(vasep.com.vn) Sự dịch chuyển cơ cấu loài nuôi trong ngành thủy sản Trung Quốc sẽ tác động đến thị trường bột cá toàn cầu trong thập kỷ tới mạnh mẽ hơn cả tốc độ tăng tổng sản lượng.
Trước đây, ngành thủy sản từng mở rộng nhờ giảm tỷ lệ nguyên liệu biển và cải tiến công thức phối trộn thức ăn. Tuy nhiên, xu hướng này khó duy trì khi nhu cầu tại Trung Quốc chuyển dịch từ cá nước ngọt giá thấp (như cá chép) sang tôm, cá biển và cá nước ngọt ăn thịt (cá vược, cá lóc) - những loài đòi hỏi lượng lớn nguyên liệu biển. Nếu tỷ lệ phối trộn giữ nguyên, Trung Quốc sẽ đẩy nhu cầu bột cá tăng thêm 700.000 tấn và dầu cá thêm 80.000 tấn trong 10 năm tới. Mức này chiếm phần lớn tổng nhu cầu bổ sung 900.000 tấn bột cá trên toàn cầu đến năm 2035, áp đảo hoàn toàn mức tăng khiêm tốn khoảng 40.000-50.000 tấn tại thị trường Mỹ và EU.
Chuyên gia Novel Sharma nhấn mạnh, thách thức lớn nhất hiện nay là tốc độ mở rộng sản xuất nhanh kết hợp với sự phụ thuộc quá cao vào bột cá. Khác với cá hồi hay tôm thẻ đã được tối ưu hóa dinh dưỡng qua nhiều thập kỷ, các loài nuôi mới nổi ở Trung Quốc vẫn chỉ ở giai đoạn đầu của công nghệ phát triển thức ăn. Việc chuyển đổi sang các loài nuôi ít tốn nguyên liệu biển hơn khó xảy ra trong ngắn hạn, trừ khi tình trạng khan hiếm trở nên cực kỳ nghiêm trọng và kéo dài.
Dựa trên thực tế này, báo cáo đặt ra hai kịch bản: Nếu công thức thức ăn và khả năng thay thế nguyên liệu cải thiện nhanh chóng, Trung Quốc có thể tiếp tục tăng trưởng mà vẫn giảm dần phụ thuộc vào nguyên liệu biển. Ngược lại, nếu sản lượng tăng nhanh hơn tiến bộ công nghệ, quốc gia này sẽ cạnh tranh trực tiếp nguồn cung với các ngành thủy sản truyền thống, đẩy chi phí chăn nuôi lên cao.
Cộng hưởng cùng rủi ro nguồn cung từ hiện tượng El Niño và biến đổi khí hậu, Trung Quốc hiện vừa là trung tâm tạo áp lực nhu cầu khổng lồ, vừa là động lực lớn nhất thúc đẩy ngành thủy sản toàn cầu buộc phải đổi mới.