Mỹ tuyên bố áp thuế 25% với các quốc gia “làm ăn với Iran”

Tuy nhiên, tuyên bố này chưa kèm theo bất kỳ chi tiết cụ thể nào. Tính đến ngày 13/1, Nhà Trắng chưa ban hành sắc lệnh hành pháp chính thức, cũng như chưa có thông báo đăng trên Công báo Liên bang Mỹ. Khái niệm “doing business” (làm ăn với Iran) cũng chưa được Tổng thống Trump làm rõ, khiến phạm vi áp dụng và tác động thực tế của biện pháp thuế này vẫn còn nhiều điểm mơ hồ.

Nếu sắc lệnh trong tương lai được hiểu là nhắm vào các quốc gia có quan hệ thương mại với Iran, Trung Quốc sẽ là một trong những đối tác chịu ảnh hưởng lớn. Theo số liệu Liên Hợp Quốc, năm 2024 Iran xuất khẩu khoảng 20 tỷ USD hàng hóa sang Trung Quốc, đưa Trung Quốc trở thành đối tác thương mại lớn thứ hai của Iran. Ngoài ra, Ấn Độ, Indonesia và Thái Lan cũng nằm trong nhóm các đối tác thương mại quan trọng của nước này.

Đối với Trung Quốc, câu hỏi đặt ra là liệu mức thuế 25% mới có được áp dụng chồng lên mức thuế hiện hành hay không. Sau thỏa thuận thương mại đạt được với Mỹ vào tháng 11, mức thuế hiệu dụng của Trung Quốc đang ở khoảng 20%. Nếu cộng thêm 25%, tổng thuế có thể lên tới 45%. Trung Quốc hiện là đối tác cung ứng thủy sản lớn thứ bảy cho Mỹ, với kim ngạch 1,52 tỷ USD trong năm 2024.

Ấn Độ – nguồn cung thủy sản lớn thứ ba của Mỹ và là nhà xuất khẩu tôm lớn nhất – cũng có nguy cơ chịu tác động mạnh. Trong kịch bản xấu nhất, thuế suất đối với Ấn Độ có thể tăng từ 50% lên 75%. Indonesia, đối tác thủy sản lớn khác của Mỹ với kim ngạch 1,9 tỷ USD năm 2024, cũng có thể bị đẩy thuế từ 19% lên 44%, đi ngược lại thỏa thuận thương mại song phương hiện có.

Nguy cơ áp thuế bổ sung xuất hiện trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp thủy sản đang khởi kiện chính quyền Trump liên quan đến chương trình thuế quan, trước khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết về tính hợp pháp của việc sử dụng Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế.