(vasep.com.vn) Ngành cá minh thái Alaska đang trở thành tâm điểm trong cuộc tranh luận về khai thác thủy sản, bảo tồn cá hồi và cuộc đua vào Thượng viện Mỹ năm 2026. Vấn đề gây tranh cãi chính là bycatch – sản lượng cá không chủ đích, đặc biệt là cá hồi, trong hoạt động khai thác minh thái bằng lưới kéo.
Các tàu lưới kéo tại vùng biển liên bang Bering và Vịnh Alaska khai thác gần 3 tỷ pound cá minh thái Alaska mỗi năm, tương đương khoảng 1,36 triệu tấn, đưa đây trở thành nghề khai thác có sản lượng lớn nhất nước Mỹ. Tuy nhiên, ngư dân và cộng đồng bản địa ở Tây Alaska cho rằng hoạt động này góp phần làm suy giảm nguồn cá hồi – loài thủy sản có vai trò quan trọng đối với sinh kế và văn hóa địa phương. Năm 2025, đội tàu minh thái được cho là đã khai thác ngoài ý muốn gần 13.000 cá hồi vua (king salmon) từ các hệ thống sông Tây Alaska.
Trong cuộc đua Thượng viện giữa đương kim Thượng nghị sĩ Dan Sullivan và ứng viên Mary Peltola, bycatch đã trở thành một vấn đề nổi bật. Peltola kêu gọi cấm các tàu nhà máy lớn có trụ sở ngoài Alaska, trong khi Sullivan – trước đây nhận được sự ủng hộ đáng kể từ ngành minh thái – đã đưa ra dự luật giảm bycatch và tác động đến môi trường đáy biển.
Ở chiều ngược lại, ngành minh thái cho rằng nguyên nhân chính khiến nguồn cá hồi Tây Alaska suy giảm là biến đổi khí hậu và nhiệt độ đại dương tăng, đồng thời cho rằng tỷ lệ bycatch rất nhỏ so với sản lượng minh thái khai thác. Ngành cũng cảnh báo việc hạn chế hoặc cấm khai thác lưới kéo có thể ảnh hưởng tới các nhà máy chế biến, việc làm, giá nhiên liệu và kinh tế địa phương, đặc biệt tại Kodiak.
Cuộc tranh luận cho thấy bài toán quản lý nghề cá tại Alaska ngày càng phải cân bằng giữa giá trị kinh tế của ngành minh thái, bảo tồn nguồn lợi cá hồi và quyền duy trì sinh kế, văn hóa của cộng đồng bản địa.