(vasep.com.vn) Vào cuối tháng 2, 04 tàu đánh cá Trung Quốc bị phát hiện hoạt động bất hợp pháp trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) và lãnh hải của Nam Phi mà không có giấy phép cần thiết. Các tàu này liên tục tắt thiết bị phát tín hiệu hệ thống nhận dạng tự động (AIS), một hành vi phổ biến của những kẻ vi phạm luật đánh bắt cá bất hợp pháp.
Thuộc sở hữu của Công ty Thủy sản Biển khơi Thâm Quyến Shuiwan, các tàu này được theo dõi cách bờ biển KwaZulu-Natal 12 hải lý và dọc theo bờ biển Eastern Cape. Thuyền trưởng của các tàu Zhong Yang 231, Zhong Yang 232, Zhong Yang 233 và Zhong Yang 239 mỗi người bị phạt khoảng 24.118 đô la trước khi rời khỏi đất nước.
Bộ trưởng Bộ Lâm nghiệp, Thủy sản và Môi trường Nam Phi, cho biết, Nam Phi sẽ không dung thứ cho việc sử dụng trái phép các vùng biển của mình.
Một tình huống tương tự đã xảy ra ở Nhật Bản vào đầu tháng 2, khi các nhà chức trách bắt giữ một tàu cá Trung Quốc đang hoạt động trong vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản ngoài khơi tỉnh Nagasaki. Con tàu đã cố gắng bỏ chạy khi được lệnh dừng lại để kiểm tra nhưng đã bị chặn lại. Có 11 người trên tàu, bao gồm cả thuyền trưởng người Trung Quốc, người đã bị bắt giữ, theo cơ quan thủy sản Tokyo cho biết. Vụ việc đánh dấu lần đầu tiên kể từ năm 2022 cơ quan này bắt giữ một tàu cá Trung Quốc.
Các tàu Trung Quốc đã hoạt động bất hợp pháp trong vùng biển châu Phi trong nhiều thập kỷ, và đội tàu đánh cá xa bờ của Bắc Kinh, lớn nhất thế giới, là thủ phạm đánh bắt cá bất hợp pháp tồi tệ nhất thế giới, theo Chỉ số Rủi ro Đánh bắt Cá IUU. Chủ yếu do đánh bắt cá quá mức bất hợp pháp của Trung Quốc, Tây Phi thiệt hại ước tính lên tới 9,4 tỷ đô la mỗi năm do đánh bắt cá bất hợp pháp và được coi là điểm nóng về đánh bắt cá bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) trên thế giới.
Từ năm 2015 đến năm 2021, Kenya, Madagascar, Mozambique, Nam Phi và Tanzania thiệt hại tới 142,8 triệu USD/năm do đánh bắt tôm và cá ngừ bất hợp pháp, theo Quỹ Bảo tồn Thiên nhiên Thế giới (WWF). Các loài đánh bắt khác từ vùng biển này bao gồm ít nhất 56 loài cá mập và cá đuối cùng nhiều loại cá rạn san hô. Theo TRAFFIC, một tổ chức giám sát buôn bán động vật hoang dã, Nam Phi thiệt hại ít nhất 60 triệu đô la mỗi năm chỉ riêng do nạn săn trộm bào ngư. Bào ngư, một loại ốc biển, được coi là món ăn hảo hạng ở Trung Quốc, nơi các băng đảng tội phạm kiểm soát việc buôn bán mặt hàng này.
Tại KwaZulu-Natal, cư dân vịnh Kosi đã lên án sự hiện diện của các tàu đánh cá nước ngoài, đặc biệt là từ Trung Quốc, được cho là neo đậu ở vùng biển quốc tế vào ban ngày và di chuyển gần bờ hơn vào ban đêm. Vịnh này bao gồm bốn hồ liên kết với nhau chảy vào một cửa sông trước khi đổ ra Ấn Độ Dương. Các tàu đánh cá bất hợp pháp thường sử dụng phương pháp đánh bắt đáy, tức là kéo lưới dọc theo đáy biển, vớt bừa bãi đủ loại sinh vật biển. Điều này giết chết cá con, dẫn đến suy giảm nguồn cá và phá hủy hệ sinh thái. Người dân địa phương phàn nàn rằng họ bị loại trừ khỏi các cuộc đối thoại với các bên liên quan, nhưng vẫn có hy vọng rằng sự hợp tác nhiều hơn giữa ngư dân địa phương và chính phủ có thể giải quyết các vấn đề của họ.
Mặc dù năng lực giám sát hàng hải còn hạn chế, chính phủ Nam Phi đã thực hiện các bước để giải quyết vấn nạn đánh bắt IUU. Theo Quỹ từ thiện Pew, quốc gia này là một trong những nước dẫn đầu thế giới trong việc áp dụng các thỏa thuận quốc tế nhằm mục tiêu chống lại hoạt động đánh bắt cá IUU và an toàn tàu thuyền và người lao động. Các thỏa thuận này yêu cầu kiểm tra tàu cá tại cảng, điều này có thể giúp các cơ quan chức năng quốc gia giám sát và kiểm soát các vấn đề liên quan đến IUU.
Các thỏa thuận này bao gồm:
1. Thỏa thuận về các biện pháp kiểm soát của quốc gia có cảng (PSMA), hiệp ước quốc tế ràng buộc duy nhất được thiết kế đặc biệt để xóa bỏ hoạt động đánh bắt IUU. Thỏa thuận này nêu rõ các biện pháp tốt nhất để kiểm soát cảng.
2. Thỏa thuận Cape Town, trong đó nêu rõ các tiêu chuẩn về thiết kế, xây dựng, bảo trì và thiết bị cho tàu cá dài từ 24m trở lên để đảm bảo tàu được đóng chắc chắn.
3. Công ước số 188 về việc làm trong ngành đánh bắt cá (Work in Fishing Convention No. 188), trong đó đề cập đến nhu cầu về an toàn lao động, sức khỏe và chăm sóc y tế của người lao động trên tàu cá. Nam Phi đang nỗ lực xây dựng các quy trình hoạt động tiêu chuẩn để tăng cường chia sẻ thông tin giữa các cơ quan nhằm thông báo cho các cơ quan có thẩm quyền về khả năng không tuân thủ từng hiệp ước. Chính phủ cũng khuyến khích các cán bộ an toàn và lao động đeo camera ghi hình trong quá trình kiểm tra để tăng cường chia sẻ thông tin theo thời gian thực giữa các cơ quan. Các thanh tra nghề cá được khuyến khích đảm bảo rằng các dấu hiệu hoặc cờ của tàu thuyền phù hợp với thông tin được ghi chép hoặc chứng nhận.