EU nới cửa cho thủy sản Mỹ, tôm hùm tiếp tục được miễn thuế

Trong lĩnh vực thủy sản, EU cam kết dành ưu đãi thuế quan cho nhiều mặt hàng của Mỹ. Đáng chú ý, việc miễn thuế đối với tôm hùm – vốn được thống nhất từ năm 2020 và hết hạn vào giữa năm 2025 – nay được gia hạn và mở rộng sang cả sản phẩm chế biến. Theo Ủy ban châu Âu, việc tự do hóa một phần này có thể khiến EU thất thu khoảng 3,6 tỷ euro mỗi năm, trong khi riêng ưu đãi cho tôm hùm ước tính làm giảm thêm khoảng 7,5 triệu euro.

Tuy nhiên, Nghị viện châu Âu nhấn mạnh đây không phải là sự nhượng bộ vô điều kiện. Các nghị sĩ đã bổ sung điều khoản đình chỉ, cho phép EU tạm ngừng ưu đãi nếu Mỹ áp thuế vượt mức 15%, có hành vi phân biệt đối xử với doanh nghiệp châu Âu, hoặc gây ra làn sóng nhập khẩu ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường nội khối. Ngoài ra, các điều khoản cũng quy định thỏa thuận có thể hết hiệu lực vào ngày 31/3/2028 nếu không được gia hạn.

Thỏa thuận này bắt nguồn từ đồng thuận chính trị đạt được tại Turnberry vào tháng 7/2025 và sau đó được cụ thể hóa bằng tuyên bố chung. Theo đó, EU đồng ý xóa bỏ thuế đối với phần lớn hàng công nghiệp Mỹ chưa được miễn thuế và mở hạn ngạch miễn thuế cho một số sản phẩm “không nhạy cảm”. Đổi lại, Mỹ cam kết áp dụng mức thuế tối huệ quốc (MFN) hoặc 15% đối với phần lớn hàng nhập khẩu từ EU nhằm tránh leo thang căng thẳng thương mại.

Về tổng thể, thỏa thuận phản ánh nỗ lực của Liên minh châu Âu trong việc cân bằng giữa mở cửa thị trường và bảo vệ sản xuất nội khối. Đối với ngành thủy sản châu Âu, đây là vấn đề nhạy cảm, bởi việc giảm thuế cho hàng nhập khẩu luôn kéo theo lo ngại về cạnh tranh và tính công bằng. Hiện tại, Nghị viện mới chỉ phê chuẩn ở mức nguyên tắc, và các cuộc đàm phán tiếp theo sẽ quyết định nội dung cuối cùng. Thông điệp được đưa ra khá rõ ràng: EU sẵn sàng mở cửa hơn cho thủy sản Mỹ, nhưng chỉ khi các quy tắc thương mại được tôn trọng đầy đủ.