Ngày 2/6/2026 (giờ Mỹ), Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) công bố kết luận điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, cho rằng 60 nền kinh tế đã không áp dụng hoặc thực thi hiệu quả lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Trên cơ sở đó, USTR đề xuất áp thuế bổ sung đối với hàng hóa nhập khẩu từ các nền kinh tế này.
Theo đề xuất, mức thuế bổ sung 10% sẽ được áp dụng đối với các nền kinh tế được đánh giá đã có một phần cơ chế hoặc cam kết kiểm soát hàng hóa liên quan đến lao động cưỡng bức, bao gồm Canada, Liên minh châu Âu (EU), Anh, Mexico, Indonesia, Pakistan, Bangladesh, Campuchia, Malaysia và một số đối tác khác.
Đối với 45 nền kinh tế còn lại, trong đó có Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan, Singapore và Australia, USTR đề xuất áp mức thuế bổ sung 12,5%.
Theo USTR, việc các đối tác thương mại không ngăn chặn hiệu quả hàng hóa có liên quan đến lao động cưỡng bức đã tạo ra môi trường cạnh tranh không công bằng đối với người lao động và doanh nghiệp Mỹ. Cơ quan này cho rằng các doanh nghiệp sử dụng lao động cưỡng bức có thể giảm chi phí sản xuất, từ đó tạo lợi thế cạnh tranh không phù hợp trên thị trường quốc tế.
Đáng chú ý, đây mới là đề xuất chính sách và chưa phải quyết định cuối cùng. USTR sẽ tiếp nhận ý kiến đóng góp từ các bên liên quan đến ngày 6/7/2026 và tổ chức phiên điều trần công khai vào ngày 7/7/2026 trước khi đưa ra quyết định chính thức.
USTR cũng cho biết một số nhóm hàng sẽ được xem xét miễn trừ khỏi các mức thuế mới, bao gồm năng lượng, đất hiếm, một số kim loại quan trọng, thịt bò, cà phê, một số loại rau quả, dược phẩm, hóa chất hữu cơ và linh kiện máy bay. Ngoài ra, cơ quan này đang đề xuất một cơ chế riêng đối với ngành dệt may, cho phép một lượng hàng hóa nhất định được hưởng mức thuế ưu đãi thấp hơn.
Đối với ngành thủy sản Việt Nam, hiện chưa có thông tin cụ thể về việc các mặt hàng thủy sản có thuộc diện miễn trừ hay không. Tuy nhiên, động thái mới của Mỹ cho thấy xu hướng gia tăng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, minh bạch chuỗi cung ứng và tuân thủ các tiêu chuẩn lao động quốc tế. Doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản cần tiếp tục theo dõi sát các diễn biến chính sách trong thời gian tới để đánh giá tác động và có phương án ứng phó phù hợp.