(vasep.com.vn) Một liên minh gồm các doanh nghiệp thủy sản, tổ chức phi chính phủ (NGO), nhóm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đầu bếp và nhiều bên liên quan đang khẩn thiết kêu gọi Ủy ban châu Âu (EC) mở rộng quy định bắt buộc về thông tin nhãn mác đối với mọi sản phẩm thủy sản. Liên minh cho rằng người tiêu dùng có thể mất quyền tiếp cận những thông tin quan trọng khi cá được đưa vào các sản phẩm chế biến.
Đề xuất này được chiến dịch ‘Follow the Fish’ đưa ra trong cuộc gặp mới đây với Ủy viên châu Âu phụ trách Thủy sản và Đại dương Costas Kadis. Theo đó, chiến dịch kiến nghị EU cần gấp rút sửa đổi Quy định về Tổ chức Thị trường chung (CMO) đối với các sản phẩm thủy sản và nuôi trồng thủy sản.
"Lỗ hổng" trong khung pháp lý
Theo Điều 35 của Quy định (EU) số 1379/2013, các sản phẩm thủy sản thuộc danh mục quy định khi đưa ra thị trường EU phải cung cấp rõ các thông tin bao gồm tên thương mại, tên khoa học của loài, phương thức sản xuất, khu vực khai thác, loại ngư cụ (đối với thủy sản tự nhiên) và tình trạng rã đông (nếu có).
Tuy nhiên, các quy định bắt buộc này hiện chỉ áp dụng cho một số nhóm sản phẩm nhất định, khiến các sản phẩm chế biến và bảo quản bị nới lỏng yêu cầu.
‘Follow the Fish’ nhấn mạnh sự bất cập này khiến người tiêu dùng bị "mù thông tin" thiết yếu khi mua các sản phẩm như cá ngừ đóng hộp, thanh cá tẩm bột hay các sản phẩm thủy sản chế biến sẵn.
Đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng và lợi thế cạnh tranh công bằng
Bà Vanya Vulperhorst, Trưởng bộ phận Chiến dịch tại châu Âu của tổ chức Oceana, nhấn mạnh sự minh bạch không chỉ giúp người mua quyết định sáng suốt mà còn tạo lợi thế cạnh tranh cho các doanh nghiệp làm ăn chân chính, những người đang đầu tư vào sản xuất bền vững và tuân thủ các tiêu chuẩn khắt khe. Đồng thời, điều đó cũng giúp ngăn chặn thủy sản khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) xâm nhập EU.
Đồng tình với quan điểm trên, ông Bart van Olphen, nhà sáng lập Fish Tales, cho rằng việc tồn tại khoảng trống thông tin này là điều vô lý: "Không có lý do gì để người tiêu dùng có quyền biết xuất xứ, cách thức đánh bắt của một con cá tươi, nhưng lại mất đi quyền đó khi chính con cá ấy được đưa vào đồ hộp".
Kiểm soát chặt chẽ hàng nhập khẩu
‘Follow the Fish’ cảnh báo sự lỏng lẻo này mang rủi ro lớn bởi gần 70% nguồn cung thủy sản của EU là hàng nhập khẩu và phần lớn đã qua chế biến. Liên minh kiến nghị các yêu cầu truy xuất nguồn gốc phải được áp dụng đồng bộ cho mọi loại thủy sản, bất kể quy trình chế biến. Đồng thời, ‘Follow the Fish’ cũng đề xuất công khai quốc gia treo cờ đối với tàu khai thác tự nhiên và mở rộng các quy định minh bạch đến các cơ sở dịch vụ ăn uống.