EU mở cửa cho cá ngừ Mexico, ngành đồ hộp châu Âu lo ngại mất lợi thế cạnh tranh

Thỏa thuận được ký ngày 22/5 dưới sự thúc đẩy của Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, hiện vẫn cần được Nghị viện châu Âu và 27 quốc gia thành viên phê chuẩn trước khi chính thức áp dụng.

Theo ANFACO-CYTMA, việc đưa cá ngừ đóng hộp vào diện tự do hóa hoàn toàn là thay đổi lớn trong chính sách thương mại của EU, bởi đây vốn là mặt hàng luôn được xem là “nhạy cảm” và thường chịu cơ chế bảo hộ riêng nhằm bảo vệ ngành chế biến nội khối.

Hiệp hội cho rằng Mexico là đối thủ có năng lực cạnh tranh rất mạnh nhờ sở hữu chuỗi sản xuất khép kín từ khai thác đến chế biến. Năm 2024, Mexico khai thác hơn 182.000 tấn cá ngừ nhiệt đới, trong đó hơn 157.000 tấn là cá ngừ vây vàng – nguyên liệu chủ lực của ngành đồ hộp Tây Ban Nha. Sản lượng cá ngừ đóng hộp của nước này năm 2023 cũng vượt 155.000 tấn.

Các doanh nghiệp Mexico hiện có lợi thế lớn về chi phí nhờ ngư trường gần nhà máy chế biến, tiêu hao nhiên liệu thấp và chi phí lao động rẻ hơn châu Âu. Ngoài ra, nhiều thương hiệu lớn như Dolores hay Tuny đã phát triển mạnh các sản phẩm giá trị gia tăng và có khả năng cạnh tranh cao trên thị trường quốc tế.

ANFACO-CYTMA cảnh báo việc EU mở cửa hoàn toàn cho cá ngừ Mexico có thể làm thay đổi mạnh dòng chảy thương mại toàn cầu, thúc đẩy các doanh nghiệp chuyển hướng xuất khẩu sang thị trường châu Âu để tận dụng ưu đãi thuế quan. Điều này có nguy cơ gây sức ép lên ngành chế biến thủy sản EU, ảnh hưởng tới đầu tư, việc làm và năng lực tự chủ thực phẩm của khối.

Hiệp hội kêu gọi các cơ quan châu Âu xây dựng cơ chế giám sát chặt chẽ và áp dụng biện pháp bảo vệ nếu nhập khẩu tăng đột biến gây tổn hại cho ngành sản xuất nội địa. Theo ANFACO-CYTMA, các quyết định thương mại liên quan đến những ngành chiến lược như cá ngừ đóng hộp cần được đánh giá kỹ lưỡng nhằm đảm bảo cân bằng cạnh tranh trong thị trường EU.