(vasep.com.vn) FAO cùng các đối tác nghiên cứu khả năng hỗ trợ an sinh xã hội, thu nhập và đào tạo sinh kế cho ngư dân, lao động nghề cá trong thời gian đóng cửa mùa vụ.

Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), phối hợp với Thủy cung Monterey Bay (MBA), Viện Nghiên cứu Kinh tế Ứng dụng (IPEA) và Cục Thủy sản và Nguồn lợi Thủy sinh Philippines (BFAR), đã triển khai một sáng kiến thí điểm tập trung vào nghề khai thác ghẹ xanh tại Philippines.
Loài ghẹ này đóng vai trò quan trọng đối với kinh tế ven biển của Philippines, tạo sinh kế cho ngư dân, các cơ sở chế biến và doanh nghiệp xuất khẩu. Tuy nhiên, áp lực ngày càng gia tăng đối với nguồn lợi ghẹ khiến việc áp dụng các đợt đóng cửa khai thác theo mùa trở nên cần thiết nhằm bảo đảm tính bền vững lâu dài của nghề cá.
Cùng với đó, ngành ghẹ đang phải đối mặt với những thách thức mới. Các biện pháp hạn chế gần đây ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận thị trường xuất khẩu Mỹ đã làm dấy lên nhiều lo ngại trong toàn chuỗi giá trị. Trước tình hình này, BFAR đang lên kế hoạch tổ chức tham vấn các bên liên quan trên phạm vi toàn quốc, đồng thời xem xét bổ sung các biện pháp quản lý nhằm tăng cường tuân thủ quy định, thúc đẩy phục hồi nguồn lợi và bảo đảm khả năng duy trì hoạt động lâu dài của nghề khai thác ghẹ.
Trong bối cảnh đó, sáng kiến thí điểm hướng tới thử nghiệm các giải pháp giúp gắn kết tốt hơn công tác quản lý nghề cá với thực tế sinh kế của cộng đồng ven biển. Một trong những nội dung được xem xét là xây dựng cơ chế hỗ trợ bù đắp thu nhập tạm thời cho ngư dân và lao động nghề cá trong các đợt đóng cửa khai thác theo mùa dự kiến, kết hợp với những biện pháp khác nhằm giảm tính dễ bị tổn thương và thúc đẩy hoạt động khai thác bền vững.
FAO và các đối tác đã tổ chức hội thảo khởi động dự án tại thành phố Iloilo, với sự tham gia của các cơ quan cấp quốc gia, chính quyền địa phương và các đối tác dự án. Hội thảo nhằm đánh giá tình hình chung và xác định những hướng triển khai phù hợp trong thời gian tới.
Các cuộc thảo luận tập trung vào nhiều giải pháp bổ trợ lẫn nhau, bao gồm các biện pháp quản lý nghề cá, cơ chế hỗ trợ bù đắp thu nhập, mở rộng khả năng tiếp cận các chương trình an sinh xã hội có đóng góp và không yêu cầu đóng góp, cũng như đa dạng hóa sinh kế thông qua các hoạt động như đào tạo kỹ năng nghề.
Trọng tâm của sáng kiến là xác định những giải pháp thiết thực, vừa hỗ trợ tính bền vững của nghề khai thác ghẹ, vừa nâng cao khả năng chống chịu của các hộ gia đình ngư dân. Nhóm dự án cũng trực tiếp làm việc với cộng đồng khai thác thủy sản thông qua chuyến khảo sát thực địa tại Concepcion, bao gồm các đơn vị hành chính cấp làng (barangay) trên các đảo. Những trao đổi này giúp bảo đảm sáng kiến thí điểm phản ánh đúng thực tế, nhu cầu và ưu tiên của ngư dân cũng như lao động nghề cá.
Chuyến khảo sát đồng thời cho thấy cơ hội cải thiện các cơ chế triển khai hỗ trợ và nâng cao khả năng ứng phó trước những cú sốc kinh tế và tác động của biến đổi khí hậu.
Sáng kiến này được xây dựng trên cơ sở hợp tác đang diễn ra giữa FAO và MBA trong lĩnh vực nghề khai thác cua biển. Một chương trình hợp tác song song cũng đang được triển khai tại Tunisia, nơi cua xanh được xem là loài ngoại lai xâm hại nhưng đã trở thành nguồn thu nhập quan trọng đối với một số cộng đồng địa phương. Kinh nghiệm từ hai quốc gia đang góp phần xây dựng các mô hình có khả năng điều chỉnh và áp dụng linh hoạt, kết hợp quản lý nghề cá với các chính sách an sinh xã hội.
Thông qua việc kết nối chính sách an sinh xã hội với quản lý nghề cá, sáng kiến thí điểm góp phần vào nỗ lực rộng lớn hơn của FAO nhằm thúc đẩy hệ thống thực phẩm thủy sản bền vững, toàn diện và có khả năng chống chịu tốt hơn, đồng thời hỗ trợ cộng đồng ven biển và bảo vệ nguồn lợi biển.