Ngành surimi cá minh thái Nga bước vào giai đoạn điều chỉnh chiến lược

Từ năm 2021, Nga đã đẩy mạnh đầu tư đội tàu đánh bắt hiện đại tích hợp chế biến, giúp sản lượng surimi tăng nhanh, đạt khoảng 89.000 tấn vào năm 2025 và từng được kỳ vọng tiếp tục tăng trong năm 2026. Tuy nhiên, các tín hiệu gần đây cho thấy nhiều doanh nghiệp đã dừng mở rộng và bắt đầu tính đến việc cắt giảm sản lượng, chuyển trọng tâm sang tối ưu hóa lợi nhuận.

Động lực chính của sự chuyển hướng này là chênh lệch giá ngày càng lớn giữa surimi và phi lê cá minh thái. Phi lê xuất khẩu sang châu Âu hiện có giá cao hơn khoảng 700 USD/tấn so với surimi, trong khi cùng sử dụng một nguồn nguyên liệu. Nhu cầu ổn định tại thị trường châu Âu, đặc biệt trong bối cảnh nguồn cung cá thịt trắng như cá tuyết suy giảm, càng làm tăng sức hấp dẫn của sản phẩm phi lê.

Bên cạnh đó, chi phí nguyên liệu đầu vào cũng gia tăng do nhu cầu mạnh từ các nhà máy chế biến, đặc biệt tại Trung Quốc, khiến biên lợi nhuận của surimi bị thu hẹp. Trong khi đó, thị trường nội địa Nga lại ghi nhận sự tăng trưởng nhanh của các sản phẩm phi lê tiện lợi, với doanh số tăng khoảng 20% trong năm 2025. Hiện khoảng 30% sản lượng cá minh thái được tiêu thụ trong nước, làm giảm nguồn nguyên liệu dành cho xuất khẩu.

Xu hướng ưu tiên sản phẩm giá trị cao không chỉ diễn ra tại Nga mà còn xuất hiện ở nhiều khu vực khác như Alaska, phản ánh sự dịch chuyển chung của thị trường trong bối cảnh nguồn cung cá thịt trắng hạn chế.

Việc Nga điều chỉnh chiến lược dự kiến sẽ tác động đến chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt là tại Trung Quốc – trung tâm chế biến cá minh thái lớn nhất thế giới. Nguồn cung surimi có thể bị thắt chặt, kéo theo biến động giá và buộc các doanh nghiệp phải thích ứng linh hoạt hơn.

Trong bối cảnh đó, ngành cá minh thái toàn cầu đang dần chuyển sang mô hình phát triển dựa trên giá trị thay vì sản lượng, với lợi nhuận và nhu cầu thị trường đóng vai trò quyết định trong phân bổ nguồn nguyên liệu.