bình Dương.
Tại cảng Manta (Ecuador) – một trong những trung tâm đổ bộ cá ngừ lớn nhất khu vực – sản lượng cá ngừ vây vàng vẫn ở mức cao. Kết hợp với nhu cầu yếu từ người mua châu Âu, nguồn cung này đang gây sức ép giảm giá tại cảng và hạn chế đà tăng giá toàn cầu.
Các nhà phân tích nhận định, dù hoạt động khai thác tại một số khu vực thuộc Ấn Độ Dương có dấu hiệu chậm lại, lượng cá dồi dào tại Thái Bình Dương khiến khả năng tăng giá bền vững của cá ngừ vây vàng trên thị trường quốc tế còn hạn chế.
Diễn biến giá phân hóa theo khu vực
Một số giao dịch gần đây ghi nhận mức giá vượt 1.836 USD/tấn, song khối lượng giao dịch vẫn biến động và nhiều hợp đồng được ký ở mức thấp hơn trong cùng biên độ.
Tại Manta, giá cá ngừ vây vàng dao động 1.750–1.800 USD/tấn, với một số lô hàng từ khu vực khác được giao dịch thấp hơn.
Tại Đại Tây Dương, thị trường duy trì trạng thái biến động: đội tàu châu Âu phản ánh nguồn cung cá ngừ vây vàng cỡ nhỏ khan hiếm, trong khi nguồn chào bán từ châu Á có giá thấp hơn. Giá chào từ nhà cung cấp châu Âu cao hơn khoảng 50–55 USD/tấn so với đối thủ.
Nhu cầu tại Tây Ban Nha và Ý tiếp tục trầm lắng. Tại thị trường Ý, giá cá ngừ vây vàng quanh mức 2.050 USD/tấn; đối với hàng đông lạnh -18°C cỡ lớn, giá dao động 3.240–3.350 USD/tấn.
Triển vọng thận trọng trước mùa hè
Giới chuyên môn dự báo hoạt động mua hàng tại châu Âu có thể cải thiện từ tháng 3 khi các nhà nhập khẩu chuẩn bị cho mùa cao điểm tiêu thụ hè. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, tâm lý thị trường vẫn thận trọng.
Mặc dù việc hết hạn thỏa thuận EU–Seychelles làm gia tăng rủi ro nguồn cung tại Ấn Độ Dương, bức tranh tổng thể cho thấy trữ lượng cá ngừ vây vàng toàn cầu vẫn ở mức cao. Chừng nào nguồn cung dồi dào tại Thái Bình Dương chưa suy giảm rõ rệt, dư địa tăng giá mạnh của cá ngừ vây vàng vẫn còn bị hạn chế, bất chấp những điểm nghẽn cục bộ trong khu vực.