(vasep.com.vn) Bản tin thủy sản thế giới ngày 4/8/2026 nổi bật với diễn biến EU rút lại đề xuất cấm cá tuyết Nga, trong khi cá minh thái Nga tiếp tục thống lĩnh 50% thị trường này. Ngược lại, nguồn cung mực Argentina suy giảm mang lại cơ hội xuất khẩu mới. Nhật Bản ghi nhận tồn kho giảm sâu, Nga đẩy mạnh xuất khẩu cua sang Trung Quốc và Hàn Quốc, và Trung Quốc nhập khẩu cua sống kỷ lục. Tại Mỹ, Wegmans thu hồi cá ngừ, trong khi nguồn tôm Ecuador vào Trung Quốc khó đoán hơn. Các chính sách điều chỉnh giấy phép tại Mỹ và gói hỗ trợ của EU tại Italy cũng là những thông tin quan trọng đáng chú ý.
1. EU rút lệnh cấm cá tuyết Nga; cá minh thái Nga tiếp tục chiếm 50% thị trường EU
Đây là diễn biến đáng chú ý nhất đối với thị trường cá thịt trắng. Gói trừng phạt thứ 21 của EU được thông qua ngày 23/7 nhưng đề xuất hạn chế thủy sản Nga, bao gồm cấm cá tuyết, đã bị loại khỏi văn bản cuối cùng do Đức, Ba Lan và Bồ Đào Nha phản đối. Vì vậy, thông tin “EU đã chính thức cấm cá tuyết Nga” là không chính xác.
Trong tháng 1–5/2026, Nga xuất khẩu sang EU 51.000 tấn philê cá minh thái đông lạnh, trị giá 164 triệu USD, tăng 5% về lượng và 20% về giá trị, chiếm khoảng 50% khối lượng nhập khẩu của EU. Trong khi đó, nguồn cung từ Mỹ giảm 15% còn 37.000 tấn và Trung Quốc giảm 20% còn 15.000 tấn. Nga cũng cung cấp cho EU khoảng 4.800 tấn philê cá tuyết, trị giá 56 triệu USD.
Tác động: Việc EU không áp lệnh cấm làm giảm khả năng xuất hiện khoảng trống nguồn cung cá thịt trắng trong ngắn hạn; cá tra Việt Nam vẫn phải cạnh tranh mạnh với cá minh thái Nga về giá và các phân khúc chế biến đại trà.
2. Argentina: suy giảm mực phủ bóng lên mức tăng của tôm
Xuất khẩu thủy sản Argentina đang phân hóa rõ rệt: xuất khẩu tôm tăng nhưng không đủ bù đắp tác động từ sản lượng và kim ngạch mực suy giảm. Thị trường mực toàn cầu vì vậy có thể tiếp tục chịu ảnh hưởng của nguồn cung Argentina hạn chế trong những tháng tới.
Tác động: Nguồn mực Argentina yếu có thể hỗ trợ giá mực quốc tế và mở thêm cơ hội cho Việt Nam tại Nhật Bản, Hàn Quốc, EU và Trung Quốc. Tuy nhiên, khả năng tận dụng vẫn phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu trong nước và chi phí nhập khẩu nguyên liệu.
3. Nhật Bản: tồn kho thủy sản giảm 9%, cá hồi xuống mức thấp nhất nhiều năm
Tồn kho thủy sản tại các kho lạnh chủ chốt của Nhật Bản cuối tháng 5 đạt 791.093 tấn, giảm 9% so với cùng kỳ. Riêng tồn kho cá hồi tiếp tục ở mức rất thấp; lượng xuất kho trong tháng lần đầu tiên giảm xuống dưới 20.000 tấn.
Nhập khẩu cá hồi Nhật Bản trong nửa đầu năm đạt khoảng 110.000 tấn, gần tương đương cùng kỳ về lượng nhưng tăng về giá trị do giá nhập khẩu cao. Tại thị trường Toyosu ngày 3/8, giá mực ống tăng khoảng 10%, cá cam tăng 20–30%.
4. Nga: thiếu nguồn cung đẩy giá cá minh thái và cá hồi tăng tại Viễn Đông
Theo báo cáo tuần 31 của Fishretail, giá cá minh thái, cá bơn và cá hồi tại vùng Viễn Đông Nga tiếp tục tăng do nguồn cung hạn chế và điều kiện xuất khẩu thuận lợi. Ngược lại, tại Tây Bắc Nga, nhu cầu yếu và kho chứa đầy khiến giá cá tuyết và cá haddock giảm.
Mùa khai thác cá hồi Thái Bình Dương diễn biến chậm; cá hồi đỏ hiện chiếm tỷ trọng lớn trong sản lượng. Nga đã mở lại khai thác cá hồi hồng tại Kunashir sau thời gian dài gián đoạn.
5. Nga hướng cua tuyết sang Trung Quốc và Hàn Quốc
Nga được dự báo đóng góp phần đáng kể vào khả năng sản lượng cua tuyết thế giới lập kỷ lục trong năm 2026, chủ yếu nhờ hạn ngạch cua opilio tăng mạnh. Tuy nhiên, do Mỹ tiếp tục cấm nhập cua Nga, phần lớn sản lượng được chuyển sang Trung Quốc và Hàn Quốc.
Sự chuyển hướng này đang góp phần làm nguồn cung cua tại Mỹ khan hiếm và giá tăng. Trong nửa đầu năm, tổng sản lượng cua Nga vẫn cao hơn cùng kỳ.
Đây là điều kiện thuận lợi cho cua, ghẹ Việt Nam tại Mỹ, nhưng cạnh tranh từ Nga tại Trung Quốc và Hàn Quốc có thể mạnh hơn. Doanh nghiệp Việt Nam cần lưu ý MMPA, COA và khả năng truy xuất đến đúng Fishery ID.
6. Mỹ xem xét siết lại điều kiện đối với giấy phép thương mại thủy sản quốc tế
Chính phủ Mỹ đang xem xét thay đổi quy định nhập khẩu theo sắc lệnh nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành thủy sản Mỹ. Các điều chỉnh có thể thu hẹp đối tượng đủ điều kiện được cấp giấy phép thương mại thủy sản quốc tế và thay đổi phạm vi loài thuộc Chương trình Giám sát nhập khẩu thủy sản – SIMP.
7. Mỹ thu hồi cá ngừ vây vàng tại chuỗi Wegmans
Wegmans thu hồi một số sản phẩm steak và medallion cá ngừ vây vàng đóng gói 1 pound, được bán từ ngày 18–25/7 tại năm cửa hàng ở New Jersey. Phạm vi thu hồi được cho là giới hạn, nhưng doanh nghiệp cần theo dõi thông tin về nhà cung cấp và nước xuất xứ nếu cơ quan Mỹ công bố thêm.
8. Nguồn tôm Ecuador vào Trung Quốc trở nên khó đoán
Thị trường tôm Trung Quốc ngày 3/8 ghi nhận nguồn cung Ecuador kém ổn định hơn, trong khi tôm đỏ Argentina vẫn duy trì sức bán tương đối tốt. Diễn biến này cho thấy người mua Trung Quốc đang phải cân đối giữa nguồn tôm chân trắng giá thấp và các dòng tôm tự nhiên có giá trị cao hơn.
9. Trung Quốc nhập khẩu cua sống vượt 1 tỷ USD trong nửa đầu năm
Nhập khẩu cua sống của Trung Quốc trong sáu tháng đầu năm 2026 đã vượt 1 tỷ USD, lập mức cao kỷ lục. Nhu cầu được hỗ trợ bởi phân khúc nhà hàng, quà biếu và tiêu dùng cao cấp, trong khi Nga, Canada và một số nguồn cung Bắc Thái Bình Dương tiếp tục mở rộng hiện diện.
Đây là tín hiệu tích cực đối với cua, ghẹ và giáp xác sống của Việt Nam, nhưng cạnh tranh sẽ gay gắt hơn khi Trung Quốc tăng số tàu Nga được phép cung cấp cua sống. Việt Nam cần nhấn mạnh lợi thế khoảng cách, khả năng giao hàng nhanh và sản phẩm phù hợp khẩu vị địa phương.
10. Việc kết thúc lệnh cấm khai thác của Trung Quốc gây sức ép lên cua nhập khẩu
Giá cua và nhuyễn thể nhập khẩu tại Trung Quốc chịu tác động khi hoạt động khai thác nội địa được nối lại sau thời gian cấm khai thác theo mùa. Nguồn cung trong nước tăng thường làm sức mua đối với cua nhập khẩu suy yếu trong ngắn hạn, nhất là các phân khúc trung bình.
Đối với doanh nghiệp Việt Nam, cần theo dõi riêng cua sống cao cấp và hàng đông lạnh. Tác động từ nguồn cung nội địa Trung Quốc sẽ không giống nhau giữa các cỡ, loài và kênh tiêu thụ.
11. Giá cá hồi bán buôn tại Trung Quốc tăng khi nguồn từ Quần đảo Faroe thắt chặt
Giá cá hồi bán buôn tại Trung Quốc tăng trong ngày 3/8 do nguồn cung từ Quần đảo Faroe giảm. Mức tăng có thể khác nhau giữa cá Na Uy, Chile, Faroe và các cỡ hàng, nhưng xu hướng chung cho thấy nguồn cá hồi giao ngay tại một số trung tâm bán buôn đang thiếu hơn.
Giá cá hồi Chile bán sang Brazil cũng tiếp tục duy trì ở mức cao do tuyết dày tại dãy Andes gây gián đoạn vận tải đường bộ.
12. Thai Union đạt biên lợi nhuận gộp quý II cao kỷ lục
Thai Union công bố biên lợi nhuận gộp quý II đạt mức kỷ lục, nhờ cơ cấu sản phẩm có giá trị cao hơn và cải thiện hiệu quả. Tuy nhiên, thuế quan mới cùng chi phí bán hàng và quản lý tăng đã kéo giảm kết quả lợi nhuận ròng.
13. EU phê duyệt gói hỗ trợ 20 triệu EUR cho doanh nghiệp khai thác và nuôi trồng thủy sản Italy
Ủy ban châu Âu đã thông qua chương trình hỗ trợ nhà nước trị giá 20 triệu EUR cho doanh nghiệp nông nghiệp, khai thác và nuôi trồng thủy sản tại vùng Friuli Venezia Giulia của Italy. Chương trình nhằm bù đắp chi phí nhiên liệu và phân bón tăng do khủng hoảng Trung Đông.