(vasep.com.vn)
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 8/4 thông báo sẽ áp thuế nhập khẩu 50% đối với bất kỳ quốc gia nào cung cấp vũ khí cho Iran. Trên mạng xã hội Truth Social, ông khẳng định biện pháp này “có hiệu lực ngay lập tức” và “không có ngoại lệ”, song Nhà Trắng chưa công bố chi tiết.

Động thái được đưa ra chỉ một ngày sau khi Mỹ đạt thỏa thuận ngừng bắn hai tuần với Iran, với điều kiện Tehran mở lại eo biển Hormuz. Iran cũng xác nhận chấp thuận và hai bên dự kiến đàm phán tại Pakistan ngày 10/4.
Trước đó, ông Trump từng đề xuất áp thuế 25% với các nước giao thương với Iran. Căng thẳng Trung Đông leo thang hơn một tháng qua đã làm gián đoạn dòng chảy năng lượng toàn cầu, khiến giá dầu từng tăng gần 120 USD/thùng trước khi hạ về dưới 100 USD.
Một năm sau thuế đối ứng của Mỹ: Lợi ích, rủi ro và phản ứng thị trường
Một năm sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố thuế đối ứng 10–50% với các đối tác thương mại (2/4/2025), kinh tế Mỹ ghi nhận cả điểm tích cực lẫn thách thức. Theo Nhà Trắng, thâm hụt thương mại hàng hóa giảm 24% so với cùng kỳ, thâm hụt với Trung Quốc và EU giảm lần lượt 32% và gần 40%, trong khi chỉ số sản xuất công nghiệp đạt mức cao nhất kể từ 2019. Hơn 20 thỏa thuận thương mại mới và hàng nghìn tỷ USD đầu tư vào ngành sản xuất được ghi nhận, cùng với giá thuốc giảm và thâm hụt hàng hóa cải thiện với hơn 63% đối tác.
Tuy nhiên, GDP thực tăng 2,1% năm 2025, thấp hơn 2,8% năm 2024; tăng trưởng việc làm 0,5%, giảm so với 1,2% năm trước. FDI tăng 1,2% so với 2,7% năm 2024, trong khi đầu tư nội địa chỉ tăng 2%. Kim ngạch nhập khẩu cao hơn 4%, đạt 3.400 tỷ USD nhờ “front-loading”, đẩy thâm hụt hàng hóa lên 1.240 tỷ USD.
Thuế quan còn làm tăng chi phí tiêu dùng: người dân chịu 86% chi phí, giá thực phẩm tăng 2,9%, mỗi hộ gia đình đối mặt thêm khoảng 1.500 USD/năm. Chỉ số ủng hộ chính sách kinh tế của ông Trump giảm xuống 31%, trong khi 65% cử tri cho rằng chính sách khiến kinh tế tệ hơn.
Trên thị trường chứng khoán, Dow Jones tăng 13%, S&P 500 tăng 16%, Nasdaq tăng 20%, nhưng thấp hơn nhiều so với các thị trường quốc tế như Nikkei 225 (+26%) hay Kospi (+76%). Chuyên gia nhận định môi trường đầu tư đang chuyển từ chiến lược “Mỹ trên hết” sang bối cảnh bị chi phối bởi ưu tiên nội địa, căng thẳng địa chính trị và sự bất định, trong khi các đối tác quốc tế tìm cách mở rộng thương mại lẫn nhau để giảm tác động thuế quan.